III SA/Wa 2942/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-01-13

Skład orzekający: Jolanta Sokołowska, Jerzy Płusa, Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego po upływie terminu przedawnienia, gdy zobowiązanie to zostało już zapłacone?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może po upływie terminu przedawnienia kształtować wielkości przedawnionego zobowiązania podatkowego na korzyść podatnika, określając je w niższej wysokości niż kwota zapłacona. Przedawnienie zobowiązania podatkowego skutkuje bezprzedmiotowością postępowania w przedmiocie jego określenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego określającą prawidłową wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Przedmiotem sporu było ustalenie, czy możliwe jest wydanie takiej decyzji po upływie terminu przedawnienia, gdy zobowiązanie zostało już zapłacone. Wojewódzki Sąd Administracyjny początkowo oddalił skargę, uznając, że zapłacone zobowiązanie nie może ponownie wygasnąć wskutek przedawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak wyrok WSA, stwierdzając, że po upływie terminu przedawnienia organ nie może określać wielkości zobowiązania na korzyść podatnika, gdyż czyni to postępowanie bezprzedmiotowym. Następnie Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., uwzględnił w całości skargę skarżącej, uchylając własną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe i zasądzono od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz P. Sp. z o.o. kwotę 297 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2011 r. na rozprawie sprawę ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: 1) umorzyć postępowanie sądowe, 2) zasądzić od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 297 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dyrektor Izby Celnej w W. (dalej: "DIC") decyzją z [...] lutego 2008r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z [...] stycznia 2007r. określającą P. sp. z o.o. w W. (dalej "Skarżącą") prawidłową wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów (dalej "VAT") objętych zgłoszeniem celnym z [...] maja 1999r. Powodem ich wydania było obniżenie wartości celnej importowanych towarów skutkujące zmniejszeniem podstawy opodatkowania VAT, a w konsekwencji jego określenie w wysokości niższej niż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym. Przedmiotem kontrowersji było m.in. czy możliwe jest wydanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe po upływie terminu przedawnienia, gdy zobowiązanie wygasło wcześniej, na skutek jego zapłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając – wyrokiem z 13 października 2008 r. - skargę na ww. decyzję DIC stwierdził, że skoro zobowiązanie w VAT powstało z mocy prawa i zostało zapłacone w wysokości większej niż należna, zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60, ze zm., dalej "O.p."), wygasło w całości z chwilą zapłaty. Nie mogło więc ponownie wygasnąć wskutek przedawnienia. Wydanie więc zaskarżonej decyzji, określającej wysokość zobowiązania w mniejszej wysokości niż zapłacona, po upływie 5 lat od powstania zobowiązania podatkowego nie stanowiło naruszenia art. 70 § 1 O.p. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się z ww. rozstrzygnięciem i wyrokiem z 13 października 2010r. uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Stwierdził, że po upływie okresu przedawnienia, organ - wbrew interesowi prawnemu podatnika - nie może kształtować wielkości przedawnionego zobowiązania podatkowego "na jego korzyść", określając go w niższej wysokości niż kwota zapłacona. Przedawnienie zobowiązania skutkuje bezprzedmiotowością postępowania. DIC przed terminem rozprawy, wyznaczonym na 13 stycznia 2010r., decyzją z [...] grudnia 2010r., na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), uwzględnił w całości skargę Skarżącej i zgodnie z żądaniem uchylił własną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz umorzył postępowanie w sprawie. Zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika Skarżącej z 3 stycznia 2011r. decyzja ta została mu doręczona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepis art. 54 § 3 P.p.s.a., powołany wyżej, stanowi że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy, co też Dyrektor Izby Celnej uczynił, wydając decyzję z [...] grudnia 2010r. Z chwilą jej doręczenia pełnomocnikowi Skarżącej przestał więc istnieć przedmiot skargi, jakimi była decyzja z [...] lutego 2008r., którą zaskarżyła Skarżąca wnosząc niniejszą skargę. Sąd, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z przyczyn innych, niż wskazane w pkt 1 i 2 § 1 art. 161 P.p.s.a. Do okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania na podstawie powyższego przepisu należy uwzględnienie skargi przez organ w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. (tzw. autokontrola). Powoduje ono wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu lub czynności, co czyni zbędnym dalsze procedowanie w sprawie. W razie wydania nowego rozstrzygnięcia służy na nie skarga do sądu administracyjnego, co należycie chroni prawa Skarżącej. Wobec tego postępowanie sądowe, jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., o czym stanowi punkt 1 sentencji. Uwzględnienie skarg przez organ zasadnym czyni też orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania. Zgodnie bowiem z art. 201 § 1 P.p.s.a., zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie uwzględnienia skargi w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. W sprawie do kosztów zalicza się: uiszczony wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie radcy prawnego (180 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17zł). Postanowienie w zakresie kosztów postępowania zapadło na podstawie art. 201 § 1 w związku z art. 205 § 2 ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) w związku z § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło