III SA/Wa 2947/05

W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Tarno, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 marca 2006 r. sprawy ze skargi J. T. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2005 r., Nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne - oddala skargę - Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r. Dyrektor Izby Skarbowej w G. oddalił skargę J. T. z dnia [...] lutego 2003 r. na czynności organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec D. i J. T. wszczęto na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 30 listopada 2000 r. wystawionego przez Pomorski Urząd Wojewódzki w G., obejmującego należność z tytułu grzywny w celu przymuszenia w kwocie 23.451,80 zł. W celu wyegzekwowania obowiązku organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. w pierwszej kolejności stosował środki egzekucyjne o mniejszej uciążliwości - egzekucję z pieniędzy i rachunku bankowego. Ponieważ środki te, przez okres dwóch lat, okazywały się skuteczne w ograniczonym zakresie, organ egzekucyjny mając na uwadze wysokość dochodzonego zobowiązania, podjął egzekucję z ruchomości zobowiązanego i zajął w dniu 12 lutego 2003 r. samochód ciężarowy stanowiący jego własność. Na zajęcie środka transportu, pomimo, iż służył on skarżącemu do wykonywania pracy zarobkowej, zezwalał art. 8 § 1 pkt 4 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) - dalej powoływanej jako "u.p.e.a.". Wobec przedstawionych okoliczności, zdaniem organu, wniesiona w tym zakresie skarga na czynności egzekucyjne, była bezzasadna. Dyrektor Izby Skarbowej w G. wyjaśnił również, że wskutek późniejszego pobrania od skarżącego kwoty należności objętej tytułem wykonawczym, postępowanie egzekucyjne umorzono - co spowodowało uchylenie dokonanego zajęcia. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wskazał, że dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym kwota grzywny jest egzekwowana bezpodstawnie i stanowi kradzież jego pieniędzy. Dokonane przez organ zajęcie i uiszczona kwota należności naraziły jego firmę na znaczne straty. Z tego względu skarżący zażądał zwrotu pieniędzy i wyrównania poniesionych kosztów. Postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. nr [...]Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne, złożonej na podstawie art. 54 u.p.e.a., badaniu podlegają tylko zarzuty formalnoprawne - odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora, przez pryzmat przepisów, na podstawie których prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Natomiast zarzuty podnoszone przez skarżącego, dotyczące niedopuszczalności egzekucji i braku wymagalności dochodzonych należności - miały charakter materialnoprawny i nie podlegały rozpatrzeniu w postępowaniu wszczętym na skutek rozpatrywanej skargi. Mogły natomiast podlegać ocenie w postępowaniu wszczętym po wniesieniu przez skarżącego zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego - na podstawie art. 33 u.p.e.a., jednakże skarżący z tej możliwości nie skorzystał. Odnosząc się do prawidłowości dokonanej czynności egzekucyjnej, Minister Finansów wskazał, że nie doszło w tym zakresie do żadnych nieprawidłowości. Do zastosowania środka w postaci zajęcia ruchomości organ egzekucyjny był upoważniony na podstawie art. 1a pkt 12a u.p.e.a., a przy jego zastosowaniu organ wywiązał się z obowiązków nałożonych w art. 98 u.p.e.a. Z tych względów brak było podstaw do zmiany stanowiska organu I instancji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Ministra Finansów oraz spowodowanie zwrotu kwoty 26.100,52 zł., stanowiącej, zdaniem skarżącego, stratę jego firmy powstałą w skutek działalności służb podległych Ministrowi Finansów. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przedmiotowe postanowienie zostało wydane w dwa lata po wniesieniu zażalenia - co czyni je bezprzedmiotowym w sprawie. Postanowienie to zostało wydane w reakcji na pismo skarżącego z dnia 16 września 2005 r., stanowiące kolejne wezwanie do zwrotu skradzionych pieniędzy. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Żądanie skarżącego sprowadza się do kwestionowania zasadności egzekwowanego obowiązku. Natomiast zgodnie z art. 54 u.p.e.a. skarga na czynności egzekucyjne, będąca przedmiotem postępowania przed organami, dotyczyć mogła jedynie czynności organu egzekucyjnego lub egzekutora, podjętych w trakcie toczącego się postępowania egzekucyjnego. Zastrzeżenia podnoszone przez skarżącego mogły stać się przedmiotem zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, opartego na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a., bowiem zgodnie z tym przepisem, podstawą zarzutu może być m. in wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Prawo wniesienia omawianego środka zaskarżenia przysługuje zobowiązanemu w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, o czym skarżący został pouczony w treści tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty w formie postanowienia, zaś w przypadku zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. zobowiązany jest uzyskać stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Z akt sprawy wynika, że z przysługującego prawa wniesienia zarzutów zobowiązani nie skorzystali. Niezależnie od powyższego dodać należy, iż postępowanie egzekucyjne pozwala na badanie istnienia, czy też wymagalności egzekwowanego obowiązku jedynie w ograniczonym zakresie. Zgodnie z zasadą wynikającą z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Okoliczności te podlegają natomiast badaniu w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym postępowanie egzekucyjne, bowiem tylko w jego trakcie uprawnione organy administracji orzekają o prawach i obowiązkach wynikających z prawa materialnego. Samo postępowanie egzekucyjne służy bowiem przymusowemu wykonaniu nałożonych obowiązków, a nie badaniu ich materialnoprawnej podstawy. Ponieważ skarga na czynności egzekucyjne dotyczyć mogła jedynie czynności organu egzekucyjnego lub egzekutora podjętych w trakcie toczącego się postępowania egzekucyjnego, zaś wniesiono ją w wyniku zajęcia ruchomości skarżącego - organ nadzoru nad organem egzekucyjnym (w tym przypadku Dyrektor Izby Skarbowej w G.) miał obowiązek ocenić dokonane zajęcie pod kątem jego zgodności z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W tej sytuacji organ słusznie uznał, iż brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Wobec zobowiązanych zastosowano bowiem zajęcie ruchomości - środek egzekucyjny, o którym mowa w art. 1a pkt 12a u.p.e.a., a więc zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny zastosował środek przewidziany w ustawie. Ponadto, w myśl art. 7 § 2 u.p.e.a., zastosowanie środka o stosunkowo znacznej uciążliwości poprzedzono próbami wyegzekwowania należności w sposób mniej uciążliwy. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 4 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej nie podlegają narzędzia i inne przedmioty niezbędne do pracy zarobkowej wykonywanej osobiście przez zobowiązanego, z wyłączeniem środka transportu, oraz surowce niezbędne do tej pracy na okres 7 dni. Z treści powołanego przepisu wynika więc, iż w katalogu przedmiotów niepodlegających egzekucji, a związanych z pracą zarobkową, ustawodawca uczynił wyjątek właśnie dla środka transportu w niej wykorzystywanego. W tej sytuacji należy uznać, że zajęcie dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. nie naruszyło prawa. Odmienną sprawą jest natomiast, że jak każdy środek egzekucyjny, również zastosowany w niniejszej sprawie - zmierzał do przymusowego wyegzekwowania dochodzonego obowiązku, co wiązało się z charakterystyczną dla postępowania egzekucyjnego uciążliwością. Nadmienić jednak należy, że wskutek uiszczenia dochodzonej należności - a wiec osiągnięcia celu postępowania egzekucyjnego - postępowanie to zostało umorzone, a dokonane zajęcie uchylone. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że argumenty podniesione w skardze są niezasadne, a zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Z powyższych względów na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - Sąd orzekł jak w sentencji.