III SA/Wa 2949/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant referent stażysta Anna Barska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za poszczególne miesiące od lipca 2013 r. do października 2016 r. oddala skargę Z akt sprawy wynikało, że Skarżący - J. S. złożył deklarację D-ZJ o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonych w W. przy ul. [...], na której zamieszkują mieszkańcy, zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Strona Skarżąca zadeklarowała, iż dla tej nieruchomości obowiązek opłaty z powyższego tytułu od lipca 2013 r., selektywną zbiórkę odpadów- komunalnych oraz wskazała trzyosobowe gospodarstwo domowe. Zadeklarowano wysokość opłaty w kwocie 60 zł za każdy miesiąc. W trakcie czynności sprawdzających Prezydent [...] W. ustalił, iż faktyczna ilość odpadów oraz wielkość odbieranych pojemników z nieruchomości położonej w W., przy ul. [...] nie odpowiada wartościom określonym w uchwale nr Ll/1497/2013 Rady [...] W. z dnia 7 marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego poz. 3185). W toku podjętych czynności ustalono, iż odpady były odbierane przez firmę R., a następnie przez firmę L.. Odpady odbierane w okresie od lipca 2013 r. do stycznia 2014 r. dotyczyły odpadów zmieszanych (jedynie w lipcu i sierpniu 2013 r. odbierano odpady segregowane). W okresie późniejszym nieruchomość została wyposażona w pojemniki o poj. 770 I i 120 l. Wskazane informacje stały się podstawą do wszczęcia postępowania w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami pochodzącymi z nieruchomości położnej przy ul. [...]. Ponadto w toku postępowania ustalono, iż właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest Skarżący i na przedmiotowej nieruchomości prowadzona jest działalność gospodarcza polegająca na oferowaniu usług hotelowych. Zatem z całokształtu okoliczności sprawy wynikało, iż deklaracja złożona przez Skarżącego w lipcu 2013 r. zawierała nieprawdziwe dane o ilości osób zamieszkujących na terenie przedmiotowej nieruchomości, co uzasadniało wydanie decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowania odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] za okres od lipca 2013 r. do października 2016 r. Prezydent [...] W. decyzją z dnia [...] października 2016 r. określił Skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], za poszczególne miesiące od lipca 2013 r. do października 2016 r. od lutego 2014 r. do lipca 2015 r. W zakresie określenia wysokości opłaty organ I instancji ustalił stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zgodnie z § 5 ust. 1 d uchwały Rady [...] W. nr LI/1497/2013 z dnia 7 marca 2013 r. zmienionej uchwałami nr LW1587/2013 Rady [...] W. z dnia 23 maja 2013 r. oraz nr LVII1/1623/2013 Rady [...] W. z dnia 12 czerwca 2013 r. Powyższe uchwały określające opłaty obowiązywały do dnia 28 lutego 2015 r. i § 5 ust. Id uchwały Rady [...] W. nr W85/2015 z dnia 12 lutego 2015 r. za okres od 1 kwietnia 2014 r. do października 2016 r. Stawki odpowiadały nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, w przypadku, gdy odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny. Stawka za okres tej opłaty wynosi 40 zł za pojemnik o poj. 770 l i 15 zł za pojemnik o pojemności 120 l. Przy określeniu wysokości opłaty uwzględniono ilość odbiorów odpadów, dla każdego z miesięcy w powołanym powyżej okresie. Od ww. decyzji Skarżący wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w szczególności art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego i nie uwzględnienie dokonanych wpłat w wysokości ustalonej w informacji urzędu m. st. Warszawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej "SKO") decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu odwołując się do przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 z późn. zm., dalej: "u.o.u.c.p.g.") wskazało, że w przypadku niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości, co do danych zawartych w deklaracji, stosowanie do brzmienia art. 6o ww. ustawy wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. W związku z ustaleniem, iż faktyczna ilość odpadów oraz wielkość odbieranych pojemników z nieruchomości położonej w W., przy ul. [...] nie odpowiada wartościom określonym w uchwale nr Ll/1497/2013, zasadnym było określenie prawidłowej wysokość opłaty za gospodarowanie nieruchomościami. Odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdzono brak możliwości uwzględnienia argumentacji strony Skarżącej, albowiem uchwała Rady [...] W. różnicuje wysokości stawek za odbieranie odpadów komunalnych zależnie od kategorii zabudowy (np. zabudowa jednorodzinna, wielorodzinna), segregowania odpadów, ilości osób w gospodarstwie domowym wedle podziału na gospodarstwa: jednoosobowe, dwuosobowe, trzyosobowe lub większe, jak również ustala opłaty w odniesieniu do nieruchomości na, której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Ponadto o konieczności ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przesądziły okoliczności, a więc zwiększona ilość odpadów komunalnych, jak również ustalenia poczynione w toku postępowania, wedle których na przedmiotowej nieruchomości prowadzona jest działalność gospodarcza polegająca na oferowaniu usług hotelowych, a nie zadeklarowane trzyosobowe gospodarstwo domowe. Faktyczna ilość odbieranych odpadów komunalnych i wielkość odbieranych pojemników nie odpowiadała wartościom ustalonym dla domu jednorodzinnego. Zaistniały zatem uzasadnione wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji D-ZJ złożonej przez Skarżącego, i zasadne było zastosowanie w sprawie art. 6o u.o.u.c.p.g. W tej sytuacji w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji decyzją określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosownie do ilości odpadów komunalnych generowanych miesięcznie przez nieruchomości o podobnym charakterze. Skarżący wniósł na decyzję SKO skargę do WSA w Warszawie. Zaskarżonej decyzji, zarzucił nierozpatrzenie całokształtu okoliczności sprawy i naruszenie zasad postępowania. Ponadto podniesiono zarzut naruszenia art. 6 u.o.u.c.p.g., w zakresie braku zawiadomienia właściciela nieruchomości o zmianie stawek za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ogólnikowe określenia wysokości należnych opłat. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z mocy art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie; kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, stwierdził, że w tak zakreślonej kognicji decyzja ta nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Powyższe decyzje zostały wydane na podstawie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (u.o.u.c.p.g.). Przede wszystkim wskazać należy, iż ustawa ta w brzmieniu nadanym przepisami ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 897), obowiązującym od 1 stycznia 2012 r., wywoływała wątpliwości w zakresie zgodności z normami Konstytucji niektórych jej uregulowań. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2013r., sygn. K 17/12 Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in. w punkcie 3 i 4 sentencji, że: art. 6h i art. 6m ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach są zgodne z art. 2 Konstytucji RP; art. 6h i art. 6m ust. 1 w związku z art. 2 ust. 3 powołanej ustawy są zgodne z art. 2 Konstytucji RP. Należy zaakcentować, że zgodnie z treścią art. 84 Konstytucji RP, każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jak wyjaśnił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 listopada 2013 r., jest świadczeniem pieniężnym, przymusowym, bezzwrotnym, jednostronnym, publicznoprawnym, odpłatnym i mającym realizować różne cele wynikające z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Dlatego obowiązkiem Skarżącego, jako właściciela nieruchomości, jest uiszczać należną opłatę. Opłata za gospodarowanie odpadami nie jest zapłatą za dokonanie określonej usługi, w swej istocie jest zbliżona do konstrukcji podatku z elementem pewnej ekwiwalentności. Opłata ta z uwagi na jej powszechność stanowi rodzaj umownej kwoty zależnej od wielu kryteriów. Stan faktyczny sprawy wydaje się bezsporny. Złożona przez Skarżącego deklaracja nie odzwierciedlała faktycznego sposobu odbioru odpadów z nieruchomości. W związku z czym organy uznały, że istnieje podstawa do wydania decyzji w sprawie określenia wysokości opłaty przy szacowaniu ich wielkości na podstawie art. 6o u.o.u.c.p.g. Nie ulega wątpliwości, że gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy - zgodnie z treścią art. 6c ust. 1 ww. ustawy. Właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych – art. 6m ust.1 tej ustawy. Z kolei przepis art. 6n ust. 1 u.o.u.c.p.g. stanowi, że: rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ułatwienia składania deklaracji, określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; uchwała zawiera także informację o terminach i miejscu składania deklaracji. Kluczowym w sprawie jest natomiast art. 6o u.o.u.c.p.g., stanowiący, że w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Treść powyższej normy nie nasuwa wątpliwości, gdyż jej hipoteza zakłada, że w przypadku, gdy deklaracja właściciela nieruchomości przewidziana w art. 6m w ogóle nie została złożona lub jest nieprawidłowa, wtedy wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję administracyjną o wysokości opłaty. Jak wskazano wyżej, to na właścicielu nieruchomości spoczywa obowiązek złożenia do właściwego organu prawidłowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie z art. 6h u.u.p.c.g. właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c (zarówno tych zamieszkanych, jak i niezamieszkanych), są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stosownie do treści art. 6i ust. 1 pkt 2 u.u.p.c.g. obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 2 (tj. na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne) - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne. Wobec powyższych ustaleń, w związku z niezłożeniem przez Skarżącego prawidłowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, Organ zasadnie wszczął wobec niego postępowanie w tej sprawie i ustalił wysokość przedmiotowej opłaty. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego ustalenia w zakresie podstaw do obliczenia wysokości opłaty, jak również prawidłowość jej określenia nie budzą wątpliwości. Przepis § 5 uchwały Nr LI/1497/2013 Rady [...] W. z dnia 7 marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności z późn. zm. (jak również § 2 uchwały Nr W85/2015), zróżnicował stawki opłaty w zależności od wielkości opróżnianego pojemnika i sposobu segregacji odpadów (selektywnie bądź nieselekwtywnie). Obliczenia należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dokonano przy zastosowaniu stawek wynikających z Uchwały Rady [...] W. nr LI/1497/2013 z dnia 7 marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności oraz Uchwały Nr N//85/2015 Rady [...] W. z dnia 13 lutego 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 1277) oraz na podstawie danych będących w posiadaniu organu podatkowego oraz danych zgromadzonych w trakcie prowadzonego postępowania. W pierwszej kolejności organ jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zgodnie z art. 187 O.p. oraz art. 180 O.p. Zatem za prawidłowe uznać należało przy tym ustalenie ilości opróżnianych w miesiącu pojemników o zróżnicowanych pojemnościach (770 l i 120 l), co wynikało z danych będących w posiadaniu organu – k. 10 akt administracyjnych. Zasadne było również dokonane ustalenia selektywnego sposobu zbierania odpadów w oparciu o faktury wystawianych przez firmę R., jak i informacje uzyskane z Biura Gospodarki Odpadami Komunalnymi Urzędu [...] W.. W konsekwencji zasadnie organy przyjęły, że obowiązkiem właściciela nieruchomości wynikającym wprost z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz właściwych uchwał Rady Miasta jest gromadzenie odpadów w odpowiednich pojemnikach, złożenie deklaracji oraz ponoszenie na rzecz gminy opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie z art. 6i ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy w przypadku nieruchomości niezamieszkałej obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne - powstanie obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uzależnione jest od tego, czy na danej nieruchomości generowano odpady komunalne. Sąd po przeanalizowaniu akt sprawy uznał, że opisany przez organ pierwszej instancji sposób ustalenia podstawy wyliczenia opłaty przez iloczyn liczby faktycznych odbiorów i wielkości odpowiadał treści art. 6j ust. 3 u.u.p.c.g. Reasumując przyjąć należy, że deklaracje składane przez Skarżącego nie odzwierciedlały stanu rzeczywistego, co umożliwiało wydanie wobec niego decyzji na podstawie art. 6o ww. ustawy. Sąd administracyjny nie dostrzegł przy tym też naruszeń przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę.