III SA/Wa 2958/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-11-24
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W analizowanej sprawie skarżąca, posiadająca jedynie niskie dochody z zasiłków i nieposiadająca majątku, uprawdopodobniła swoją niemożność poniesienia kosztów sądowych oraz kosztów profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżąca B. C. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na brak środków finansowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym wynikało, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwoma synami, nie posiada majątku, a jedynym dochodem rodziny są zasiłki rodzinne i dodatki w łącznej kwocie 234 zł miesięcznie. Skarżąca przedstawiła dokumenty potwierdzające wysokość otrzymywanych świadczeń socjalnych, opłatę za czynsz oraz zaświadczenie z Urzędu Pracy.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od spadków i darowizn postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sadowych tj. w zakresie całkowitym
UZASADNIENIE:
Skarżąca, B. C., wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata uzasadniając, iż nie posiada żadnych środków finansowych.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z [...] synem M. i [...] synem K. oraz że nie posiada żadnego majątku. Z oświadczenia wynika także, że jedyny dochód rodziny stanowi zasiłek rodzinny oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w łącznej kwocie 234 zł miesięcznie.
Na wezwanie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca przedstawiła, decyzje Prezydenta W. przyznające zasiłek rodzinny w kwocie 64 zł (od 1 września 2008 r. do 31 sierpnia 2008 r.), dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie 170 zł (od 1 września 2008 r. do 31 sierpnia 2009 r.), jednorazowy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie 100 zł oraz dwie decyzje Ośrodka Pomocy Społecznej W. W. przyznające ze względu na ubóstwo i bezrobocie zasiłek celowy w kwocie 386 zł (w czerwcu 2008 r.) i 300 zł ( w październiku 2008 r.). Skarżąca przedstawiła także zaświadczenie z Urzędu Pracy W. o terminie wizyty w dniu 12 grudnia 2008 r. w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Z przedstawionego natomiast dowodu wpłaty wynika, że skarżąca ponosi miesięczną opłatę z tytułu czynszu za mieszkanie w kwocie 114, 24 zł. Skarżąca oświadczyła również, że nie posiada konta bankowego oraz, że na utrzymanie syna K. otrzymuje od ojca dziecka nieregularne kwoty pieniężne lub żywność.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego) jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 500,00 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony .
Zauważa się, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie strona skarżąca uprawdopodobniła natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów w sprawie, w tym kosztów usług profesjonalnego pełnomocnika jakim jest adwokat oraz kosztów wpisu sądowego należnego w sprawie. Skarżąca bowiem nie uzyskuje żadnych dochodów i nie posiada żadnego majątku, a jedyny dochód rodziny stanowią zasiłki przyznane z tytułu pomocy społecznej.
Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez skarżącą stwierdzić należy, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło