III SA/Wa 2964/14

PostanowienieWSA w Warszawie2016-07-15

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, gdy strona jest już częściowo zwolniona na mocy postanowienia, podlega umorzeniu, a wniosek o ustanowienie pełnomocnika powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże brak środków na pokrycie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, zwłaszcza w kontekście wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez takiego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli strona jest już częściowo zwolniona na mocy wcześniejszego prawomocnego postanowienia, a dalsze rozpoznawanie wniosku jest zbędne. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, a ustanowienie takiego pełnomocnika jest niezbędne do skorzystania z prawa do kontroli sądowej, w tym sporządzenia skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Skarżąca M.S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, wskazując na swój długotrwały pobyt w areszcie śledczym, brak dochodów i majątku, oraz ograniczone wsparcie finansowe od rodziny. Wcześniej skarżąca była już częściowo zwolniona od kosztów sądowych. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1) umorzono postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2) ustanowiono na rzecz skarżącej doradcę podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ostatecznego stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia 1) umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2) ustanowić na rzecz skarżącej doradcę podatkowego Skarżąca M.S. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, argumentując, iż ponad [...] lata przebywa w areszcie śledczym. Z tego powodu [...] pozostaje na utrzymaniu ojca. Oświadczyła, że w chwili obecnej nie posiada nieruchomości, ani oszczędności. Dodała, iż ze względu na areszt wysokość dochodu oraz stan majątkowy rodziny nie są jej znane. Otrzymywane wsparcie finansowe określiła na kwotę od 200 zł do 500 zł. Wsparcie to obejmuje również paczki. Skarżąca przedstawiła sporządzoną przez zakład karny informację o zatrudnieniu i stanie konta. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Tymczasem w sprawie tej zwolniona ona już jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zwolnienie to wynika mianowicie z art. 239 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej jako: "P.p.s.a.", zgodnie z którym, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Wobec Skarżącej postanowienie takie wydano w dniu 5 marca 2015 r. Na jego mocy zwolniono ją od kosztów sądowych ponad uiszczoną przezeń kwotę 20 zł. Przyznane w tym zakresie prawo pomocy nie zostało cofnięte. W tej sytuacji rozpoznawanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, a postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu na podstawie art. 249a P.p.s.a. Oceniając natomiast wniosek Skarżącej o ustanowienie pełnomocnika referendarz sądowy uznał, iż zasługuje on na uwzględnienie. Podzielił mianowicie stanowisko wyrażone w przywołanym wyżej postanowieniu z 5 marca 2015 r., iż z uwagi na fakt tymczasowego aresztowania Skarżącej, brak aktualnie zatrudnienia oraz niewielką pomoc finansową otrzymywaną od rodziny (w 2015 r. łączne wpływy z zewnątrz wyniosły 2.669,45 zł, zaś w 2016 r. 1.400 zł) środki, którymi ona dysponuje są ograniczone i pozwalają na zaspokojenie tylko niezbędnych potrzeb życiowych. W tej sytuacji uznać należało, iż wykazała ona, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów wynagrodzenia względem wybranego pełnomocnika. Zasadne jest zatem przyznanie jej prawa pomocy w zakresie jego ustanowienia. Co istotne umożliwi to Skarżącej skorzystanie z prawa do kontroli (w drodze skargi kasacyjnej) przez Sąd II instancji wydanego w niniejszej sprawie wyroku z 15 kwietnia 2016 r. oddalającego jej skargę. Realizacja tego prawa obwarowana jest bowiem "przymusem adwokackim", czyli wprowadzonym przepisem art. 175 P.p.s.a. obowiązkiem sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Ponieważ Skarżąca alternatywnie zaznaczyła, iż domaga się ustanowienia radcy prawnego lub doradcy podatkowego (zob. pisma z: 28 kwietnia 2016 r. i 2 czerwca 2016 r.) referendarz sądowy uznał, że doradca podatkowy najpełniej bronić będzie interesu Skarżącej w toczącym się postępowaniu. Niniejsza sprawa dotyczy bowiem postępowania egzekucyjnego. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a., art. 249a oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło