III SA/Wa 2965/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2009r. postanawia - zwolnić skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej - Skarżący – A. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej (zakres wniosku został sprecyzowany przez pełnomocnika skarżącego w piśmie z 4 maja 2017 r.). W uzasadnieniu wniosku wskazał, że od połowy grudnia 206 r. przebywa w Areszcie Śledczym w B. Nie ma możliwości uzyskiwania przychodów. Nie spłaca swoich zobowiązań m.in. kredytu hipotecznego. Nie posiada majątku, który mógłby ewentualnie sprzedać. Jego rodzina nie dysponuje środkami finansowym, aby mu pomóc. Bank wszczął procedurę windykacyjną w stosunku od jego domu. Wszystkie posiadane oszczędności zostały zabezpieczone w postępowaniu karnym. Do wniosku pełnomocnik skarżącego załączył zaświadczenie o przebywaniu skarżącego w areszcie śledczym, a także: wezwania do zapłaty, zestawienia nieopłaconych faktur, upomnienia, monity. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając wniosek skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Skarżący przebywa bowiem obecnie w areszcie śledczym, w związku z czym od grudnia 2016 r. nie uzyskuje jakiegokolwiek dochodu, który mógłby przeznaczyć na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej. Skarżący nie dysponuje także żadnym majątkiem, z którego mógłby czerpać środki celem pokrycia wydatków związanych z prowadzeniem przedmiotowej sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe uznano, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania wnioskodawcy prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. Oceniono, że obecna sytuacja majątkowa i finansowa w jakiej znajduje się skarżący nie pozwala mu na samodzielne ponoszenie kosztów sądowych bez uszczerbku w swoim koniecznym utrzymaniu. Co prawda w przedmiotowej sprawie trudno jest mówić o uszczerbku w utrzymaniu wnioskodawcy sensu stricte, gdyż skarżący przebywając w areszcie śledczym ma zapewnione utrzymanie. Wpływ na podjęte rozstrzygnięcie miało przede wszystkim to, że nie uzyskuje on żadnego dochodu oraz nie posiada wolnego od zajęcia majątku ani oszczędności. O pozytywnym rozpoznaniu wniosku zadecydował również fakt, że na poprzednim etapie postępowania, skarżący partycypował w kosztach wszczętego postępowania, uiszczając wpis od skargi oraz opłatę za doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Dopiero na etapie skargi kasacyjnej, z uwagi na umieszczenie skarżącego w areszcie śledczym, doszło do załamanie sytuacji finansowej skarżącego, co zmusił go do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem. W ocenie referendarza sądowego, powyższe okoliczności, a także konieczność umożliwienia skarżącemu realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy zgodnie z wnioskiem. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.