III SA/Wa 2967/16

Dnia 2 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka, po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P.L. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 18 stycznia 2017 r., odmawiającego przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie w sprawie ze skargi P. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia kary porządkowej z tytułu odmowy okazania przedmiotu oględzin postanawia: utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. P.L. (zwany dalej "Skarżącym) złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie odmowy uchylenia kary porządkowej z tytułu odmowy okazania przedmiotu oględzin. Zarządzeniem z dnia 12 października 2016 r. wezwano Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu Skarżący w piśmie z dnia 24 października 2016 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na takie okoliczności jak brak majątku, liczne zajęcia dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, zły stan zdrowia, znaczny wzrost wydatków na lekarstwa. Podał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę wynoszącego 1 800 zł. Wśród wydatków wymienił koszty mieszkania i mediów (600 zł), alimenty na syna (600 zł), jedzenie (300 zł), lekarstwa (100 zł). Z uwagi na fakt, że oświadczenia Skarżącego okazały się niewystarczające do pozytywnego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, Skarżący został wezwany do przedłożenia zeznań podatkowych, wyciągów z rachunków bankowych, dokumentów obrazujących wydatki oraz posiadanych zobowiązań. W odpowiedzi Skarżący przedłożył wydruk z CEIDG, zeznanie podatkowe, listy płac, kartę informacyjną leczenia szpitalnego. Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2017 r. Starszy Referendarz Sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od powyższego postanowienia Skarżący złożył sprzeciw. Podkreślił, że łoży na utrzymanie małoletniego syna zadłużając się u znajomych i rodziny w celu uniknięcia postępowania sądowego o alimenty. Wskazał także, że nieuwzględnienie jego wniosku skutkować będzie brakiem możliwości skutecznej obrony przed skutkami zaskarżonego postanowienia, co spowoduje dla niego nieodwracalne skutki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić należy, iż prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołaną regulację prawną i wynikające z niej zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu od skargi w kwocie 100 zł, jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku Skarżącego. Art. 246 § 1 P.p.s.a. nakłada na Skarżącego obowiązek wykazania, że zachodzą wobec niego przesłanki przyznania prawa pomocy. W niniejszej sprawie Skarżący nie wykonał w pełni wezwania Starszego Referendarza Sądowego i nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów źródłowych. W szczególności Skarżący nie przedłożył, mimo, że był do tego zobowiązany, wyciągów z rachunków bankowych osobistych. Skarżący nie przedstawił też kalkulacji kosztów życia, zestawienia należności i zobowiązań, a także dokumentów finansowych dotyczących okresu prowadzenia działalności gospodarczej, której efektem jest spór przed Sądem. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należało zatem rozpoznać w oparciu o przedłożone informacje oraz akta sprawy. Z przedłożonych informacji wynika, że Skarżący uzyskuje co miesiąc ok. 1800 zł dochodu netto, ponosi, co miesiąc, wydatki na mieszkanie i media (600 zł), wyżywienie (300 zł), lekarstwa (100 zł), alimenty dla syna (600 zł). Skarżący w sprzeciwie położył nacisk na to, że łoży na utrzymanie małoletniego syna zapożyczając się u znajomych i rodziny. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających powyższe, ani na to, że płaci alimenty, ani na to, że faktycznie otrzymuje pożyczki od znajomych i rodziny, w jakich kwotach je otrzymuje, a ponadto, w jaki sposób Skarżący zwraca te pożyczki. Nadmienić należy, że uiszczanie zobowiązań cywilnoprawnych (alimentów, kosztów wynajmu pokoju) nie może mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Mając na uwadze to, że prawo pomocy jest prawem ubogich, zaś Skarżący uzyskuje stały miesięczny dochód w kwocie 1800 zł, Sąd uznał, że Starszy Referendarz Sądowy słusznie odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy. Skarżący jest bowiem w stanie ponieść koszty sądowe, które na obecnym etapie sprowadzają się do 100 zł wpisu od skargi. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji.