III SA/Wa 2968/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Zalewski po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF w sprawie ze skargi A. P. na decyzję dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do kwietnia 2012 r. postanawia: przywrócić termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPf Pismem z dnia 9 marca 2017 r. A. P. (nazywany dalej: "skarżący") wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 2.622 zł. Zarządzeniem starszego referendarza sądowego z dnia 17 marca 2017 r. skarżący został wezwany do przesłania wymienionych w zarządzeniu dokumentów obrazujących jego sytuację materialno-finansową, jak również do złożenia odręcznie podpisanego formularza PPF, w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wezwanie doręczono ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi w dniu 21 marca 2017 r. Pismem z dnia 27 marca 2017 r. pełnomocnik strony wniósł o przedłużenie terminu do złożenia odręczenie podpisanego przez skarżącego formularza PPF do dnia 30 kwietnia 2017 r. wraz z żądanymi dokumentami. Zarządzeniem z dnia 4 kwietnia 2017 r. starszy referendarz sądowy, na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm, nazywanej dalej: "p.p.s.a ") w związku z tym, że w zakreślonym terminie skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, pozostawił wniosek bez rozpoznania. Odpis zarządzenia z dnia 4 kwietnia 2017 r. z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 10 kwietnia 2017 r. Pismem z dnia 14 kwietnia 2017 r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 14 kwietnia 2017 r., skarżący wniósł sprzeciw od zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 4 kwietnia 2017 r. Do sprzeciwu skarżący nie załączył urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 maja 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 4 kwietnia 2017 r. Pismem z dnia 4 maja 2017 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 4 maja 2017 r. - data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącego, na podstawie art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1 p.p.s.a. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu na urzędowym formularzu PPF. Do wniosku strona załączyła wypełniony formularz PPF podpisany przez wnioskodawcę (skarżącego) oraz dokumenty wskazującego na sytuację majątkową strony. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik wyjaśnił, że skarżący od połowy grudnia 2016 r. do chwili złożenia niniejszego wniosku przebywa w areszcie śledczym w B. Stąd pełnomocnik nie miał możliwości aby w wyznaczonym przez Sąd terminie przedłożyć odręcznie podpisany przez Skarżącego formularz PPF. Złożenie przez skarżącego podpisu pod formularzem PPF było możliwe dopiero w dniu 26 kwietnia 2017 r. po uzyskaniu przez pełnomocnika Skarżącego zgody na jednorazowe widzenie. Pełnomocnik wyjaśnił również, że dokumenty załączone do wniosku o przyznanie prawa pomocy i przesłane jako załącznik do wniosku o przywrócenie terminu zostały dostarczone pełnomocnikowi w dniu 28 kwietnia i w dniu 4 maja 2017 r. przez ojca skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże, stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Tryb złożenia wniosku reguluje szczegółowo art. 87 p.p.s.a., zgodnie z którym pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W myśl art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym. W rozpoznawanej sprawie odpis zarządzenia starszego referendarza sądowego doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 31 marca 2017 r. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odręcznie podpisanego przez skarżącego formularza PPF pełnomocnik złożył w dniu 4 maja 2017 r., wskazując, że dopiero w dniu 26 kwietnia 2017 r. miał możliwość zobaczenia się z mocodawcą, zaś w dniach 28 kwietnia 2017 r. i 4 maja 2017 r. dostarczono mu dokumenty uzupełniające wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na tę okoliczność (potwierdzającą podane daty) pełnomocnik nie przedstawił żadnych dokumentów. Na tej podstawie Sąd nie jest w stanie z całą pewnością ustalić, iż pełnomocnik, składając wniosek, dochował terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. czyli, że wniosek złożył w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W związku z istniejącymi wątpliwościami co do terminu złożenia wniosku Sąd postanowił rozpoznać przedmiotowy wniosek merytorycznie w trybie przewidzianym w art. 86 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2011 r. sygn. akt I Oz 65/11, B, Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wydanie 3, LexisNexis Warszawa 2011, str. 291). Przystępując do rozpatrzenia okoliczności podnoszonych we wniosku o przywrócenie terminu, należy podkreślić, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Brak winy oznacza sytuację, w której wystąpiły niezależne od strony i niemożliwe do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W uzasadnieniu rozpatrywanego wniosku jako okoliczność wyłączającą brak winy w uchybieniu terminu do złożenia podpisanego przez skarżącego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, pełnomocnik wskazał na położenie skarżącego powodujące trudności w bezpośrednim kontaktowaniu się z nim, która to możliwość powstała dopiero po 24 kwietnia 2017 r" tj. po uzyskaniu zgody Prokuratora i uzgodnieniu terminu z funkcjonariuszem Policji. Zdaniem Sądu, powołane przez pełnomocnika strony okoliczności świadczą o braku winy w uchybieniu terminu do złożenia podpisanego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Powyższa okoliczność wskazuje, że wniosek o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.