III SA/Wa 297/18

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 26/03/2018 r po rozpoznaniu wniosku L. M., A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. M., A. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...]/11/2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. p o s t a n a w i a odmówić Skarżącym przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie 1) Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) Skarżący L. M., A. M. (dalej także jako "Strona") wnioskiem w skardze a następnie A. M. -zawartym na formularzu PPF z 15/3/2018 r., zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że: - jest osobą bezrobotną; - cierpi na [...] i nie może podjąć pracy; - nie jest w stanie utrzymać rodziny; - mieszka w domu żony (160 m kw) na działce 1700 m kw.; - utrzymuje się z wynagrodzenia zony i 500 + (łącznie 2030 zł); - ponosi koszt utrzymania domu (590 zł), mediów (390) i zakupów spożywczych (1550 zł). Odpowiadając na wezwanie urzędnika sądowego, przekazał deklaracje podatkowe i wyciąg z rachunku bankowego. 3) Referendarz sądowy na tym etapie postępowania daje wiarę twierdzeniom Strony o subiektywnym przekonaniu o jej nienajlepszej sytuacji życiowej – zwłaszcza w obliczu możliwych nakładów o niebagatelnej wysokości w następstwie egzekwowania zaskarżonej decyzji. Nie bez znaczenia bowiem dla oceny przywołanej dolegliwości związanej z regulowaniem zobowiązań publicznoprawnych jest rozmiar czynności, które organy administracji kwestionują powołując się na fakt "niedokonywania rzeczywistej sprzedaży paliwa" czy posługiwanie się "fakturami niedokumentującymi rzeczywistego obrotu". Referendarz sądowy, działając w domniemaniu rzetelności deklaracji przez Stronę wysokości obrotu, nie ma podstaw do kwestionowania tak wysokości osiągniętego przez nią przychodu, jak obowiązku zabezpieczenia przez nią części z nich na spory z organami podatkowymi. Zdaniem referendarza sądowego, zadeklarowane przez Stronę okoliczności nie uzasadniają poglądu, że nie jest ona w stanie uiścić wymaganych kosztów sądowych w sprawie w wysokości z przychodu osiąganego w ramach działalności gospodarczej (przychód za 2016 r., jak wynika z deklaracji podatkowej, w wysokości [...] ). W szczególności, zważywszy bowiem na datę wszczęcia postępowania podatkowego i zadeklarowane daty uzyskania przychodu w ramach działalności, Skarżący powinien liczyć się z obowiązkiem ponoszenia kosztów związanych z tą działalnością (koszty uzyskania przychodów i inne koszty): niedopuszczalne jest obciążanie kosztami zaniechania w tym zakresie - społeczeństwa. Również żona Skarżącego, uzyskuje, nawet obecnie - stałe przychody w wysokości umożliwiające podjęcie decyzji o gospodarowaniu nimi, a z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego wynika okresowe (np. 8/12/2017 r.) posiadanie środków w wysokości wystarczającej na uregulowanie jedynego kosztu sądowego w sprawie – wpisu od skargi. Z przekazanej (części) historii w rachunku wynika również dokonywanie przez Skarżącego "wpłat własnych", co przy deklarowanym braku oszczędności, zasobów i niezdolności zarobkowania wymaga zdolności uzasadniających wiarę referendarza sadowego w zdolność Strony do uiszczenia kosztów sądowych należnych w sprawie, jak też przekonanie o nieujawnieniu wszystkich zasobów Strony. Dlatego, w ocenie urzędnika sądowego, w uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy sporządzonym przez Stronę, zostały zawarte informacje, które niweczą zamiary urzędnika sądowego udzielenia pomocy Stronie. Wydaje się, że Skarżący bowiem ocenił (?) obowiązek poniesienia kosztów sądowych jako okoliczność uniemożliwiającą mu "normalne" egzystowanie, czy ponoszenie szeroko rozumianych zobowiązań (por. rubryka 5 w zw rubryką 11 formularza PPF, in fine). Tymczasem koszt sądowy w sprawie to nic innego, jak następstwo (sposobu) prowadzenia przez Skarżącego działalności gospodarczej, której ryzyko powinien uwzględniać, to jest tzw. "koszt działalności gospodarczej". Referendarz sądowy nie doszukał się by Skarżący wykazał powody do uprzywilejowania obowiązku ponoszenia – "kosztem" zobowiązań względem Sądu. Drugorzędny wobec tych uwag jest fakt, że z dorobku prawnego wynika, że Skarżący powinien z osiągniętych, zarówno w 2016 r., przychodów z a b e z p i e c z y ć środki na poczet kosztów działalności, w tym na poczet kosztów postępowania sądowego. Zdaniem referendarza sądowego, Skarżący posiada wraz z żoną nie tylko znacznym majątkiem (dom wraz z działką o pow. 1700 m kw.), którym może w dowolny sposób gospodarować, ale także stałym dochodem miesięcznym, nie wspominając już o posiadanych, nieujawnionych środkach, o czym wyżej. 4) Dlatego, na podstawie art. 243§ 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 §1 pkt 2 u.p.p.s.a., należało zadecydować jak w sentencji.