III SA/Wa 298/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2010 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w Portugalii na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. oddala skargę A. S. A. (dalej jako strona, spółka lub skarżąca), zwróciła się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. o zwrot podatku VAT za okres od sierpnia 2007 r. do listopada 2007 r. Ponieważ wniosek strony był sporządzony na formularzu portugalskim i w języku portugalskim, organ podatkowy I instancji, pismem z dnia 20 czerwca 2008 r., wezwał Spółkę, w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia bez rozpatrzenia, do dostarczenia formularza wniosku o zwrot podatku VAT zgodnego ze wzorem oraz oryginału oznaczonego zaświadczenia. Naczelnik pouczył stronę, iż zgodnie z art. 27 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz. U. Nr 78, póz. 483), językiem urzędowym w Rzeczpospolitej Polskiej jest język polski, dlatego wszelka korespondencja kierowana do organu podatkowego powinna być w języku polskim. Spółka, odpowiadając na wezwanie, złożyła pismo z dnia 11 lipca 2008 r. w języku obcym wraz z tłumaczeniem przysięgłym jego treści na język polski. Do pisma dołączyła wniosek o zwrot podatku (w dwóch egzemplarzach) za okres od sierpnia 2007 r. do listopada 2007 r. z wnioskowaną kwotą w wysokości 159.904,66 zł, na formularzu stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów. Podatnik dołączył także kserokopię zaświadczenia z dnia 8 stycznia 2008 r. wraz z oryginałem tłumaczenia jego treści na język polski sporządzonym w dniu 9 lipca 2008 r. przez Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w Lizbonie. Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z [...] lutego 2009 r. nr, pozostawił wniosek bez rozpatrzenia. Organ wskazał, że wezwanie zostało odebrane w dniu 30 czerwca 2008 r. Odpowiedź na wezwanie wpłynęła do Urzędu Skarbowego w dniu 21 lipca 2008 r. Strona w wezwaniu z dnia 20 czerwca 2008 r. została poinformowana o przysługujących jej prawach (instytucji przywrócenia terminu, wynikającej z art. 162 Ordynacji podatkowej, o skutkach nie uzupełnienia braków formalnych w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania oraz, że zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej albo złożone w polskim urzędzie konsularnym). Ze względu na to, że do 25 lutego 2009 r. - wydania postanowienia Strona nie uzupełniła wniosku o stwierdzone braki formalne, Naczelnik Urzędu Skarbowego, pozostawił wniosek bez rozpatrzenia. Następnie, 16 kwietnia 2009 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo strony z 1 kwietnia 2009 r. wraz z załącznikami, które organ pierwszej instancji potraktował jako zażalenie na postanowienia z dnia [...] czerwca 2008 r. i przesłał do Dyrektora Izby Skarbowej w W.. Spółka, w odpowiedzi na wezwanie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 26 maja 2010 r. o jednoznaczne wskazanie rodzaju żądania z 1 kwietnia 2010 r., poinformowała Dyrektora Izby Skarbowej, iż nie było jej intencją składanie zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2009 r. znak [...] ale zwrócenie się z prośbą o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych do przedmiotowego wniosku. Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r., odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych dotyczących wniosku spółki o zwrot podatku za okres od stycznia 2007 r. do grudnia 2007 r. Zdaniem Naczelnika, by wniosek o przywrócenie terminu mógł być uznany za zasadny, wymaga uprawdopodobnienia przez zainteresowanego, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Naczelnik Urzędu Skarbowego po analizie materiału dowodowego oraz odwołując się do treści art. 162 Ordynacji podatkowej stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione kumulatywnie warunki aby uchybiony termin mógł zostać przywrócony. Spółka w zażaleniu z dnia 3 sierpnia 2009 r. zarzuciła bezzasadność wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, w sytuacji gdy braki formalne wniosku zostały uzupełnione. Strona wskazała, że w dniu 16 stycznia 2008 r. złożyła wniosek o zwrot VAT, a dopiero w dniu 20 czerwca 2008 r. Urząd Skarbowy zwrócił się do Spółki o uzupełnienie wniosku, przesyłając dokumenty w języku polskim wyznaczając stronie termin 7 dni na wykonanie wezwania. Spółka nie była w stanie odpowiedzieć w wyznaczonym terminie, ponieważ dopiero po upływie 12 dni Podatnik otrzymał tłumaczenie pisma otrzymanego z [...] Urzędu Skarbowego. Zakwestionowanym przed Sądem postanowieniem, Dyrektor Izby Skarbowej w W., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239, art. 162 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60, ze zm., dalej jako Ordynacja), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych dotyczących wniosku w sprawie zwrotu VAT. Przede wszystkim organ odwoławczy uznał, iż należało odmówić przywrócenia terminu ze względu na niedochowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Dyrektor wskazał, że w dniu 9 marca 2009 r. spółka otrzymała postanowienie z dnia [...] lutego 2009 r., następnie zwróciła się do Polskiej Ambasady w celu wskazania tłumacza, który dokonał tłumaczenia ww. postanowienia i dopiero wtedy spółka "uzyskała świadomość" niedochowania wyznaczonego terminu oraz, że wzięto pod uwagę wniosek o zwrot z wykazaną kwotą 159.904,66 zł a nie 608.879,55 zł, Z uwagi na fakt, iż Spółka załączyła do złożonego wniosku z dnia 1 kwietnia 2009 r. uaktualnione zaświadczenie wydane przez Dyrekcję Służb Rejestracji Podatników z dnia 31 marca 2009 r. oraz tłumaczenie na język polski ww. zaświadczenia z pieczęcią Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Lizbonie i podpisem Konsula Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 06.04.2009.", w ocenie organu odwoławczego za datę ustania przyczyny nie może być uznany dzień 6 kwietnia 2009 r., bowiem nie wiadomo czy w tym dniu Strona otrzymała przedmiotowe tłumaczenie. Natomiast z akt sprawy wynika, że chociaż potwierdzenie zgodności z oryginałem przetłumaczonego na język polski wniosku o przywrócenie terminu z dnia 1 kwietnia 2009 r. zostało sporządzone w dniu 6 kwietnia 2009 r. przez Ambasadę Rzeczypospolitej Polskiej w Lizbonie, to ww. wniosek wraz z załączonymi dokumentami został nadany w portugalskiej placówce (C.) w dniu 7 kwietnia 2009 r., o czym świadczy data widniejąca na złożonych na kopercie i naklejkach. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, to właśnie w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu, skoro nadana przesyłka zawierała właściwe tłumaczenie. Datą początkową biegu terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu uchybionego jest dzień następny po dniu, w jakim ustała przyczyna, dla której do uchybienia doszło. Zdaniem Dyrektora, przyczyna ustała w dniu 7 kwietnia 2009 r., a termin do złożenia podania o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych przedmiotowego wniosku upłynął w dniu 14 kwietnia 2009 r. Na podstawie art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej termin uważa się za zachowany jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej lub złożone w polskim urzędzie konsularnym. Organ ustalił w oparciu o informację z Poczty Polskiej S.A., iż przesyłka do polskiej placówki pocztowej wpłynęła 16 kwietnia 2009 r. W świetle powyższego, organ odwoławczy stwierdził, iż w sprawie podanie (wniosek z dnia 1 kwietnia 2009 r.) o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okres od sierpnia 2007 r. do listopada 2007 r., nie został złożony zgodnie z unormowaniem art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, na podstawie którego termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożone w polskim urzędzie konsularnym. Zdaniem Dyrektora, za datę ustania przyczyny należy uznać dzień 7 kwietnia 2009 r. a zatem siedmiodniowy termin do złożenia podania o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych przedmiotowego wniosku upłynął w dniu 14 kwietnia 2009 r. Przesyłkę, która wpłynęła do Urzędu Poczty Polskiej w dniu 16 kwietnia 2009 r. należy więc uznać za złożoną po upływie siedmiodniowego terminu od ustania przyczyny do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Zgodnie natomiast z art. 162 § 3 Ordynacji podatkowej przywrócenie tego terminu jest niedopuszczalne. Strona, w skardze skierowanej do Sądu na ww. postanowienie, zarzuciła: - naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim ustanawia on zasadę praworządności, poprzez prowadzenie postępowania w zakresie zwrotu podatku VAT w sposób, który uniemożliwił Spółce realizację jej fundamentalnych praw; - naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji poprzez zastosowanie regulacji ograniczających prawo Spółki do zwrotu uiszczonego na terytorium Polski podatku VAT, w sposób powodujący naruszenie istoty praw Spółki; - naruszenie art. 64 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji w zakresie, w jakim ustanawia on podmiotowe prawo własności, poprzez pozbawienie Spółki prawa do realizacji jej roszczeń o zwrot podatku VAT; -naruszenie art. 12 oraz art. 49 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską poprzez naruszenie zasady równego traktowania Spółki w porównaniu z polskimi podmiotami oraz zasady niedyskryminacji Spółki ze względu na miejsce siedziby w procesie zwrotu podatku; - naruszenie art. 1 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej: Dyrektywa VAT) poprzez brak zwrotu podatku VAT Spółce i tym samym naruszenie jednej z fundamentalnych zasad tego podatku, tj. zasady neutralności podatku dla podatników podatku od wartości dodanej (VAT ma charakter podatku konsumpcyjnego i powinien obciążać ostatecznych konsumentów); - naruszenie art. 2 w związku z art. 3 lit. a) i b) VIII Dyrektywy Rady w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do podatków obrotowych - warunki zwrotu podatku od wartości dodanej podatnikom niemającym siedziby na terytorium kraju (dalej: VIII Dyrektywa) poprzez brak zwrotu podatku VAT Spółce pomimo spełnienia przez Spółkę warunków kwalifikujących ją do zwrotu tego podatku; - naruszenie art. 6 VIII Dyrektywy poprzez nałożenie na Spółkę w procedurze zwrotu podatku VAT dodatkowych zobowiązań o charakterze proceduralnym ponad te wynikające z VIII Dyrektywy; - naruszenie art. 7 ust. 4 VIII Dyrektywy oraz § 6 ust. 2 i 3 Rozporządzenia w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (dalej: Rozporządzenie) w związku z art. 274b Ordynacji podatkowej, poprzez nie wydanie decyzji w sprawie zwrotu Skarżącej podatku VAT w terminie 6 miesięcy od daty pierwotnego złożenia wniosku o zwrot podatku przez Spółkę, a w szczególności poprzez nie wydanie przez organ pierwszej instancji postanowienia przedłużającego termin do załatwienia sprawy o zwrot podatku VAT; -naruszenie art. 169 Ordynacji w powiązaniu z art. 6 VIII Dyrektywy oraz § 5 Rozporządzenia poprzez przyjęcie, że każde uchybienie formalne w procedurze zwrotu podatku VAT podmiotom zagranicznym może spowodować nierozpatrzenie merytoryczne wniosku; - naruszenie zasad prowadzenia postępowania podatkowego wskazanych w art. 120 oraz art. 121 Ordynacji poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób naruszający zasadę działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, w szczególności poprzez wykorzystywanie przez organy podatkowe faktu, że Spółka jest podmiotem zagranicznym, który nie posiada żadnej wiedzy, co do zasad i reguł prowadzenia postępowania podatkowego przez polskie organy podatkowe oraz niewłaściwe poinformowanie Skarżącej o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem postępowania; - naruszenie zasad prowadzenia postępowania podatkowego określonych w art. 125 § 1 Ordynacji poprzez przewlekłe prowadzenia postępowania w sprawie zwrotu podatku VAT, w szczególności poprzez wezwanie Skarżącej do uzupełnienia wniosku o zwrot podatku VAT przez organ pierwszej instancji dopiero po upływie 5 miesięcy od złożenia przez Spółkę wniosku, uniemożliwiając tym samym Spółce ewentualne ponowne złożenie wniosku o zwrot podatku przed upływem ustawowego terminu. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego Postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2009 r., uchylenie w całości postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2009 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Dyrektor Izby Skarbowej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie. Skarżąca, w piśmie z 23 kwietnia 2010 r, podtrzymała swoje żądania dodatkowo je argumentując. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Skarga jest niezasadna. Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku Skarżącej o zwrot podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do listopada 2007 r. Ocena legalności postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu opiera się przede wszystkim na zbadaniu, czy prawidłowo organy podatkowe uznały, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki przywrócenia terminu, określone w art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, a także czy strona dochowała terminu na złożenie podania o przywrócenie terminu. Zgodnie z wymienionymi wyżej przepisami, w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, której termin został uchybiony. Pierwsza przesłanka do przywrócenia terminu, a mianowicie brak winy w uchybieniu terminu, została spełniona. Dyrektor uznał argumentację Spółki, iż z powodu braku znajomości języka polskiego i polskich przepisów prawa oraz niewłaściwie wykonanych tłumaczeń pism Naczelnika Urzędu Skarbowego, braku świadomości istnienia terminu wraz z konsekwencjami jego niedotrzymania, nie była w stanie dotrzymać ustanowionego terminu 7 dni na uzupełnienie braków formalnych przedmiotowego wniosku. W ocenie Sądu słusznie organ odwoławczy stwierdził, że nie została spełniona druga przesłanka przywrócenia terminu, a mianowicie podanie o przywrócenie terminu wniesiono z przekroczeniem 7 dniowego terminu liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Za datę ustania przyczyny uchybienia terminu należało uznać, w ocenie Sądu, datę nadania przesyłki z tłumaczeniami w portugalskiej placówce (C.) w dniu 7 kwietnia 2009 r., o czym świadczy data widniejąca na złożonych na kopercie naklejkach. To właśnie w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminowi, skoro nadana przesyłka zawierała właściwe tłumaczenie. Datą początkową biegu terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu uchybionego jest dzień następny po dniu, w jakim ustała przyczyna, z powodu której doszło do uchybienia. Skoro, przyczyna ustała w dniu 7 kwietnia 2009 r., termin do złożenia podania o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych przedmiotowego wniosku upłynął w dniu 14 kwietnia 2009 r. Na podstawie art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej termin uważa się za zachowany jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej lub złożone w polskim urzędzie konsularnym. Z pisma Poczty Polskiej S. A. Centrum Ekspedycyjno Rozdzielcze w W., wynika, że przesyłka listowa o numerze [...], nadana w zagranicznej placówce pocztowej w dniu 7 kwietnia 2009 r. wpłynęła z Portugalii do polskiej placówki pocztowej w dniu 16.04.2009 r. i w tym samym dniu została wysłana w celu doręczenia. Zatem siedmiodniowy termin do złożenia podania o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych przedmiotowego wniosku upłynął w dniu 14 kwietnia 2009 r. Przesyłkę, która wpłynęła do Urzędu Poczty Polskiej w dniu 16 kwietnia 2009 r. należało uznać za złożoną po upływie siedmiodniowego terminu od ustania przyczyny do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Zgodnie natomiast z art. 162 § 3 Ordynacji podatkowej przywrócenie tego terminu jest niedopuszczalne. Ponadto bezspornym jest, że Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał Skarżącą, by złożyła wniosek o zwrot w języku polskim wraz z zaświadczeniem o rejestracji dla celów podatku VAT w Portugalii, przetłumaczonego na język polski. Brak powyższy nie został uzupełniony w terminie. W związku z czym Naczelnik pozostawił postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 wniosek bez rozpatrzenia. Następnie pismem z dnia 1 kwietnia 2009 Spółka wskazała, że otrzymała wezwanie do uzupełnienia braków formalnych w dniu 30 czerwca 2008 r. i oddała je do przetłumaczenia. Tłumaczenie z kolei otrzymała 12 lipca i to dokonane niewłaściwie bowiem nie zawierało terminu na udzielenie odpowiedzi. Spółka w piśmie tym zwróciła się ponownie o powtórzenie procedury zwrotu załączając odpowiednie dokumenty. Spółka wezwana została pismem z dnia 26 maja 2009 r. do sprecyzowania charakteru pisma z dnia 1 kwietnia 2009 r. W odpowiedzi z dnia 4 czerwca 2009 wskazała, że jej intencją nie było składanie zażalenia na postanowienie z dnia [...] lutego 2009 r. a złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia braków formalnych o zwrot VAT w kwocie 608.879 zł. Zatem Sąd zauważa, iż skarżąca wprost wskazuje, że chce przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych. Twierdzenie w skardze, że było inaczej nie jest poparte żadnym dowodem. Odnośnie zarzutu, dotyczącego naruszenia pozostałych przepisów w tym Konstytucji i przepisów prawa wspólnotowego, podkreślić należy, że z uwagi na przedmiot sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym postanowieniem, tj. przywrócenie terminu, Sąd nie mógł badać okoliczności dotyczących zasadności i prawidłowości samego wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku Skarżącej o zwrot podatku od towarów i usług, a także kompletności tego wniosku czy też podejmować się merytorycznej oceny zasadności wniosku. Kwestie powyższe mogą być bowiem ocenianie w sytuacji, gdy z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych podania, organ podatkowy wyda postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia (art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej). Ustawodawca przewidział odrębny tryb, w którym oceniane jest wystąpienie przesłanek pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Postanowienie w tym przedmiocie podlega zaskarżaniu, a także kontroli sądu administracyjnego. Ponadto należy wskazać, iż nie można innych norm procesowych odnośnie przesłanek przywrócenia terminu stosować wobec polskich podatników i zagranicznych. Przepisy te są wspólne. Fakt bycia podmiotem zagranicznym nie zmienia tych zasad. Przy czym należy zauważyć, iż skarżąca jest przedsiębiorcą działającym w znacznych rozmiarach i z długim okresem prowadzonej działalności, a zatem mającej możliwości zorganizowania należytej obsługi prawnej albo przez wykorzystanie profesjonalnych podmiotów albo zatrudnienia odpowiednich osób z odpowiednimi kwalifikacjami. Zaniechania w tym zakresie doprowadziły do stanu sprawy takiego jaki opisany został w stanie faktycznym. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.