III SA/Wa 2988/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi J.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zwrotu podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2006 r. postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, umorzyć postępowanie w przedmiocie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku z 30 października 2015 r. skarżący – J.O. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że urząd skarbowy zabezpieczył na jego majątku kwotę 800.000 zł, co uniemożliwiło mu prowadzenie działalności gospodarczej oraz spłatę zobowiązań, w tym rat kredytów. W stosunku od skarżącego wszczęto szereg powództw o zapłatę, a w konsekwencji zajęto i zlicytowano cały majątek. Obecnie skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów. Źródłem utrzymania skarżącego i jego żony jest renta z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 550 zł miesięcznie oraz dochód z najmu w wysokości 250 zł i 1.000 zł. Z uwagi na prowadzone w stosunku od skarżącego postępowania egzekucyjne nie posiada on oszczędności ani majątku. Aktualna wysokości zobowiązań skarżącego wynosi ok. 4.000.000 zł i przekracza wartości nieruchomości, z której prowadzona jest egzekucja. Żona skarżącego spłaca kredyt za wynajmowane mieszkanie. Miesięczna wysokość raty wynosi 1.000 zł. Zobowiązania skarżącego i jego żony z tytułu czynszu i opłat za media to ok. 900 zł. Na leczenie, skarżący i jego żona, przeznaczają ok. 50-100 zł miesięcznie. Skarżący i jego żona otrzymują wsparcie finansowe od córki, z którą nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Aby pomóc rodzicom córka skarżącego zaciągnęła kredyt. Do wniosku skarżący załączył zeznanie podatkowe żony za 2014 r. oraz wyciągi ze wspólnego rachunku bankowego żony i córki. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak stanowi z kolei art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając niniejszy wniosek, w pierwszej kolejności zauważyć należy, że na mocy postanowienia z 26 lutego 2015 r. skarżącemu przyznano już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z czym sytuacja materialna skarżącego była już przedmiotem analizy Sądu, w efekcie której – jak to wskazano wyżej – zwolniono go od kosztów sądowych. Sytuacja ta, jak wynika z uzasadnienia wniosku, nie uległa zmianie. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie pracuje i nie uzyskuje dochodów. Żona skarżącego uzyskuje dochód z tytułu renty inwalidzkiej w wysokości 550 zł oraz z tytułu najmu dwóch lokali w łącznej wysokości 1.250 zł. Jednocześnie spłaca kredyt na zakup jednego z wynajmowanych mieszkań. Aby się utrzymać skarżący i jego żona muszą korzystać ze wsparcia finansowego dorosłej córki. Skarżący jest zadłużony, a jego majątek zajęty jest przez komornika. W tym stanie rzeczy, wskazać należy, że sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Jego ustanowienie umożliwi skarżącemu skorzystanie z prawa do kontroli (w drodze skargi kasacyjnej) przez sąd drugiej instancji wydanego w niniejszej sprawie wyroku z 29 lipca 2015 r. Jest to o tyle istotne, że realizacja tego prawa obwarowana jest "przymusem adwokackim", czyli wprowadzonym przepisem art. 175 P.p.s.a. obowiązkiem sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Odnosząc się z kolei do wniosku w części dotyczącej zwolnienia od kosztówsądowych, podkreślić należy – co już było wyżej wskazywane – że postanowieniem z 26 lutego 2015 r., skarżący został w niniejszej sprawie zwolniony od kosztów sądowych. Jak stanowi z kolei art. 239 § 1 pkt 4 P.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Skoro więc skarżący ma już przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych brak jest podstaw do rozpoznawania w tym zakresie jego wniosku po raz kolejny. Zwolnienie od kosztów sądowych rozciąga się bowiem na wszystkie etapy postępowania sądowoadministracyjnego, w tym również na postępowanie międzyinstancyjne i postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Jak stanowi z kolei art. 249a P.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Wobec tego, że skarżący został zwolniony od kosztów sądowych, postępowanie w zakresie zwolnienia od tych kosztów, jako zbędne, należało umorzyć. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 i § 2 oraz art. 249a w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.