III SA/Wa 3001/15
PostanowienieWSA w Warszawie2017-06-12
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika) może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wyczerpujących i udokumentowanych danych dotyczących swojej sytuacji finansowej i majątkowej, pomimo wezwania sądu do uzupełnienia braków?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykaże w sposób niepozostawiający wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Obowiązek wykazania spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Brak rzetelnych i spójnych oświadczeń oraz dokumentów dotyczących sytuacji finansowej uniemożliwia sądowi dokonanie oceny możliwości płatniczych strony i tym samym stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący S.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie dotyczącej odmowy uchylenia decyzji o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Skarżący wskazał na niskie dochody i konieczność opieki nad niepełnosprawną córką. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia dotyczące jego sytuacji finansowej i majątkowej. Skarżący nie zastosował się do wezwania.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od gier postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy -
Skarżący – S. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jego zarobki nie pozwalają na ustanowienie pełnomocnika z wyboru bez znacznego uszczerbku dla jego sytuacji finansowej. Ponadto skarżący wskazał, że jest ojcem niepełnosprawnej córki, która wymaga stałej opieki.
Skarżący oświadczył, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku ani oszczędności.
Z oświadczeń skarżącego wynika, że z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód w wysokości 1.500 zł netto (łączny dochód netto to ok. 2.000 zł). Z kolei miesięczne wydatki na wyżywienie, ubranie i transport publiczny to ok. 1.100 zł, opłata za rehabilitację i lekarstwa, w tym cześć dla córki 700 zł.
Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego został on wezwany do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz złożenia oświadczeń dotyczących jego sytuacji finansowej i majątkowej, tj: kopii zeznań podatkowych skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe za 2016 r., udokumentowania wysokości dochodów uzyskiwanych przez skarżącego (zaświadczenie za ostatnie 3 miesiące), wyjaśnienia, czy skarżący prowadzi z córką D. wspólne gospodarstwo domowe, wskazania kto jeszcze zamieszkuje ze skarżącym, kto zajmuje się córką skarżącego, gdy ten pozostaje w pracy, ile córka ma lat i czy córka skarżącego otrzymuje jakieś świadczenia (udokumentowanie ich wysokości), czy są inne osoby obowiązane do łożenia na córkę D. (np. jej matka); jeżeli skarżący nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z córką – wskazania i udokumentowania wysokości środków łożonych przez skarżącego na rzecz córki, nadesłania wyciągów z rachunków bankowych skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe za ostatnie trzy miesiące, przedstawienia miesięcznych niezbędnych wydatków rodziny skarżącego (w tym na wyżywienie, utrzymanie domu, opłaty za media, leczeni i rehabilitacja dziecka, kredyty i pożyczki i inne niezbędne) wraz ze wskazaniem źródła pokrycia tych wydatków (zestawienie miesięcznych dochodów i wydatków).
Wezwanie doręczono 8 maja 2017 r., zgodnie ze zwrotnym powiedzeniem odbioru.
Do dnia dzisiejszego skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów ani nie założył dodatkowych wyjaśnień w sprawie.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika
tj. w zakresie całkowitym. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej
w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie własne), że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W związku z powyższym to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy.
To ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w sposób niepozostawiający wątpliwości wykazać, że spełnił przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy.
Odnosząc się do oświadczeń skarżącego zawartych w formularzu PPF referendarz sądowy zauważa, iż nie kwestionuje tego, że być może sytuacja finansowa skarżącego nie jest najlepsza, jeśli w istocie uzyskuje on dochód jedynie w wysokości ok. 2.000 oraz częściowo łoży na utrzymanie niepełnosprawni córki. Być może, skarżący rzeczywiście nie dysponuje środkami na wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z wyboru oraz inne ewentualne koszty postępowania (wpis od skargi kasacyjnej 100 zł). Niemniej jednak, ewentualny brak środków w takiej wysokości, nie oznacza automatycznie, że skarżący w ogóle nie może ponieść żadnych, chociażby symbolicznych kosztów sądowych. Przy czym, aby dokonać oceny, na jakim ewentualnie poziomie skarżący mógłby partycypować w kosztach wszczętego postępowania, referendarz sądowy musi dysponować rzetelnymi i spójnymi oświadczaniami i dokumentami dotyczącymi sytuacji finansowej skarżącego, czego w sprawie zabrakło.
Skarżący nie udokumentował w jakikolwiek sposób swojej sytuacji finansowej. Nie złożył również dodatkowych wyjaśnień, chociażby tych dotyczących łożenia na córkę. Powyższe było natomiast niezbędne dla oceny możliwości finansowych skarżącego.
Zauważyć należy, że w sytuacji, w której wnioskodawca nie przedstawia wszystkich okoliczności dotyczących jego sytuacji życiowej i majątkowej, bądź też przedstawia niepełne lub niejasne dane – co miało miejsce w niniejszej sprawie –powinien liczyć się z tym, że referendarz sądowy nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania prawa pomocy. Przyznanie tego prawa jest bowiem uzależnione od przeprowadzenia rzetelnej analizy zdolności finansowej wnioskodawcy, a ta jest możliwa jedynie na podstawie wysokość rzeczywiście uzyskiwanych dochodów (posiadanych środków finansowych) i ponoszonych wydatków.
Skoro w rozpoznawanej sprawie skarżący nie przedstawił w sposób rzetelny i wyczerpujący swojej sytuacji finansowej brak jest podstaw do stwierdzenia, że sytuacja, w której się znajduje wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., a tym samym uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy.
Nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą sprawiedliwości społecznej jest w takiej sytuacji pochopne przerzucenie całości ciężaru poniesienia kosztów ze skarżącego na Budżet Państwa, tym samym ogół obywateli.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło