III SA/Wa 3001/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Gajewski po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi S.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od gier postanawia: odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie S.W. (zwany dalej: "Skarżącym") wystąpił w niniejszej sprawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. Uzasadniając przedmiotowy wniosek Skarżący wskazał, że uzyskiwane przez niego dochody nie pozwalają na ustanowienie pełnomocnika z wyboru bez znacznego uszczerbku dla jego sytuacji materialnej. Skarżący jest ojcem niepełnosprawnej córki, która wymaga stałej opieki. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Ponadto z oświadczeń Skarżącego wynika, że z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód w wysokości 1.500 zł netto (łączny dochód netto to około 2.000 zł). Natomiast miesięczne wydatki na wyżywienie, ubranie i transport publiczny wynoszą około 1.100 zł, zaś wydatki na rehabilitację i lekarstwa, w tym część dla córki, wynoszą 700 zł. Następnie na podstawie zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 20 kwietnia 2017 r. Skarżący został wezwany do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz złożenia oświadczeń dotyczących jego sytuacji materialnej, tj.: kopii zeznań podatkowych Skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe za 2016 r., udokumentowania wysokości dochodów uzyskiwanych przez Skarżącego (zaświadczenie za ostatnie 3 miesiące), wyjaśnienia, czy Skarżący prowadzi ze swoją córką wspólne gospodarstwo domowe, wskazania kto jeszcze zamieszkuje ze Skarżącym, kto zajmuje się córką Skarżącego, gdy ten przebywa w pracy, ile córka Skarżącego ma lat i czy otrzymuje jakieś świadczenia (udokumentowanie ich wysokości), czy są inne osoby obowiązane do łożenia na córkę Skarżącego (np. jej matka); a jeżeli Skarżący nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z córką – wskazania i udokumentowania wysokości środków łożonych przez niego na rzecz córki, nadesłania wyciągów z rachunków bankowych Skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe za ostatnie trzy miesiące, przedstawienia miesięcznych niezbędnych wydatków rodziny Skarżącego (w tym na wyżywienie, utrzymanie domu, opłaty za media, leczeni i rehabilitacja dziecka, kredyty i pożyczki i inne niezbędne) wraz ze wskazaniem źródła pokrycia tych wydatków (zestawienie miesięcznych dochodów i wydatków). Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru powyższe wezwanie zostało doręczone w dniu 8 maja 2017 r. Skarżący nie odpowiedział na to wezwanie. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wskazując w uzasadnieniu, że Skarżący wobec braku odpowiedzi na powyższe wezwanie, nie wykazał spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a." Pismem z dnia 28 czerwca 2017 r. Skarżący złożył sprzeciw od ww. orzeczenia referendarza sądowego, wskazując w uzasadnieniu, że wypełnił bez uchybień formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" i nie był wzywany do uzupełnienia tego formularza, poprzez dołączenie do niego jakichś dodatkowych dokumentów, na co nie wskazuje też treść tego formularza. Biorąc powyższe pod uwagę Skarżący uznał, że nie można go winić z powodu braków w dokumentacji niezbędnej do oceny zasadności jego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 260 p.p.s.a., w brzmieniu które zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015r., poz. 658) znajduje zastosowanie w odniesieniu do postępowań sądowych wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Skarżący wniósł w niniejszej sprawie o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu, tj. w zakresie całkowitym. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przepis ten przenosi wprost na stronę ciężar wykazania przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy, a informacje pochodzące od strony, które dotyczą jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena jej rzeczywistej kondycji finansowej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) podkreśla się, że ciężar wykazania istnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony co do jej sytuacji majątkowej okaże się niewystarczające lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek na wezwanie uzupełnić je lub przedstawić dokumenty źródłowe, obrazujące jej sytuację rodzinną, majątkową czy dochody. Wezwanie to jest zatem dla strony wiążące. Niezastosowanie się do niego powoduje, iż materiał dowodowy co do wystąpienia przesłanek prawa pomocy, jest niekompletny, a w rezultacie wątpliwości co do oświadczeń strony pozostają niewyjaśnione. Subiektywne przekonanie strony o zasadności jej wniosku, przy równoczesnym ograniczeniu się do stwierdzenia o braku majątku, które to stwierdzenie uznane zostało przez Sąd za niewystarczające, uniemożliwia uwzględnienie wniosku. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że Skarżący pomimo skierowanego do niego przez referendarza sądowego wezwania, nie potwierdził złożonych przez siebie oświadczeń zawartych w formularzu PPF o wysokości uzyskiwanego przez niego dochodu oraz ponoszonych wydatków. Skarżący nie załączył też żadnych dokumentów odnoszących się do jego obecnej sytuacji materialnej do sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego. Wszystko to sprawia, że Sąd ma do dyspozycji jedynie oświadczenia Skarżącego. Oświadczenia te nie są jednak wystarczające do podjęcia obiektywnego i nie pozostawiającego wątpliwości rozstrzygnięcia w kwestii oceny stanu finansowego i możliwości płatniczych Skarżącego. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 260 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.