III SA/Wa 3001/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od gier postanawia: odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie S.W. (zwany dalej: "Skarżącym") wystąpił w niniejszej sprawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Uzasadniając przedmiotowy wniosek Skarżący wskazał, że uzyskiwane przez niego dochody nie pozwalają na ustanowienie pełnomocnika z wyboru bez znacznego uszczerbku dla jego sytuacji materialnej. Skarżący jest ojcem niepełnosprawnej córki, która wymaga stałej opieki. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Ponadto z oświadczeń Skarżącego wynika, że z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód w wysokości [...] zł netto, zaś łączny dochód wynosi około 2.000 zł netto. Z kolei miesięczne wydatki na wyżywienie, ubranie i transport publiczny wynoszą około 1.100 zł, zaś wydatki na rehabilitację i lekarstwa, w tym część dla córki, wynoszą 700 zł. Następnie na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 2 marca 2018 r. Skarżący został wezwany do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących jego obecnej sytuacji materialnej. Skarżący nie odpowiedział na to wezwanie. Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wskazując w uzasadnieniu, że Skarżący wobec braku odpowiedzi na powyższe wezwanie, nie wykazał spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a." Pismem z dnia 19 kwietnia 2018 r. Skarżący złożył sprzeciw od ww. orzeczenia referendarza sądowego, wskazując w uzasadnieniu, że nie mógł odpowiedzieć na powyższe wezwanie referendarza sądowego, gdyż był chory. Na potwierdzenie tego Skarżący złożył kopię zwolnienia lekarskiego. Skarżący wskazał też, że dokumenty wymienione w wezwaniu referendarza sądowego zostały już w większości złożone przez niego w 2017 roku, w związku z rozpatrywaniem jego wcześniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Natomiast zeznania podatkowego za 2017 r. Skarżący nie złożył, gdyż dotychczas go jeszcze nie sporządził. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 260 p.p.s.a., w brzmieniu które zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) znajduje zastosowanie w odniesieniu do postępowań sądowych wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Skarżący wniósł w niniejszej sprawie o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, tj. w zakresie całkowitym. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przepis ten przenosi wprost na stronę ciężar wykazania przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy, a informacje pochodzące od strony, które dotyczą jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena jej rzeczywistej kondycji finansowej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) podkreśla się, że ciężar wykazania istnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony co do jej sytuacji majątkowej okaże się niewystarczające lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek na wezwanie uzupełnić je lub przedstawić dokumenty źródłowe, obrazujące jej sytuację rodzinną, majątkową czy dochody. Wezwanie to jest zatem dla strony wiążące. Niezastosowanie się do niego powoduje, iż materiał dowodowy co do wystąpienia przesłanek prawa pomocy, jest niekompletny, a w rezultacie wątpliwości co do oświadczeń strony pozostają niewyjaśnione. Subiektywne przekonanie strony o zasadności jej wniosku, przy równoczesnym ograniczeniu się do stwierdzenia o braku majątku, które to stwierdzenie uznane zostało przez Sąd za niewystarczające, uniemożliwia uwzględnienie wniosku. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że Skarżący pomimo skierowanego do niego przez referendarza sądowego wezwania, nie potwierdził zgodnie z tym wezwaniem złożonych przez siebie oświadczeń zawartych w formularzu PPF o wysokości uzyskiwanego przez niego dochodu oraz ponoszonych wydatków. W konsekwencji Sąd ma do dyspozycji jedynie oświadczenia Skarżącego w tym zakresie. Oświadczenia te nie są jednak wystarczające do podjęcia obiektywnego i nie pozostawiającego wątpliwości rozstrzygnięcia w kwestii oceny stanu finansowego i możliwości płatniczych Skarżącego. Sąd zauważa również, że ze złożonej przez Skarżącego wraz z sprzeciwem kopii zwolnienia lekarskiego wynika, że jego niezdolność do pracy miała miejsce w dniach od 19 do 23 marca 2018 r., natomiast – jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, k. 143 - wezwanie do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących obecnej sytuacji materialnej, zostało doręczone Skarżącemu w dniu 12 marca 2018 r. Powyższe oznacza zatem, że Skarżący miał możliwość w zakreślonym przez referendarza sądowego 7-dniowym terminie, złożyć dokumenty i informacje wymienione w przedmiotowym wezwaniu. Skarżący nie załączył też ich do swojego sprzeciwu. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 260 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.