III SA/Wa 3005/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Asesor WSA Hieronim Sęk, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (spr.), Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "E." Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego 1) Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...]; 2) Stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości. Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] Minister Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes Zarządu PFRON") z dnia [...] kwietnia 2004 r. w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego dotyczącego należności Skarżącej Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "E." Spółki z o.o. w M. wobec Funduszu. Wysokość należności ustalona została decyzją Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] grudnia 2002 r. Odwołując się od decyzji pierwszoinstancyjnej Skarżąca podniosła, że w lutym 2004 r. złożyła korekty deklaracji, które zaginęły w PFRON. Jednocześnie podniosła, że przez cały czas toczy się postępowanie wyjaśniające, zmierzające do "ustalenia stanu faktycznego". W ocenie Skarżącej przedstawione przez PFRON zestawienie jej zobowiązań i spłat z dnia [...] kwietnia 2004 r. zawiera nieprawidłowości, wobec czego decyzja wydana została w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, w tym bez uwzględnienia informacji przedstawionych przez Skarżącą. Oświadczyła, że uiściła opłatę restrukturyzacyjną i zobowiązała się do natychmiastowego uregulowania faktycznych zobowiązań wobec PFRON niezwłocznie po ich ostatecznym ustaleniu. Minister Polityki Społecznej, uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, powołał się na art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 - ze zm.) - dalej: "ustawa o restrukturyzacji" i stwierdził, że zgodnie z tym przepisem po upływie roku od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji, organ restrukturyzacyjny wydaje decyzję o zakończeniu restrukturyzacji, w której stwierdza umorzenie należności podlegających restrukturyzacji, o ile przedsiębiorca wpłaci opłatę restrukturyzacyjną oraz w dniu wydania decyzji nie posiada zaległości wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o restrukturyzacji. W przypadku niespełnienia któregokolwiek z tych warunków, w tym warunku uiszczenia opłaty restrukturyzacyjnej w terminie 30 dni od daty doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji, organ zobowiązany jest na mocy art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o restrukturyzacji wydać decyzję umarzającą postępowanie restrukturyzacyjne. Powołując się na materiał dowodowy przekazany organowi odwoławczemu przez Prezesa Zarządu PFRON, Minister Polityki Społecznej stwierdził, że decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. organ restrukturyzacyjny określił warunki restrukturyzacji, kwotę należności objętych postępowaniem restrukturyzacyjnym, okres którego dotyczą, jak również wysokość opłaty restrukturyzacyjnej, jednak Skarżąca nie spełniła warunku, określonego w art. 10 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji, tj. braku zaległości wobec Funduszu. W dniu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji posiadała bowiem zaległości z tytułu wpłat na PFRON za okres nie objęty postępowaniem. Na decyzję Ministra Polityki Społecznej Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi podniosła, że wskutek nieprawidłowej informacji o wysokości jej zadłużenia, zawartej w piśmie PFRON z dnia [...] stycznia 2004 r., podjęła czynności zmierzające do ustalenia prawidłowej kwoty zadłużenia, które przedłużały się z powodu zaginięcia dokumentów i korekt deklaracji w Oddziale Funduszu. Ostateczne ustalenia wykazały, że na dzień [...] kwietnia 2004 r. Skarżąca nie miała zaległości z tytułu wpłat na PFRON. O uchylenie zaskarżonej decyzji Skarżąca wniosła wskazując, że została ona wydana w dniu [...] kwietnia 2004 r., a zatem przed upływem "ustawowego terminu" oraz przed zakończeniem czynności wyjaśniających ostatecznie kwestię wysokości zadłużenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Uzasadniając zaskarżoną decyzję, Minister Polityki Społecznej prawidłowo powołał się na określone w art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji przesłanki wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji i umorzeniu należności, w tym okoliczność braku zaległości z tytułów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy. Oceniając stan faktyczny sprawy organ odwoławczy ograniczył się jednak do stwierdzenia, że powyższa przesłanka w sprawie niniejszej nie została spełniona, co - zdaniem Ministra Polityki Społecznej - wynikało z akt sprawy oraz z treści odwołania. Tymczasem, w ocenie Sądu, okoliczność powyższa nie została należycie wyjaśniona i dostatecznie wykazana w decyzjach przez organy, tak pierwszej, jak i drugiej instancji. Kategoryczne stwierdzenie organu stoi w sprzeczności z argumentacją, przedstawioną przez Skarżącą w odwołaniu od decyzji Prezesa Zarządu PFRON, zgodnie z którą ustalanie stanu faktycznego sprawy, a w szczególności wysokości ewentualnego zadłużenia Skarżącej wobec Funduszu, było w toku. Jak wynika natomiast z twierdzeń pełnomocnika Skarżącej, podniesionych w toku rozprawy w dniu [...] lutego 2006 r. i zawartych w protokole, saldo co do należności w stosunku do PFRON nie było uzgodnione, zaś z dokumentacji własnej Skarżącej wynikała nawet nadpłata. Wysokość zadłużenia ustalona została decyzją z dnia [...] marca 2004 r., a następnie skorygowana - na skutek rozpoznania odwołania Skarżącej - decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. Z twierdzeń pełnomocnika Skarżącej wynika, że kwotę wskazaną w decyzji z dnia 26 kwietnia 2004r. Spółka uiściła "bezzwłocznie", po jej otrzymaniu. Sąd stwierdził, że w zaskarżonej decyzji Ministra Polityki Społecznej, podobnie jak w poprzedzającej ją decyzji Prezesa Zarządu PFRON, brak jest odniesienia do kwestii toczącego się równolegle w stosunku do postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości zaległości. Żadnej z dwu wydanych w tym przedmiocie decyzji, tj. decyzji z dnia [...] marca 2004 r. i decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r., nie zawarto w aktach sprawy. Brak jest również jakiejkolwiek informacji, że przedmiotowe decyzje zostały wydane. Powyższa konstatacja prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego, wydane zostały w oparciu o niekompletne akta sprawy. Tym samym, w ocenie Sądu, organy naruszyły ogólne zasady postępowania - zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę pogłębiania zaufania do organu, wyrażone w art. 122 i art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60) - dalej: "ord.pod.", mające w sprawie zastosowanie w związku z treścią art. 9 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji. Pomijając w wydanych rozstrzygnięciach okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organy obu instancji wykroczyły też poza ramy swobodnej oceny dowodów, ustanowionej w art. 191 ord. pod., a także naruszyły przepis art. 210 § 4 ord. pod. w zakresie, w jakim określa on formę treść i formę uzasadnienia faktycznego decyzji. Oznacza to, że w sprawie zachodziła przesłanka uchylenia zaskarżonej decyzji, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej: "p.p.s.a." Sąd miał na jednocześnie uwadze okoliczność, że Prezes Zarządu PFRON związany był dyspozycją art. 21 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji w zakresie, w jakim przepis ten zakreślał ostateczny termin wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji. Termin ten upływał jednak dopiero z dniem [...] kwietnia 2004 r., zaś w sprawie niniejszej przedmiotowa decyzja wydana została w dniu [...] kwietnia 2004 r. W tej dacie trwało natomiast postępowanie, zmierzające do ustalenia wysokości zadłużenia Skarżącej wobec PFRON, a zatem okoliczności, mogącej mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji Sąd stwierdził, że decyzja Prezesa Zarządu PFRON wydana została przedwcześnie. Mając zaś na uwadze fakt, że postępowanie w sprawie ustalenia ostatecznej wysokości zadłużenia toczyło się przed tym samym organem, w ocenie Sądu przed wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego należało w pierwszej kolejności zakończyć postępowanie dotyczące ustalenia wysokości zadłużenia, jako mającego znaczenie dla ustalenia, czy zachodzi jedna z przesłanek, określona w art. 21 ust 1 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji, tj. czy Skarżąca posiadała zaległości względem PFRON. Z akt sprawy nie wynikają żadne obiektywne przeszkody, do przyjęcia takiej kolejności działań. W szczególności brak jest przesłanek do uznania, że nie było możliwe zakończenie postępowania ustalającego wysokość zaległości, a następnie wydania decyzji w przedmiocie zakończenia restrukturyzacji, przed upływem ustawowego terminu. Istotna dla rozpoznanej sprawy jest i ta okoliczność, iż na rozprawie w dniu [...] lutego 2006r strona skarżąca przedłożyła do akt sprawy kserokopię decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] listopada 2004r, której oryginał okazała. Decyzją tą organ, po wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie określenia skarżącej spółce wysokości zaległości z tytułu wpłat na PFRON, uchylił decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2004r.w przedmiocie określenia skarżącej wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za okres od czerwca 2003r. do sierpnia 2003r. umorzył postępowanie w tej sprawie, uznając, iż podmiot po uwzględnieniu korekt nie wykazuje zaległości za badany okres. Analiza akt sprawy doprowadziła Sąd do przekonania, iż również ta istotna dla sprawy okoliczność, nie została przez organy w postępowaniu restrukturyzacyjnym ujawniona, a tym bardziej uwzględniona. Zauważyć przy tym należy, iż zaskarżona do Sądu decyzja Ministra Polityki Społecznej wydana została w dniu [...] lipca 2005r, a więc przeszło pół roku po wydaniu przez Prezesa Zarządu PFRON decyzji z dnia [...] listopada 2004r. W konsekwencji Sąd uznał, że Minister Polityki Społecznej, dokonując w sprawie rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym, utrzymał w mocy decyzję wadliwą, a zatem dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, stanowiącego przesłankę uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd, wskazanej w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Mając przy tym na uwadze treść art. 135 p.p.s.a., przewidującego możliwość zastosowania przez Sąd odpowiednich środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach w granicach sprawy, której dotyczy skarga, Sąd uznał za konieczne usunięcie z obrotu prawnego także decyzji, wydanej w sprawie przez organ pierwszej instancji. W ocenie Sądu bowiem w niniejszej sprawie konieczne jest ponowne przeprowadzenie postępowania, a w szczególności ustalenie, czy na dzień [...] kwietnia 2004 r. Skarżąca miała wobec PFRON zaległości z tytułu należności wymienionych w art. 6 ustawy o restrukturyzacji, z wyjątkiem należności wymienionych w art. 11 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 tej ustawy. Dopiero po dokonaniu stosownych ustaleń w powyższym zakresie możliwe będzie wydanie decyzji merytorycznie rozstrzygającej co do istoty sprawy. Sąd nie przesądza przy tym co do treści tego rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd nie ma kompetencji do zmiany merytorycznej wydanego przez organ, zaskarżonego rozstrzygnięcia, a jedynie do zbadania, czy w toku jego wydania nie doszło do naruszeń przepisów postępowania, lub niewłaściwej wykładni przepisu materialnoprawnego. Sąd wskazuje jednak, że w sprawie niniejszej doszło do istotnych naruszeń przepisów postępowania, w tym w szczególności w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz sposobu uzasadnienia decyzji, wydanych przez organy obu instancji. Tym samym Sąd zwraca uwagę na konieczność uniknięcia podobnych uchybień przy ponownym rozstrzyganiu sprawy. Sąd zauważa również, że postępowanie w sprawie niniejszej prowadzone było w sposób bardzo niestaranny. Akta przekazane Sądowi wraz ze skargą były niekompletne, co zostało wskazane już wcześniej. Nadto przesłane na wezwanie Sądu kopie dokumentów nie zostały, mimo wskazania w wezwaniu, potwierdzone za zgodność z oryginałem. Znajdujące się na nich stemple "za zgodność z oryginałem" odciśnięte zostały bowiem przed sporządzeniem kserokopii. Ponadto nadesłana na wezwanie Sądu kopia wniosku Skarżącej o restrukturyzację należności, mimo iż opatrzona stemplem "za zgodność z oryginałem", nie jest zgodna z oryginałem wniosku, okazanym przez pełnomocnika Skarżącej na rozprawie w dniu [...] lutego. Na złożonej kserokopii występują bowiem skreślenia w tabeli 3, a także dopiski, których brak jest na okazanym oryginale. Zgodnie z treścią art. 133 p.p.s.a. akta sprawy, przekazane przez organ, stanowią dla Sądu podstawę rozstrzygnięcia. W powyższym kontekście za rażącą niedbałość, graniczącą z lekceważeniem Sądu, uznać należy sposób zgromadzenia i przekazania akt sprawy przez Ministra Polityki Społecznej w sprawie niniejszej. Wykraczając poza granice skargi, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd dopatrzył się także uchybienia w toku prowadzonego postępowania na etapie wydawania decyzji w przedmiocie ustalenia ogólnych warunków restrukturyzacji, polegającego na błędnym oznaczeniu podmiotu, do którego wydano przedmiotową decyzję. W dacie jej wydania, tj. w dniu [...] grudnia 2002 r., Skarżąca miała bowiem status spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, co wynika z zawartego w aktach odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego Nr [...] (Rubryka 6 Działu 1). Tymczasem w decyzji jako strona postępowania wskazana została "Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Spółka cywilna". Podobny błąd zawiera saldo należności nieobjętych restrukturyzacją SNN za okres od 24 grudnia 2003 r. do dnia 23 stycznia 2004 r., sporządzone w dniu [...] kwietnia 2004 r. (karta 7). Mając na uwadze całość powyższej argumentacji i stwierdzone naruszenia, a także działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 121, art. 122, art. 191 oraz art. 210 § 4 ord. pod., a także na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.