III SA/Wa 3005/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-02-13

Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania i ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie wygospodarować środków na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru, należy przyznać mu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący utrzymuje się jedynie z niskiej emerytury i dorywczego zbierania makulatury, a jego stan zdrowia uzasadnia potrzebę ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W związku z tym, sąd uchylił własne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy w części i przyznał prawo pomocy w pełnym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Po częściowym przyznaniu prawa pomocy przez referendarza sądowego i odmowie w pozostałym zakresie, skarżący złożył sprzeciw, a następnie zażalenie, przedstawiając nowe okoliczności dotyczące jego ciężkiego stanu zdrowia i trudnej sytuacji finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Uchylono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2013 r. i przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, , po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. oraz w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. postanawia 1. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2013 r. 2. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata Z.B. (dalej "Skarżący") zawarł w skardze wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżący nadesłał wypełniony formularz PPF. W uzasadnieniu wyjaśnił, że ma [...] lat i z uwagi na bardzo zły stan zdrowia utrzymuje się jedynie z renty, ponadto wskazał, że nie posiada rachunku bankowego oraz częściowo utrzymuje się ze zbierania makulatury, i z tego względu żyje w skrajnym ubóstwie. Z oświadczenia o majątku wynika, że posiada własnościową kawalerkę o pow. 28 m2, natomiast z zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że uzyskuje emeryturę w wysokości 414,78 zł netto miesięcznie. Skarżący przedłożył również zaświadczenie lekarskie o pozostawaniu od 1990 r. pod opieką poradni profilaktyczno-leczniczej z powodu przewlekłej choroby. Postanowieniem z dnia 15 listopada 2012 r. referendarz sądowy przyznał Skarżącemu częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od wpisu od skargi, w pozostały zakresie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem Skarżący złożył w ustawowym terminie sprzeciw podnosząc, że postępowaniach cywilnych zawsze ustanawiano mu pełnomocnika z urzędu. Wskazał, że jest ciężko schorowany oraz posiada grupę inwalidzką. Do sprzeciwu załączył także zeznanie CIT-8 za 2011 r. Przedsiębiorstwa [...] w W., a także rachunek zysków i strat oraz bilans ww. przedsiębiorstwa. Na wezwanie do uzupełnienia informacji dotyczących stanu majątkowego, Skarżący nadesłał ponownie zeznanie podatkowe CIT-8 za 2011 r., wraz z bilansem i rachunkiem zysków i strat ww. Spółki. Wyjaśnił także, że mieszka sam, w utrzymaniu sporadycznie pomaga mu rodzina oraz nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwolnił Skarżącego od wpisu od skargi oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W zażaleniu wniesionym na powyższe postanowienie Skarżący wskazał, że w związku z ciężką chorobą przebywa w [...]. Wniósł ponownie o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, bowiem jego choroba i skomplikowany charakter postępowania sądowego uzasadniają wniosek w powyższym zakresie. Do zażalenia dołączył skierowanie do szpitala [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., kartę informacyjną izby przyjęć [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz zaświadczenie lekarskie z dnia 25 stycznia 2013 r. o leczeniu z powodu [...]. W uzupełnieniu zażalenia wyjaśnił, że obecnie jest w ciężkim stanie [...], a ponadto jest [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") jeżeli zażalenie jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Przepis ten, stanowiący podstawę do dokonania autokontroli zaskarżonego postanowienia przez wojewódzki sąd administracyjny, stanowi wyjątek od zasady dewolutywności. W razie, bowiem zaistnienia przesłanek w nim wskazanych, przedmiot rozpoznania sądowego nie zostaje przeniesiony do sądu wyższej instancji. Druga ze wskazanych przesłanek zawarta w art. 195 § 2 P.p.s.a., stanowiąca o oczywiście uzasadnionym zażaleniu oznacza, że mogą nią być objęte zarówno przyczyny formalne, które zadecydowały o wydaniu zaskarżonego postanowienia, jak i względy merytoryczne. Zwrot normatywny "oczywiście uzasadnione" należy rozumieć przez pryzmat oceny sądu dokonywanej w kontekście argumentów zawartych w zażaleniu. Sąd po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia zważył, iż przedmiotowe zażalenie w całości zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że Skarżący w zażaleniu przedstawił nowe okoliczności, które dotychczas były nieznane Sądowi. Skarżący wyjawił bowiem, że w związku z jego problemami zdrowotnymi został skierowany na leczenie do [...], a obecnie ze względu na pogarszający się stan zdrowia przebywa w [...]. Ponadto oceniając sytuacją finansową, w której znajduje się Skarżący przyznać należy, iż wypełnia ona przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący utrzymuje się jedynie z emerytury w wysokości 414,78 zł oraz dorywczego zbierania makulatury. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że w sprawie została spełniona przesłanka przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., z uwagi na to, że Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania oraz ze względu na stan zdrowia. W konsekwencji należy przyjąć, że Skarżący nie jest w stanie wygospodarować środków zarówno na wynagrodzenie kwalifikowanego pełnomocnika z wyboru, ani też na koszty postępowania. Z tego względu Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 195 § 2 P.p.s.a przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło