III SA/Wa 3007/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Radziszewska - Krupa po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P.K. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 3007/16 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013r. postanawia utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 12 lipca 2018r. sygn. akt III SA/Wa 3007/16 P.K. (zwany dalej "Skarżącym"), wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2017r. oddalającym jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] lipca 2016r. w przedmiocie podatku od towarów i usług (dalej zwany: "VAT") za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013r., zwrócił się o zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 50.000 zł. Następnie zaś, wnioskiem zawartym na formularzu PPF, zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek swój motywował tym, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza od 2016 r. nie przynosiła żadnych przychodów dlatego od stycznia 2017 r. Skarżący zaprzestał jej prowadzenia. Skarżący nie posiada żadnego majątku, ani innego źródła dochodów poza pracą na 1/8 etatu z wynagrodzeniem nieprzekraczającym 300 zł netto miesięcznie. Skarżący mieszka w wynajętym mieszkaniu, którego koszty utrzymania wynoszą 2500 zł miesięcznie. Wyrokiem Sądu Okręgowego w W. zostały zasądzone na rzecz jego żony i małoletnich dzieci alimenty w wysokości 6.000 zł. Skarżący oświadczył, że ponosi też inne wydatki w wysokości 800 zł miesięcznie, do których zaliczył korepetycje i opiekę zdrowotną dla dzieci. Do wniosku Skarżący dołączył kserokopie deklaracji podatkowych, z których wynika, że dochód roczny (podatkowy) ze stosunku pracy wynosi niespełna 9.000 zł. Skarżący, w wykonaniu wezwania urzędnika sądowego (o wskazanie wynagrodzenia pełnomocnika, zestawienie kalkulacji kosztów życia, nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych i in.) przekazał, m.in., zeznania podatkowe za 2015r., wyciągi z rachunku bankowego, wyrok "rozwodowy" z zasądzoną kwotą alimentów, kserokopie wpłat alimentów. Nadto oświadczył że opłaty wpisowe ponosił już 2,5 krotnie a dotychczasowe koszty postępowania pokrywał z oszczędności. Jest zobowiązany do ponoszenia wydatków z tytułu alimentów w wysokości 6000 zł oraz kosztu wynajmu mieszkania, jak też ponosi inne wydatki. Oświadczył, że znaczne kwoty, które odłożył na opłacenie kosztów sporów i prawników, uległy wyczerpaniu. Wyjaśnił, że sytuacja z przełomu 2016r. i 2017r. zmieniła się na niekorzyść o tyle, że Skarżący nie dysponuje już oszczędnościami, które mógłby przeznaczyć na wpis sądowy ale także na codzienne potrzeby. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, postanowieniem z 12 lipca 2018r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wyjaśnił, że Skarżący, mimo wezwania nie wskazał szczegółowych informacji o środkach i sposobie pokrywania obciążających go wydatków. Starszy referendarz sądowy wskazał, że skoro Skarżący, przy braku oszczędności i dodatkowych źródeł utrzymania, ponosi wydatki ok. 9300 zł miesięcznie to przedstawione przez niego oświadczenia o sytuacji finansowej budzą wątpliwości. Dodatkowo wskazał, że Skarżący nie wykazał, że oszczędności przez niego poczynione (biorąc pod uwagę tylko 2015 .) skorelowane z wysokością dochodu 8.485.750,66 zł wyczerpały możliwość partycypowania w kosztach sądowych wynikających z wniesienia skargi. Obowiązkiem przedsiębiorcy, prowadzącego działalność gospodarczą, jest poczynienie rezerw na wypadek sporów sądowych w proporcji do skali i rodzaju działalności gospodarczej. Skarżący, pismem z 23 lipca 2018r. wniósł sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego z 12 lipca 2018r., wnosząc ponownie o udzielnie prawa pomocy. Skarżący podniósł, że złożone z wnioskiem dokumenty potwierdzają, że nie posiada środków umożliwiających uiszczenie wpisu sądowego. Zdaniem Skarżącego uzasadnienie ww. postanowienia, odnoszące się do sytuacji majątkowej Skarżącego we wcześniejszym okresie nie może stanowić przesłanki odmówienia przyznania prawa pomocy w chwili obecnej. Zdaniem Skarżącego nieuzasadnione jest domniemanie, że każdy podmiot, który osiągnął wysokie przychody powinien zabezpieczyć środki na ewentualne, przyszłe postepowania, bez względu na to, czy ma świadomość możliwości ich wszczęcia, czy też nie. Samoistnym argumentem nie jest również i to, że postępowanie dotyczy tzw. "karuzeli podatkowej", gdyż Skarżący w postępowaniu, w którym składa wniosek o prawo pomocy, chce wykazać, że nie uczestniczył świadomie w tego typu zjawisku, co będzie wykluczone, jeśli prawo pomocy nie będzie przyznane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd, zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm. - zwana dalej: "P.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a., wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny, stosownie do art. 260 § 2 P.p.s.a., orzeka, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. W świetle art. 260 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 260 § 1 i 2 P.p.s.a. Sąd rozpoznaje sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym. Sąd stwierdza, że Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Osobie fizycznej, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym samym Skarżący, któremu zależy na przyznaniu prawa pomocy, powinien wykazać dostępnymi mu środkami, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, czego Skarżący nie uczynił rzetelnie, choć był wzywany przez referendarza sądowego do przedłożenia dodatkowych informacji. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego jedynym kosztem Skarżącego jest wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 50.000 zł. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku zawartemu w sprzeciwie, przedłożone przez Skarżącego dokumenty nie wskazują – jak prawidłowo stwierdził referendarz sądowy - jaka jest rzeczywista sytuacja finansowa Skarżącego i czy można ją uznać za tak trudną, że uniemożliwia uiszczenie ww. wpisu. Przedłożone przez Skarżącego dokumenty i jego oświadczenia nie są na tyle spójne i precyzyjne, żeby móc ustalić, jakie dochody Skarżący uzyskuje w rzeczywistości. Z jednej strony Skarżący wskazuje, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza od 2016r. nie przynosiła przychodów i od stycznia 2017r. Skarżący zaprzestał jej prowadzenia oraz nie posiada on oszczędności, ani dodatkowych źródeł utrzymania. Z drugie strony Skarżący oświadcza, że ponosi miesięczne wydatki w wysokości ok 9.300 zł (alimenty 6000 zł, opłaty za mieszkanie 2500 zł, inne wydatki 800 zł). Skarżący do sprzeciwu nie załączył ponadto nowych dokumentów, które mogłyby uwiarygodnić jego sytuację majątkową, ani nie przedstawił nowej argumentacji, która mogłaby skutecznie podważyć ocenę zawartą w zaskarżonym postanowieniu z 12 lipca 2018r. Skarżący zapoznając się z ww. postanowieniem miał świadomość, że był to jeden z powodów, dla którego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie rozpoznano pozytywnie. Skarżący oświadczył jedynie, że oszczędności, jakie poczynił po wszczęciu postępowań w sprawach podatkowych, celem doprowadzenia spraw do etapu postępowań przed sądem administracyjnym, wyczerpały się. Skarżący nie wskazał jednak, jakiego rzędu były to oszczędności. Nie wyjaśnił kwestii ponoszenia kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, ani tego, w jaki sposób pokrywa miesięczne wydatki - około 9300 zł, osiągając dochody miesięczne w wysokości około 230 zł ze stosunku pracy. Sąd, biorąc pod uwagę wyżej wymienione okoliczności wskazuje, że brak rzetelnych oświadczeń Skarżącego, co do osiąganych dochodów i miesięcznych wydatków, nie pozwala na dokonanie oceny, czy rzeczywiście, Skarżący nie może partycypować w kosztach postępowania sądowego. Zasadna była więc odmowa przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie spełnił bowiem przesłanek przyznania prawa pomocy wynikających z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. – nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 260 § 1 i § 3 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.