III SA/Wa 3010/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-02-03

Skład orzekający: Katarzyna Golat

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, która nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową pomimo wezwania sądu, może skutecznie domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji finansowej poprzez przedłożenie wymaganych dokumentów, mimo wezwania sądu. Ciężar dowodu w zakresie wykazania niemożności poniesienia kosztów postępowania spoczywa na stronie, a brak wymaganych dokumentów uniemożliwia sądowi ocenę jej stanu materialnego.
Stan faktyczny
Skarżący K. B. złożył skargę na postanowienie Ministra Finansów i wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na swój status osoby bezrobotnej i trudną sytuację materialną. Sąd wezwał skarżącego do przedstawienia szczegółowych informacji o dochodach, zeznaniach podatkowych, wydatkach oraz dokumentów bankowych. Skarżący nie przedstawił żądanych dokumentów, a jedynie dowód uiszczenia wpisu od skargi. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw, twierdząc, że formularz wniosku był wystarczający do oceny jego sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Golat po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący – K. B. w skardze z [...] września 2011 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Finansów z [...] sierpnia 2011 r. nr [...], zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się jedynie dzięki pomocy córki i ojca. Poinformował także, że pposiada zajęte rachunki bankowe. Ponadto wskazał, że posiada mieszkanie o pow. 128 m2 oraz samochód. Honda (2001 r.). Pismem z 10 listopada 2011 r. referendarz sądowy zwrócił się m.in. o nadesłanie informacji o wskazanie dochodów Skarżącego osiągniętych w 2010 r. i 2011 r., nadesłanie zeznań podatkowych za 2009 i 2010 r., wskazanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, nadesłanie odpisów wyciągów bankowych za ostatnie 3 miesiące, dokładne oznaczenie wydatków Skarżącego za ostatnie dwa miesiące wraz ze wskazaniem celu wydatku, wysokości wydatku oraz terminu poniesienia. Skarżący, odpowiadając na powyższe wezwanie, nadesłał ksero dowodu uiszczenia wpisu od przedmiotowej skargi w wysokości 100 zł. Postanowieniem z 7 grudnia 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 3010/11 Referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wskazał, iż Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów z których wynikałaby jego sytuacja finansowa. Ponadto stwierdził, że z uwagi na uiszczenie wpisu w wysokości 100 zł, w przedmiotowej sprawie brak jest innych wymagalnych kosztów postępowania sądowego. Od powyższego postanowienia Skarżący złożył sprzeciw, w którym stwierdził, że ustawodawca przygotował formularz o przyznanie prawa pomocy w taki sposób, aby wnoszący o zwolnienie od kosztów sądowych był w stanie podać swoją sytuację majątkową w sposób kompletny. Wskazał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony na formularzu, który wypełnił zgodnie z podanymi tam instrukcjami. Przedstawił w nim swoją sytuację majątkową która była wystarczająca dla oceny sytuacji finansowej. Dlatego też - w ocenie Skarżącego – spełnione zostały warunki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. dalej: p.p.s.a). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 p.p.s.a, zwanej dalej ustawą, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z użytego w tym przepisie zwrotu "gdy wykaże" wynika, iż ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli zawarte w nim oświadczenie strony okaże się niewystarczające lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe informacje lub dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Możliwość wezwania daje Sądowi przepis art. 255 p.p.s.a. Z możliwości określonej w art. 255 p.p.s.a. skorzystano w toku niniejszego postępowania, wzywając Skarżącego o przedłożenie odpowiednich dokumentów i wyjaśnień. Skarżący nie uczynił jednak zadość wezwaniu, gdyż nie nadesłał żądanych informacji. W sprzeciwie Skarżący stwierdził, że przedstawiona przez Niego w formularzu sytuacja majątkowa była wystarczająca dla oceny sytuacji finansowej. Zdaniem Sądu, skoro Skarżący uchylił się od przedstawienia żądanej na podstawie art. 255 p.p.s.a. dokumentacji, to powinien liczyć się z przyjęciem, że brak jest wystarczających podstaw do uznania jego oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione. Brak wymaganych dokumentów źródłowych nie pozwala bowiem ustalić, jak w rzeczywistości kształtuje się sytuacja materialna Skarżącego oraz, czy istotnie Skarżący nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku dla jego utrzymania. Na marginesie Sąd zauważa, ze w niniejszej sprawie Skarżący uiścił już, po wezwaniu referendarza do nadesłania dokumentów dokumentujących jego sytuację materialną, wymagalny wpis od skargi w wysokości 100 zł. Na obecnym etapie postępowania nie ma innych kosztów sądowych wymaganych w sprawie. W tym stanie rzeczy, po przeanalizowaniu sprawy pod kątem spełnienia przesłanek z art. 243 § 1 p.p.s.a., w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 tego aktu, Sąd postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło