III SA/Wa 3010/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-10-22
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która wykazuje straty w działalności gospodarczej, ale jednocześnie uzyskuje przychody i posiada znaczące należności oraz środki trwałe, może zostać zwolniona od kosztów sądowych na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 PPSA?Ratio decidendi
Spółka nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli nie wykazała, że nie ma adekwatnych środków na ich pokrycie, mimo podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu zdobycia funduszy. Sam fakt wykazywania strat w działalności gospodarczej nie jest wystarczającą podstawą do zwolnienia, zwłaszcza gdy spółka uzyskuje przychody, posiada należności i środki trwałe, które mogą zostać wykorzystane do pokrycia kosztów postępowania.Stan faktyczny
Spółka D. SA wniosła o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Spółka argumentowała swoją trudną sytuację finansową spadkiem przychodów, zabezpieczeniami na rachunkach bankowych oraz innymi obciążeniami. Do wniosku załączyła szereg dokumentów finansowych obrazujących jej kondycję. Referendarz sądowy, analizując przedstawione dowody, uznał, że spółka nie wykazała braku środków na pokrycie kosztów sądowych, zwłaszcza kosztu wpisu od skargi w wysokości ok. 100 tys. zł, biorąc pod uwagę uzyskiwane przychody, posiadane należności i środki trwałe.Rozstrzygnięcie
Odmówiono spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
22.10.2014 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 22.10.2014 r. po rozpoznaniu wniosku D. SA o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. SA na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] .07.2014 r Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r i 2010 r p o s t a n a w i a odmówić spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
D. SA, w formularzu PPPr z 22.08.2014 r, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, m.in. że: - zajmuje się [...] ; - akcje zostały wprowadzone na GPW; - nastąpiła zmiana wyceny akcji przez rynek w ciągu kilku lat (z kilkudziesięciu na dwa złote); - organy podatkowe dokonały zabezpieczeń na rachunkach bankowych spółki na kwotę ponad 8 mln zł, co skutkowało spadkiem udziału spółki w rynku; - w wyniku dokonanych zabezpieczeń spółka zaprzestała działalności operacyjnej; - w 2010 r spółka uzyskała 722762 tys zł przychodów, w 2012 – 8246 tys zł przychodów; - wygranych pięć sporów przed WSA i NSA nie poprawiło znacząco sytuacji finansowej spółki (lata 2011 – 2012); - w styczniu 2014 r spółka uzyskała informację z banku o zabezpieczeniu jej rachunku na kwotę ponad 90 mln zł (należność główna i odsetki); - przychody spółki spadły do 187 tys zł w I kwartale 2014 r; w pierwszym kwartale 2014 r spółka poniosła 4005 tys zł straty, spadły też notowania na GPW; - z uwagi na spadek cen akcji spółka pozbawiona jest dostępu do "zewnętrznego finansowania" (w drodze pożyczek bankowych); - od 1.01.2004 r do 31.12.2010 r spółka zapłaciła 13014 tys zł podatku dochodowego; - długotrwałość postępowań i kontroli skarbowych oraz – w konsekwencji – spadek dochodów spółki doprowadził do redukcji personelu i ograniczeń rozmiaru działalności; - przez okres od zablokowania rachunków bankowych (styczeń 2014 r) do chwili obecnej suma powtarzalnych opłat i obciążeń (na rzecz pracowników, kontrahentów, opłat sądowych, skarbowych,, notarialnych i in) wyniosła 1345742 zł, czyli ok 193tys zł miesięcznie; skarga spółki jest oczywiście zasadna, a odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych spowoduje skutek cofnięcia skargi; - na rachunkach spółka posiada ok 14200 zł; - wartość środków trwałych – [...] tys zł; z rachunku zysków i strat (1.01.2013-31.12.2013 r wynika zysk netto 3109 zł, przy czym rzis za I kwartał 2014 r wykazuje stratę netto w kwocie 3750 tys zł;
Spółka zobrazowała swoją sytuację finansową za pomocą wykresów wysokości sprzedaży, wyników finansowych, wartości rynkowej akcji na przestrzeni lat. Załączyła, m.in., : bilans z rzis za 2013 r, salda z rachunków bankowych na 31.07.2014 r, bilans za I kwartał 2014 r
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 10.10.2014 r (m.in. o wskazanie pokrywania kosztów obsługi księgowej i prawnej, korespondencji, określenie zadłużenia) spółka poinformowała, m.in., o tym, że zobowiązania podatkowe spółki, będące przedmiotem niniejszego postępowania (III SA/Wa 3010/14) oraz innych postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych nie zostały ujęte w zestawieniu zobowiązań i należności D. SA na 30.09.2014 r (pkt 5 pisma przewodniego). W I półroczu 2014 r spółka zanotowała wpływ gotówki z działalności operacyjnej w kwocie 368 tys zł, co posłużyło sfinansowaniu wydatków inwestycyjnych w kwocie 76 tys zł, obsługi zadłużenia (z tytułu obligacji i pożyczek) – inf w pkt 7. Pozostała część wydatków związanych z obsługa zadłużenia została pokryta ze środków zgromadzonych na rachunkach bankowych. W pierwszym półroczu 2014 r stan posiadanych środków pieniężnych zmniejszył się o 210 tys zł, tj do kwoty 146 tys zł. Wskazała, ze bardziej szczegółowe dane zostaną opublikowane w dniu 14.11.2014 r.
Spółka przekazała, m.in., zestawienie faktur wystawionych, wyciąg z rachunku bankowego, zestawienie należności, zestawienie zobowiązań, zestawienie kosztów obsługi prawnej 1.01.2014 r – 30.09.2014 r, kosztów najmu nieruchomości, kosztów usług pocztowych, rachunek przepływów pieniężnych za pierwsze półrocze 2014 r, zestawienie nieruchomości posiadanych przez D. SA o łącznej wartości bilansowej 5223390,15 zł.
Referendarz sądowy zauważa, ze kondycja finansowa spółki i zdolność uiszczania przez nią kosztów postepowania była już badana w postępowaniu sądowym.
Referendarz sądowy zauważa, że jedyny koszt wymagany obecnie w sprawie to koszt wpisu od skargi w sprawie w wysokości ok 100 tys zł,. Zdaniem referendarza spółka rzetelnie przedstawiła swoją sytuację finansową i nadesłane dokumenty oraz oświadczenia mogą być podstawą ceny wniosku o prawo pomocy. Dodatkowe informacje dotyczące spółki ("publicznej" jak strona wskazała) są ogólnie dostępne na stronach GPW i stronach serwisów notowań.
Zdaniem referendarza sądowego, spółka nie wypełnia kryteriów udzielenia jej pomocy, wynikających z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz 270 ze zm., dalej: P.p.s.a., ponieważ nie wykazała, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, oraz - że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504). Referendarz sądowy wykazuje przy tym szacunek dla dorobku prawnego i traktuje uiszczanie świadczeń publicznoprawnych, w tym podatków (nawet w większej od spodziewanej wysokości) oraz kosztów sądowych, jako jeden z wydatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, które – co do zasady - powinny być zaspokajane z uzyskiwanych przychodów (podobnie postanowienia z 5.06.2008 r., I FZ 236/08, 2.07. 2004 r., I SA/Gd 269/04, z 18.10.2013 r., II FZ 878/13, z 27.02. 2014 r II FZ 1353/13 CBOSA). Sam fakt wykazywania, iż działalność gospodarcza przyniosła – w ostatnim czasie - stratę, nie może stanowić samoistnej podstawy do przyznania zwolnienia od kosztów, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona uzyskuje przychody i wykazuje wyższe koszty uzyskania tych przychodów (por. postanowienie SA w Szczecinie z dnia 26.04.2006r., I ACz 447/06, Lex nr 516572). Nawet zmiana opłacalności prowadzonej działalności gospodarczej w latach 2011-2014, w stosunku do tej z lat 2004 - 2010, przy osiąganiu jednak w dalszym ciągu z niej przychodów, nie jest okolicznością uzasadniającą eliminowanie z tej działalności kosztów, takich jako koszty postępowania sądowego, wpływających jedynie na końcowy wynik finansowy.
Z nadesłanych dokumentów wynika, że spółka uzyskuje w dalszym ciągu przychody w wysokości wskazanej w części historycznej (368 tys za I półrocze 2014 r) i nie wykazała niemożliwości pokrycia z tych źródeł kosztów wpisu w wysokości 100 tys. – skoro uzyskuje przychody w wielkości przekraczającej (kilkakrotnie) kwotę wymagalnego wpisu. Uzyskiwanie przychodów wynika tak z deklaracji spółki, jak z przedłożonego zestawienia faktur VAT za okres 1.04.2014 – 30.09.2014 r. W ocenie referendarza sądowego, ponoszone przez spółkę wydatki nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami z tytułu wpisu od skargi. Uwagę tą należy odnieść choćby do kosztów obsługi prawnej, które w 2014 r wyniosły 220 tys zł, czyli ponad dwukrotnie przekraczały kwotę wymagalnego wpisu od skargi. Co więcej, z nadesłanych dokumentów wynika posiadanie przez spółkę należności w kwocie 6005882,38 zł, nie wspominając już o posiadaniu trzech nieruchomościach (wartość bilansowa – ok 5 mln zł, zał. nr 7) i, co za tym idzie, możliwości gospodarowania nimi – ze skutkiem dla oceny możliwości regulowania zobowiązań. Także deklaracja spółki z pisma z 14.10.2014 r o tym, że stan posiadanych środków pieniężnych zmniejszy się w 2014 r do kwoty 146 tys zł nie wskazuje na brak możliwości wygospodarowania z tej kwoty środków na pokrycie wpisu od skargi w wysokości 100 tys zł.
Ubocznie tylko referendarz sądowy wskazuje, korzystając z faktu, że strona jest spółką publiczną, że już po wydaniu decyzji zabezpieczających na kwotę 90 mln deklarowała ona przeprowadzenie skupu akcji własnych (580tys sztuk) w cenie do 12 zł za akcję, a środki na ten cel miały pochodzić z kapitału zapasowego. W 2013 r spółka planowała też wypłacić dywidendę w wysokości 2 zł za akcję, co przy liczbie posiadanych akcji (5 867 703) wskazuje na posiadanie pewnych środków finansowych. Dane te wynikają z (publicznych) komunikatów giełdowych spółki i są ogólnie dostępne na stronach notowań giełdowych i na stronie GPW.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło