III SA/Wa 3011/11

WyrokWSA w Warszawie2012-08-07

Skład orzekający: Sylwester Golec, Małgorzata Długosz-Szyjko, Beata Sobocha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało odwołanie, które nie zawierało zarzutów materialnoprawnych przeciwko decyzji organu pierwszej instancji, a jedynie argumentację dotyczącą trudnej sytuacji materialnej strony i wnioski o umorzenie podatku lub przejęcie nieruchomości?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 222, poprzez nierozpoznanie odwołania, które nie spełniało wymogów formalnych. Organ drugiej instancji powinien był wezwać stronę do sprecyzowania odwołania w zakresie zarzutów i żądania lub, w przypadku braku uzupełnienia, pozostawić odwołanie bez rozpoznania. Niewyjaśnienie przez organ charakteru pisma strony, które mogło być wnioskiem o umorzenie podatku lub przeniesienie własności nieruchomości w zamian za zaległości, naruszyło również obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 122 O.p.).
Stan faktyczny
G. L. złożył odwołanie od decyzji Prezydenta W. ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości na rok 2011. W odwołaniu skarżący powoływał się na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, brak możliwości prowadzenia działalności, zaległości w ZUS i brak środków na zapłatę podatku. Wniósł o nieobciążanie go podatkiem, umorzenie podatku lub przejęcie nieruchomości przez miasto. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, powtarzając argumentację o niemożności zapłaty podatku.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz G. L. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Staniszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2011 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz G. L. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] Samorządowe kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] ustalającą Skarżącemu G. L. zobowiązanie w podatku od nieruchomości na rok 2011. Z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] ustalił Skarżącemu zobowiązanie w podatku od nieruchomości na rok 2011. Skarżący wniósł od tej decyzji odwołanie, w którym zażądał: - nie obciążania go podatkiem, - ewentualnego umorzenia podatku, - przejęcia przez miasto nieruchomości, której dotyczył podatek ustalony decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. W uzasadnieniu odwołania Skarżący podnosił, że jest osobą schorowaną oraz, że nie prowadzi działalności gospodarczej na nieruchomości, której dotyczy podatek. Skarżący wskazywał, że także stosunki sąsiedzkie związane z tą nieruchomością uniemożliwiają mu prowadzenie na niej dotychczasowej działalności w zakresie lakiernictwa. Na podatniku ciążą zaległości z tytułu składek ZUS. Skarżący podnosił, że nie ma środków finansowych an zapłatę podatku. Organ drugiej instancji decyzją z dnia [...] października 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na decyzję organu drugiej instancji G. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący wywodził, że nie jest w stanie zapłacić podatku, którego dotyczy zaskarżona decyzja. W uzasadnieniu skargi Skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Organ w odpowiedzi na skargę zarzuty w niej podniesione uznał za bezzasadne i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd zgodnie z treścią art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm.) w dalszej części uzasadnienia powoływanej, jako p.p.s.a. orzekał w granicach sprawy objętej niniejszym postępowaniem nie będąc związany zarzutami i wnioskami podniesionymi w skardze. Zgodnie z treścią art. 222 ustawy dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 z późn. zm.) – dalej "O.p.". odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciwko decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania. Wniesione w niniejszej sprawie odwołanie nie zawierało zarzutów przeciwko decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący w odwołaniu powoływał się na okoliczności, które czyniły niemożliwą zapłatę przez niego podatku wymierzonego decyzją organu pierwszej instancji. W odwołaniu Skarżący nie podniósł zarzutów materialnoprawnych przeciwko wymiarowi podatku dokonanemu decyzją organowi pierwszej instancji oraz nie zawarł żądania dotyczącego dalszego sposobu rozstrzygnięcia sprawy mieszczącego się w określonych w art. 233 kompetencjach organu odwoławczego. W uzasadnieniu tego pisma Skarżący podnosił swoją bardzo trudną sytuację życiową i materialną i wskazywał, że nie jest w związku z tym zapłacić wymierzonego mu podatku od nieruchomości. W tym stanie rzeczy organ drugiej instancji powinien był uwzględnić tę okoliczność w prowadzonym postępowaniu i na podstawie art. 169 § 1 O.p. wezwać Skarżącego do sprecyzowania odwołania w zakresie zarzutów i zakresu żądania. W przypadku, gdyby Skarżący nie uzupełnił odwołania organ byłby obowiązany na podstawie art. 228 § 1 pkt 3 O.p. pozostawić odwołanie bez rozpoznania. Obowiązek wyjaśnienia w niniejszej sprawie charakteru pisma zatytułowanego przez Skarżącego jako odwołanie był tym bardzie zasadny, że Skarżący w piśmie tym powołując się na okoliczności uniemożliwiające mu zapłatę podatku, zawarł wniosek o umorzenie zobowiązania podatkowego oraz o przejęcie przez "miasto" nieruchomości do której wymierzono mu podatek. Takie sformułowanie żądań przy jednoczesnym podnoszeniu przez Skarżącego argumentacji dotyczącej jego trudnej sytuacji materialnej i życiowej mogło w istocie oznaczać, że Skarżący wnosi o umorzenie zaległości podatkowych na podstawie art. 67b § 1 lub 2 O.p. lub też o zastosowanie w stosunku do niego instytucji przeniesienia własności rzeczy lub prawa w zamian za zaległości podatkowe (art. 66 § 1 pkt 2 O.p.). Organ powinien był przed rozpoznaniem odwołania wyjaśnić z udziałem Skarżącego jaki był w istocie cel złożenia przez niego pisma zatytułowanego "odwołanie". Organ powinien był wyjaśnić Skarżącemu, że powołując się na trudną sytuację życiową i materialną mógł wnosić o umorzenie zaległości podatkowych oaz powinien był wyjaśnić Skarżącemu istotę instytucji przeniesienia własności za zaległości podatkowe. Także należało wskazać, że odwołanie ażeby było skuteczne musi zawierać zarzuty merytoryczne odnoszące się do decyzji organu pierwszej instancji. Zdaniem Sądu wypełnienie tych obowiązków przez organ pozwoliłoby na poznanie intencji Skarżącego związanych ze złożeniem przedmiotowego pisma i być może pozwoliłoby na stwierdzenie, że w niniejszej sprawie Skarżący nie był zainteresowany prowadzeniem postępowania odwoławczego, lecz postępowania w zakresie uregulowanym w art. 67a § 1 pkt 1 lub 2 ewentualnie art. 66 § 1 pkt 2 O.p. W niniejszej sprawie organ wydał decyzję po rozpatrzeniu odwołania które nie spełniało wymogów określonych w art. 222 O.p. przez co naruszył ten przepis w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Brak wyjaśnienia przez organ charakteru pisma zatytułowanego przez Skarżącego "odwołanie" naruszał art. 122 O.p. w zakresie obowiązku wyjaśnienia przez organ stanu faktycznego sprawy, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 i art. 200 orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło