III SA/Wa 3014/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "M" na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - W dniu 13 listopada 2008 r. "M." złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż obecnie jest w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Z uwagi na brak środków na rachunku bankowym, nie ma ona możliwości prowadzenia działalności statutowej. Skarżąca oświadczyła, iż wysokość jej kapitału zakładowego (majątku lub środków finansowych) wynosi [...] zł, nie posiada środków trwałych, wysokość zysku za ostatni rok obrotowy wyniosła [...] zł. Wskazała również, iż stan jej konta wynosi [...] zł. Do wniosku Fundacja załączyła wyciągi z rachunków bankowych. Pismem z 17 listopada 2008 r. skarżąca została wezwana do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących jej sytuacji materialnej. W odpowiedzi Fundacja nadesłał statut i wyciąg z rachunku bankowego i jednocześnie wniosła o przedłużenie terminu do złożenia pozostałych dokumentów do dnia 19 grudnia 2008 r. Pismem z 16 grudnia 2008 r. Fundacja ponownie wniosła o przedłużenie terminu do dostarczenia pozostałych dokumentów do dnia 12 stycznia 2009 r. Do dnia dzisiejszego Fundacja nie złożyła wymaganych dokumentów. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 §1 oraz art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 §1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie Fundacja wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Przepis art. 246 § 2 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie własne), że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika natomiast, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych (art. 199 i art. 214 P.p.s.a.). Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Ustosunkowując się do powyższego trzeba jeszcze raz podkreślić, że to na Fundacji ciążył obowiązek wykazania, iż sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy. Wskazać należy, iż w rozpoznawanej sprawie, oświadczenia Fundacji zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W związku z tym, w celu dokonania rzetelnej oceny jej sytuacji materialnej Referendarz sądowy, w oparciu o przepis art. 255 w zw. z art. 252 § 1 P.p.s.a., wezwał Skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i dokumenty. W odpowiedzi Fundacja nadesłała jedynie statut i wyciąg z rachunku bankowego i jednocześnie dwukrotnie wnosiła o przedłużenie terminu do nadesłania pozostałych dokumentów tj.: zeznania podatkowego za 2007 r., udokumentowania wysokości zysku za rok bieżący, bilansu za 2007 r. oraz bilansu za rok bieżący, wskazania wszystkich składników majątku Fundacji, wskazania wszystkich źródeł dochodów Fundacji. Mimo upływu terminów wskazywanych przez Fundację, nie wywiązała się ona z powyższego obowiązku. Brak jest zatem przekonywujących podstaw do stwierdzenia, iż sytuacja, w której się znajduje wypełnia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., a tym samym uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05; postanowienie z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05) prezentowany jest bowiem pogląd, iż o ile nieprzeprowadzenie postępowania uzupełniającego, co do rzeczywistego stanu majątkowego strony, w przypadku gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą jakiekolwiek wątpliwości, jest istotną wadą postępowania, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uznać należy za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż nie zachodzą przesłanki do zastosowania wobec Skarżącej instytucji prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.