III SA/Wa 302/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu należnego od skargi UZASADNIENIE: Skarżący Z. S., działając przez pełnomocnika radcę prawnego M. S., wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych. W piśmie wniesionym wraz z urzędowym drukiem PPF podał, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 2.589,59 zł brutto. Emerytura została zajęta przez organ podatkowy, w związku z wykonaniem decyzji objętej niniejszym postępowaniem. Skarżący jest osobą starszą i schorowaną, a część emerytury przeznacza na leczenie. W związku z tym nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego od skargi. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, iż Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie o powierzchni 108 m² oraz, że nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Z oświadczenia wynika także, iż Skarżący uzyskuje miesięczny dochód z tytułu emerytury w kwocie 2.589,59 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego pełnomocnik Skarżącego wyjaśnił, że z uwagi na problemy z porozumieniem się ze Skarżącym, spowodowane jego stanem zdrowia i związanymi z tym [...], nie może przedłożyć wszystkich wymaganych dokumentów. Z oświadczeń złożonych przez członka rodziny Skarżącego, wynika, że najprawdopodobniej nie posiada on rachunku bankowego, a koszty utrzymania pokrywa z emerytury, która w części jest zajęta na poczet wykonania zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik Skarżącego przedłożył PIT-40A/11A za 2009 r., z którego wynika, że w 2009 r. Skarżący uzyskał dochód z tytułu emerytury w kwocie 7.742,74 zł. W wyciągu z rachunku bankowego za okres od 27 maja 2009 r. do 26 czerwca 2009 r. wynika, że Skarżący posiadał kwotę 3,08 zł. Z przedłożonych dokumentów wynika także , że Skarżący ponosi miesięczne wydatki z tytułu czynszu w kwocie 1.277,62 zł (styczeń luty 2010 r.) oraz 791,20 za (marzec kwiecień), za energia – 359,41 zł. , telefon – 57,98 zł, gaz – 1.512,15 (styczeń, luty 2010 r.), 973,21 (październik, listopad i grudzień 2009), telewizja kablowa 63,50 zł. Z przedstawionego natomiast zaświadczenia lekarskiego z 25 lutego 2010 r. wynika, że choruje na [...], [...], [...], [...], oraz chorobę [...] (podejrzenie). Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi wynoszącą 1.488 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania Skarżący jest zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1.488 zł. Z informacji podanych przez Skarżącego wynika, że z tytułu zatrudnienia uzyskuje on emeryturę w kwocie 2.589,59 zł brutto Z emerytury tej prowadzona jest egzekucja. Z przedłożonych dokumentów wynika, że Skarżący ponosi miesięczne wydatki w kwocie około 1.500 zł (bez uwzględnienia kosztów żywności, leczenia, ubioru). Ponadto ze względu na stan zdrowia Skarżącego (ciężkie [...]), w sprawie należało również uwzględnić konieczność korzystania oraz koszty (jakie zapewne poniesie Skarżący) usług radcy prawnego. Należy zatem stwierdzić, iż Skarżący wykazał, że nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych – wpisu należnego od skargi. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji