III SA/Wa 3020/17

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 28/11/2017 r po rozpoznaniu wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powyżej kwoty 500 zł w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...]/7/2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r. i 2012 r. p o s t a n a w i a odmówić Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie; 1) Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) Skarżący M. Z. (dalej także jako "Strona") wnioskiem zawartym na formularzu PPF z 27/10/2017 r., zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że: - nie prowadzi działalności, "tylko spłaca długi"; uzyskuje niewielki dochód z tytułu umowy o pracę (368 zł); - żona nie osiąga dochodu; - ma na utrzymaniu dwie córki; toczy się wobec niego wiele postępowań podatkowych; - w następstwie postępowań nie jest w stanie prowadzić efektywnej działalności; - jest zobowiązany ponosić oczywiste koszty, takie jak konieczność opłacania usług księgowych, należności za media, raty kredytów, i leasingowe; - ma wierzytelność z tytułu nieopłaconej faktury na kwotę ok 61 tys zł; - zobowiązania i miesięczne wydatki wynoszą ok 50 tys zł; - z żoną łączy go ustrój majątkowy rozdzielności małżeńskiej. Odpowiadając na wezwanie urzędnika sądowego, pismem z 22/11/2017 r. przedstawił, w punktach 1-10, część informacji o elementach kalkulacji kosztów życia i finansowania wydatków. Wyjaśnił także reguły "pomocy grzecznościowej znajomej kancelarii" dzięki którym finansuje koszty obsługi prawnej (pkt 10). Zadeklarował przekazanie załączników, wyszczególnionych w pkt 1-5 spisu z pisma z 22/11/2017 r. Wskazał nadto, ze córka – P. Z., "nie współtworzy gospodarstwa domowego" ze Skarżącym. 3) Referendarz sądowy na tym etapie postępowania daje wiarę twierdzeniom Strony o subiektywnym przekonaniu o jej nienajlepszej sytuacji życiowej – zwłaszcza w obliczu możliwych nakładów o niebagatelnej wysokości w następstwie egzekwowania zaskarżonej decyzji. Nie bez znaczenia bowiem dla oceny przywołanej dolegliwości związanej z regulowaniem zobowiązań publicznoprawnych jest rozmiar czynności, które organy administracji kwestionują powołując się na fakt "stwierdzenia czynności, które nie zostały dokonane", czy "zaniżenie wartości sprzedaży ciągnika siodłowego". Jednakże, zdaniem referendarza sądowego, nie występują w sprawie zadeklarowane przez Stronę okoliczności, zgodnie z którymi nie jest ona w stanie uiścić wymaganych kosztów sądowych w sprawie w wysokości z przychodu osiąganego w ramach działalności gospodarczej (przychód za 2016 r., jak wynika z deklaracji podatkowej, w wysokości 9272575), nie wspominając o posiadanych wierzytelnościach, wskazanych w części historycznej. Również żona Skarżącego, A. Z. uzyskała przychód za 2016 r. w wysokości 12195,12 zł. Również w 2017 r. Skarżący, jak wynika z nadesłanego rejestru sprzedaży, dokonuje czynności handlowych, na wskazane w przekazanych dokumentach kwoty, przekraczające wysokość wpisu sądowego. Zasygnalizowane informacje znajdują potwierdzenie w bilansie i w rejestrze zysków i strat. W ocenie urzędnika sądowego, w uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy sporządzonym przez Stronę, zostały zawarte informacje, które niweczą zamiary urzędnika sądowego udzielenia pomocy Stronie. Skarżący bowiem ocenił obowiązek poniesienia kosztów sądowych jako okoliczność uniemożliwiającą mu ponoszenie wyszczególnionych w piśmie kosztów działalności gospodarczej, czy szeroko rozumianych zobowiązań (por. rubryka 5 formularza PPF, in fine). Tymczasem koszt sądowy w sprawie to nic innego, jak następstwo (sposobu) prowadzenia przez Skarżącego działalności gospodarczej, której ryzyko powinien uwzględniać, to jest tzw. "koszt działalności gospodarczej". Wydaje się, jak wynika z argumentacji z rubryki 5 formularza ppf, że nikt lepiej, niż Skarżący nie rozumie konieczności ponoszenia kosztów prowadzonej działalności. Referendarz sądowy nie doszukał się by Skarżący wykazał powody do uprzywilejowania obowiązku ponoszenia zadeklarowanych wydatków z tytułu ponoszenia kosztów usług księgowych, rat leasingowych czy kredytów – "kosztem" zobowiązań względem Sądu. Drugorzędny wobec tych uwag jest fakt, że z dorobku prawnego wynika, że Skarżący powinien z osiągniętych, zarówno w 2016 r jak i w 2017 r., przychodów z a b e z p i e c z y ć środki na poczet kosztów działalności, w tym na poczet kosztów postępowania sądowego. Równie nietrafione są argumenty za pomocą których Skarżący stara się wykazywać, że rozdzielność majątkowa łącząca go z żoną i jego niskie dochody uniemożliwiają mu pokrycie kosztów postępowania w sprawie. Zdaniem referendarza sądowego, ani rozdzielność majątkowa, ani wysokość przepływów na rachunku bankowym, wobec argumentów podniesionych powyżej, nie wskazują na niemożność wygospodarowania 3312 zł tytułem kosztów sądowych. Nie ma zatem w sprawie żadnego powodu, by zwolnić Skarżącego od ciężaru kosztów sądowych, mimo – jak wskazano na wstępie – argumentacji Strony. 4) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.