III SA/Wa 3024/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-02-09
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna prowadząca działalność gospodarczą, która wykazała znaczące przychody i zysk, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli jej środki pieniężne są zablokowane, ale posiada inne aktywa i potencjalnie dostępne środki?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych osobie prawnej, ponieważ mimo zablokowania środków na rachunkach bankowych, wykazała ona znaczące przychody i zysk z działalności gospodarczej, a także posiadała inne środki finansowe. Sąd uznał, że koszty sądowe, jako zobowiązania publicznoprawne, mają pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej, a prowadzenie postępowań sądowych mieści się w ryzyku takiej działalności.Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, argumentując zablokowanie środków pieniężnych i zajęcie środków trwałych. Spółka wykazała znaczące przychody i zysk za ostatni rok obrotowy oraz posiadała środki na rachunkach bankowych, mimo ich częściowego debetu. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka nie wykazała braku wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Sp. z o.o. z siedzibą w M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do września 2013 r. oraz zabezpieczenia na majątku podatnika postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Skarżąca M. Spółka z o.o., reprezentowana przez adw. S. R. , wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając, że wobec zablokowania wszystkich środków pieniężnych spółki oraz zajęcia jej środków trwałych, Skarżąca nie posiada środków na opłatę wpisu od skargi.
W oświadczeniu o majątku i dochodach Skarżąca wskazała, że posiada kapitał zakładowy w wysokości [...] zł, wartość środków trwałych wynosi [...] zł. Skarżąca za ostatni rok obrotowy osiągnęła zysk w kwocie około 120.000 zł. Skarżąca nie wskazała, posiadanych rachunków bankowych, ani posiadanych na nich środków.
Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych Skarżąca przedłożyła rachunek zysków i start, bilans, deklaracje VAT-7 od kwietnia do września 2014 r. Skarżąca przedłożyła ponadto wyciągi z dwóch rachunków bankowych
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie.
Z nadesłanych materiałów wynika, że Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą uzyskując z tego tytułu przychody. Z przedłożonych deklaracji VAT – 7 wynika bowiem, że np. w sierpniu 2014 r. Skarżąca dokonała dostawy towarów w kwocie 1.778.625 zł oraz nabyła towary w kwocie 1.603.683 zł, a we wrześniu 2014 r. Skarżąca dokonała dostawy towarów w kwocie 1.792.532 zł oraz nabyła towary w kwocie 1.736.301 zł. Ponadto z rachunku zysków i strat wynika, że Skarżąca na koniec września 2014 r. uzyskała przychód w wysokości 16.400.609,99 zł. Zysk za ten okres wyniósł, jak wynika z przedstawionego bilansu sporządzonego na 30 września 2014 r. – 163.038,51 zł. Ponadto z przedstawionego rachunku zysków i strat wynika, że w 2013 r. Skarżąca uzyskała przychód w wysokości 46.625.546,74 zł, a zysk wyniósł 213.734,56 zł. Środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych na wrzesień 2014 r. Skarżąca zgromadziła natomiast w wysokości 491.332,62 zł. W tej sytuacji bez znaczenia - dla oceny możliwości finansowych Skarżącej - jest fakt zablokowania rachunków bankowych Skarżącej, bowiem jak wynika z przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych za wrzesień 2014 r. Skarżąca posiada na nich debet w wysokości 102,52 zł oraz kwotę 198.388,37 zł. Zatem pozostała kwota wynikająca z przedstawionego bilansu pozostaje do dyspozycji Skarżącej. W każdym razie, skarżąca nie przedstawiła informacji dlaczego z tej kwoty nie może opłacić wpisu należnego od skargi w wysokości 500 zł.
Podsumowując referendarz sądowy zauważa, że w sytuacji, gdy Skarżąca posiada kapitał zakładowy w kwocie [...] zł., środki w kasie lub na rachunkach bankowych 491.332,62 zł oraz uzyskuje przychody, powinna także posiadać środki na uiszczenie kosztów sądowych.
Powyższe wielkości w porównaniu ze skalą na jaką Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą oraz z wysokością wymaganych na tym etapie postępowania kosztów sądowych, nie pozwalają zatem stwierdzić, że Skarżąca wykazała przesłankę z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 1 sierpnia 2013 r. (I FZ 327/13) wydatki na spory sądowe są, obok wydatków o charakterze cywilnoprawnym, co do zasady, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednakże, wydatki związane z prowadzeniem tej działalności o charakterze cywilnoprawnym nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił także, że w przypadku osoby prowadzącej działalność gospodarczą powinna ona, w procesie zarządzania dochodem brutto, uwzględniać środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych, gdyż prowadzenie postępowań sądowych mieści się w ryzyku działalności gospodarczej.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło