III SA/Wa 3025/13

WyrokWSA w Warszawie2014-06-03

Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Jolanta Sokołowska, Marta Waksmundzka-Karasińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki na pomoc indywidualną dla pracowników oraz na utrzymanie koni ze środków Zakładowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (ZFRON) zostały poniesione zgodnie z przepisami ustawy o rehabilitacji i rozporządzenia w sprawie ZFRON, a w szczególności z zasadami celowości, oszczędności i efektywności?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy nie wykazały w sposób wystarczający, że wydatki na pomoc indywidualną były nieuzasadnione. W odniesieniu do wydatków na utrzymanie koni, sąd uznał, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego w celu oszacowania, jaka część tych wydatków była uzasadniona w świetle kryteriów gospodarności i celowości, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Spółka M. S.A. została zobowiązana do wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) z powodu niezgodnego z prawem wykorzystania środków ZFRON. Organy zakwestionowały wydatki na pomoc indywidualną dla pracowników oraz na utrzymanie koni, uznając je za niezgodne z przepisami. Spółka wniosła odwołanie, a następnie skargę do sądu administracyjnego, kwestionując prawidłowość ustaleń organów. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej, stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, oraz zasądził od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Sokołowska, sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M.S.A. z siedzibą w I. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za maj 2012 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz M. S.A. z siedzibą w I. kwotę 3.437 zł (słownie: trzy tysiące czterysta trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., wydaną na podstawie art. 21 § 3 i art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm., dalej jako: "O.p.") określił M. S.A. z siedzibą w I. (dalej jako: "Spółka", "Skarżąca") wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w związku z niezgodnym z ustawą wykorzystaniem i nieterminowym przekazaniem środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych za maj 2012 r. w kwocie 33.972,00 zł. Prezes PFRON opierając się na protokole kontroli Urzędu Skarbowego, dokumentach oraz wyjaśnieniach złożonych przez Spółkę w trakcie trwania postępowania (w szczególności pism z dnia 22 listopada 2012 r. oraz 31 stycznia 2013 r.), doszedł do przekonania, że środki uzyskane przez Spółkę z tytułu zwolnień o których mowa w art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji (Dz. U. z 1997 r. Nr. 123 poz. 776, dalej jako: “ustawa o rehabilitacji") nie były wydatkowane zgodnie z art. 33 ust 4 ww. ustawy. Na podstawie protokołu kontroli podatkowej ustalono, że wydatki w Spółce na pomoc indywidualną w roku 2011 wyniosły łącznie 103.570,15 zł. Ze wsparcia finansowego w postaci pomocy indywidualnej w zakładzie skorzystało 41 osób stanowiących 53% zatrudnionych osób niepełnosprawnych. Przy czym pomoc udzielona Prezesowi Zarządu J. R. oraz pełnomocnikowi ds. osób niepełnosprawnych D. R. wyniosła 30.058,03 zł, co stanowiło 29% całości wydatków na ten cel w roku 2011. W oparciu o dokumenty z kontroli ustalono, że J. R. oraz D. R. skorzystali z pomocy w następujących kwotach: D. R. na kwotę 18.606,59 zł – wydatki na leki, leczenie, siłownię, basen, gimnastykę, wypoczynek oraz ubezpieczenie samochodu; J. R. na kwotę 11.451,44 zł - wydatki na zakup leków i innych środków medycznych, siłownię oraz wypoczynek. Organ stwierdził, że łączna kwota wynikająca z wniosków złożonych ww. pracowników Spółki w wysokości 30.058,03 zł wydatkowana ze środków ZFRON nie spełnia warunków określonych przepisami prawa tj. § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 245, poz. 1810 ze zm. – dalej jako: "rozporządzeniem "ZFRON"), który stanowi, że wysokość przyznanej pomocy indywidualnej uzależnia się od sytuacji materialnej i losowej wnioskodawcy. Spółka nie udowodniła, że w takiej sytuacji znajdował sie J. R., którego miesięczny dochód wynosił w tamtym czasie 18.886,00 zł miesięcznie. Zdaniem Organu kwoty: 3.892,36 zł wydatkowana na dofinansowanie do wypoczynku na M. 140,45 zł wydatkowana na zakup środka A. zapobiegającego wypadaniu włosów oraz 769,76 zł wydatkowana na zakup środka stosowanego w zapobieganiu i leczeniu [...], zostały wydane niezgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia ZFRON. Podobnie sytuacja losowa i materialna D. R. nie uzasadniała w myśl § 3 ust. 3 rozporządzenia ZFRON udzielenia dofinansowania w kwotach: 3.915 zł na ubezpiecznie samochodu [...], 8.450 zł na zakup biletu lotniczego z W. do M. oraz 3.837,86 zł na dofinansowanie do wypoczynku na M.. W związku z powyższym Organ stwierdził, że wydatki dokonane w ramach udzielonej pomocy indywidualnej w łącznej wysokości 21.005,43 zł stanowią naruszenie art. 33 ust 4 ustawy o rehabilitacji. Tym samym, zgodnie z art. 33 ust. 4a pkt 1 oraz pkt 2 ww. ustawy, Spółka zobowiązana jest do zwrotu 100 % kwoty tych środków na ZFRON oraz wpłaty 30% kwoty tych środków do PFRON. Oceniając zasadność wydatków w łącznej kwocie 92.235,70 zł przeznaczonej na utrzymanie koni, prezes PFRON uznał, że były one niezgodne z warunkami określonymi w art. 33 ust 4 ustawy o rehabilitacji oraz przepisami rozporządzenia zfron, stanowiącymi, że warunkiem wykorzystania funduszu rehabilitacji jest dokonywanie wydatków z niego w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem optymalnego doboru metod i środków realizacji w stosunku do zakładanych efektów. Z jazdy konnej korzystało 11 pracowników, z czego tylko dwóch z nich posiadało stosowne zaświadczenie lekarskie. Rynkowa cena za godzinę jady konnej to wydatek rzędu 30-50 zł. Zdaniem Organu Spółka nie wykazała, że częstotliwość korzystania przez pracowników z tej formy rekreacji posiada ekonomiczne uzasadnienie ponoszenia tak wysokich wydatków ze środków ZFRON przeznaczonych na utrzymanie koni; nie prowadzono żadnej ewidencji korzystania z jazdy konnej. Konie wystawiane były w wyścigach, co pociągało za sobą dodatkowe koszty, jak np. profesjonalny sprzęt. W związku z powyższym Organ stwierdził, że wydatki dokonane w ramach tzw. “dużego ZFRON-u" w łącznej wysokości 92.235,70 zł dokonane zostały z naruszeniem zapisu art. 33 ust 4 ustawy o rehabilitacji. Tym samym, zogdnie z art. 33 ust. 4a pkt 1 oraz pkt 2 ww. ustawy, Spółka zobowiązana jest do zwrotu 100 % kwoty tych środków na ZFRON oraz wpłaty 30% kwoty tych środków do PFRON. Od powyższej decyzji Spółka złożyła odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odwołaniu tym zarzuciła naruszenie przepisów: 1. art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji w związku z przepisem § 2 ust. 1 pkt 11 oraz § 3 rozporządzenia ZFRON poprzez uznanie wydatkowanych środków zakładowego funduszu rehabilitacji na sfinansowanie pomocy indywidualnej dla osób niepełnosprawnych za wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy środki te wykorzystane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi udzielania pomocy indywidualnej ze środków ZFRON; 2. art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji w związku z przepisem § 2 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia ZFRON poprzez uznanie wydatkowanych środków zakładowego funduszu na utrzymanie koni za wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy środki te wykorzystane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi wykorzystania środków ZFRON. 3. art. 120, art. 191 i art. 210 § 4 O.p. poprzez dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób dowolny i jednostronny, z pominięciem wyjaśnień udzielanych przez Spółkę, co miało wpływ na rozstrzygnięcie, a także brak w uzasadnieniu faktycznym wskazania przyczyn dlaczego dowodom i wyjaśnieniom przedstawionym przez Spółkę Organ odmówił wiarygodności. W uzasadnieniu odwołania Spółka wskazała na treść § 3 ust 1 rozporządzenia ZFRON, zgodnie z którym pomoc indywidualna udzielana jest wyłącznie na wniosek pracownika niepełnosprawnego, a zatem stanowisko Organu, iż środki ZFRON mają służyć wszystkim pracownikom niepełnosprawnym jest niezgodne z ww. dyspozycją rozporządzenia zfron. W ocenie Spółki, Organ całkowicie pominął obszerne wyjaśnienia dotyczące sytuacji losowej i materialnej, a w szczególności zdrowotnej niepełnosprawnych pracowników korzystających z pomocy indywidualnej, a która to sytuacja uzasadniała udzielenie im tej pomocy. Ponadto Spółka wskazała, że zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia ZFRON sytuacja materialna i losowa wnisokodawcy stanowi jedynie element, od którego uzależnia się wysokość przyznawanej pomocy indywidualnej, a nie samą decyzję o przyznaniu pomocy, bowiem o przyznaniu pomocy decyduje zgodność zawartego we wniosku przedmiotu pomocy z katalogiem wydatków określonym przepisem § 2 ust. 1 pkt 11 lit. a – r rozporządzenia ZFRON. W świetle powyższych przepisów nie ma zatem wątpliwości, że przedmiotowo pomoc indywidualna przyznana na: sfinansowanie wczasów osób niepełnosprawnych jest wydatkiem dokonanym prawidłowo, gdyż zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 pkt 11 lit.f tiret; sfinansowanie ubezpieczeń komunikacyjnych określa przepis § 2 ust. 1 pkt 11 lit.m rozporządzenia; a sfinansowanie wydatków na leki oraz inne środki medyczne wynika z przepisu § 2 ust. 1 pkt 11 lit.b rozporządzenia. Ponadto Spółka wskazała, że dyspozcyja § 3 ust. 3 rozporządzenia ZFRON nie zawiera ograniczeń kwotowych dotyczących udzielania przez pracodawcę pomocy, co oznacza, że pracodawca samodzielnie decyduje o wysokości przyznanej pomocy. Wobec powyższego nie można na podstawie tych przepisów określić sankcji dla pracodawcy, gdyż prowadziłoby to do uznaniowości w określeniu wpłaty o charakterze podatkowym, co stanowiłoby naruszenie jednej z podstawowych zasad państwa prawa, jaką jest szczegółowe określenie obowiązków podlegających przymusowemu zrealizowaniu. Brak takiego określenia i oparcie rozstrzygnięcia o kryteria nie zawarte w obowiązujących przepisach, stanowi złamanie zasady legalizmu określonej w art. 120 O.p. W uzasadnieniu wydatków poniesionych na utrzymanie koni Spółka wskazała, że wydatki te są zgodne z przepisem § 2 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia ZFRON oraz z art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji. Spółka wyjaśniła, że zakup, a następnie utrzymanie koni było uzasadnione ekonomicznie, bowiem zainteresowanie możliwością jazdy konnej wśród pracowników było bardzo duże. Natomiast przełożenie powyższego zainteresowania na realne korzystanie z tej formy aktywności, pozostaje jedynie w gestii pracowników, bowiem Spółka nie posiada instrumentów prawnych, aby domagać się systematycznego udziału w zajęciach jazdy konnej. Spółka wskazała, że wydatki ze środków ZFRON na sfinansowanie działalności sportowej i rekreacyjnej dla pracowników niepełnosprawnych nie stanowi pomocy o charakterze de minis, bowiem wydatki te w żaden sposób nie poprawiają konkurencyjności czy rynkowej pozycji spółki, bowiem nie są związane z przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej tj. produkcją folii i opakowań. Zarzucono też naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 120 oraz art. 191 O.p. poprzez przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia pozanormatywnych definicji oraz nie stanowiących źródła prawa stanowisk organu administracji, a także pominięcie istotnej części materiału dowodowego tj. wyjaśnień Spółki. Minster Pracy i Polityki Społecznej, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] października 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu na wstępie przywołał przepisy art. 33 ustawy o rehabilitacji dotyczące w szczególności przeznaczenia środków z ZFRON oraz kontroli prawidłowości wydatkowania tych środków przez terenowe urzędy skarbowe. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania podniósł, że Spółka nie potwierdziła okoliczności dotyczących trudnej sytuacji losowej osób korzystających ze środków ZFRON. Wskazał, że przy dość wysokich wynagrodzeniach uzyskiwanych w tym okresie (J.R.- 18.886,00 zł i D. R. - 11.200,00 zł) oraz przyznaniu pomocy na zakup lekarstw, nie można uznać, iż pomoc w postaci dofinansowań na wypoczynek na M. i M., ubezpiecznie samochodu, zakup A. czy środka stosowanego w zapobieganiu i leczeniu [...], była uzasadniona. Organ odwoławczy powołał się na przepis § 4a rozporządzenia ZFRON nakazujący dokonywanie wydatków z ZFRON w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem doboru metod i środków realizacji w stosunku do zakładanych efektów. Wskazał też, że wydatki z ZFRON powinny być dokonywane nie tylko zgodnie z celami określonymi w art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji i zgodnie z katalogiem określonym w § 2 rozporządzenia ZFRON, ale także zgodnie z kryteriami określonymi w art. 35 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych. Minister Pracy i Polityki Społecznej wyjaśnił na gruncie doktryny prawa finansowego użyte w tym przepisie pojęcia celowości, oszczędności i efektywności. W ocenie Organu odwoławczego wydatki na utrzymanie koni nie nastąpiły w sposób oszczędny oraz z zachowaniem zasady celowości wynikającej z art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji. Organ nie zgodził się z twierdzeniami Spółki, że nie doszło do przysporzenia korzyści dla Spółki, jak również że wydatek poniesiony ze środków ZFRON na sfinansowanie działalności rekreacyjnej nie stanowi pomocy de minimis i nie wymaga potwierdzenia zaświadczeniem o pomocy de minimis. Minister Pracy i Polityki Społecznej za chybiony uznał zarzut naruszenia art. 120 O.p. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] października 2013 r. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezesa PFRON. Zarzuciła naruszenie: I. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. 1) przepisu art.33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji w związku z przepisem § 2 ust. 1 pkt 11 oraz § 3 rozporządzenia ZFRON poprzez uznanie wydatkowanych środków zakładowego funduszu rehabilitacji na sfinansowanie pomocy indywidualnej dla osób niepełnosprawnych za wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy środki te wykorzystane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi udzielania pomocy indywidualnej ze środków ZFRON. 2) przepisu art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji w związku z przepisem § 2 ust.l pkt 10 rozporządzenia ZFRON poprzez uznanie wydatkowanych środków zakładowego funduszu na utrzymanie koni za wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy środki te wykorzystane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi wykorzystania środków ZFRON. II. prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 120, art. 191 i 210 § 4 O.p. poprzez dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób dowolny i jednostronny, z pominięciem wyjaśnień udzielanych przez Skarżącą, co miało wpływ na rozstrzygnięcie, a także brak w uzasadnieniu faktycznym wskazania przyczyn dlaczego dowodom i wyjaśnieniom przedstawionym przez Spółkę Organ odmówił wiarygodności. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie wskazane w niej zarzuty okazały się zasadne. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 184 Konstytucji RP i art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270, ze zm., dalej p.p.s.a.), na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, należy stwierdzić, iż doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie określenia zobowiązań z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w związku z niezgodnym z ustawą wykorzystaniem i nieterminowym przekazaniem środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych za maj 2012r. Organ zakwestionował wydatkowanie środków funduszu na sfinansowanie pomocy indywidualnej oraz na utrzymanie koni. W pierwszej kolejności wskazać należy, że środki zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych są środkami publicznymi i jako takie – zgodnie z art. 44 ust.3 pkt 1 ustawy z dnia27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych ( Dz. U. z 2009r. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) powinny być wydatkowane w sposób celowy i oszczędny z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów i optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów. Takie same warunki dokonywania wydatków z ZFRON określa przepis § 4a rozporządzenia ZFRON , wydanego na podstawie delegacji z art. 33 ust.11 ustawy o rehabilitacji. Cele dokonywania wydatków określa przepis art. 33 ust.3 ustawy o rehabilitacji. Zgodnie z tym przepisem środki ZFRON przeznaczone są na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej. Nie jest przy tym wystarczające dla uznania prawidłowości wydatków z ZFRON, by wydatki te odpowiadały celom określonym w § 2 ust.1 pkt 10 i 11 rozporządzenia ZFRON i odpowiadały wymogom formalnym określonym w § 3 rozporządzenia ZFRON, jeśli nie są wydatkowane w sposób oszczędny i celowy z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów i optymalnego doboru metod i środków osiągnięciu założonych celów. Zgodnie z art. 33 ust. 6 ustawy o rehabilitacji właściwe terenowo urzędy skarbowe były uprawnione do dokonania kontroli prawidłowości wydatków, w tym pod kątem zgodności z celami ustawowymi i kryteriami oszczędności, efektywności, i optymalnego doboru metod realizacji wyznaczonych celów. W oparciu o te ustalenia, na podstawie art. 49 ust.1 powołanej ustawy Prezes uprawniony był do stosowania sankcji określonych w art. 33 ust.4a ustawy o rehabilitacji, o ile ustalenia kontrolne organów podatkowych i wyniki własnego postępowania Prezesa ZFRON uzasadniały zastosowanie tych sankcji. Odnośnie do zakwestionowanych przez organy wydatków na pomoc indywidualną, przypomnieć należy, że zgodnie z § 3 ust.3 rozporządzenia ZFRON wysokość przyznawanej pomocy indywidualnej, o której mowa w § 2 ust.1 pkt 11 uzależnia się od sytuacji materialnej i losowej wnioskodawcy. Mając powyższe na względzie, a także kryteria wskazane w § 4a rozporządzenia ZFRON, biorąc także pod uwagę fakt uzyskiwania przez J. i D. R. wynagrodzeń w kwotach odpowiednio ponad 18.000 zł i 11.111 zł miesięcznie, nie można zdaniem Sądu według obiektywnie postrzeganych kryteriów uznać, by wystąpiły przesłanki uzasadniające przyznanie w tym zakresie pomocy. W ocenie Sądu fakt dokonywania wydatków na pomoc indywidualną, w tym na wypoczynek na M., zakup biletu lotniczego na M., znaczną kwotę ubezpieczenia samochodu, środek stosowany w zapobieganiu i leczeniu [...]uzasadniał wnioski o dokonanie tych wydatków niezgodnie z kryteriami oszczędności, efektywności i optymalnego doboru metod realizacji wyznaczonych celów. Na zmianę tej oceny nie mogły wpłynąć przedstawione przez Skarżącą wyjaśnienia, bowiem organy wyjaśnienia te uznały za niewystarczające, co w ocenie Sądu nie wykraczało poza granice swobodnej oceny dowodów. Odnośnie do wydatków na utrzymanie koni, podkreślić należy, że organ nie podważał możliwości ponoszenia wydatków na działalność sportową, rekreacyjną, czy turystyczną. Cele te są zgodne z zapisem § 2 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia ZFRON, przy czym prawodawca nie wskazuje, co należy rozumieć przez działalność sportową, czy rekreacyjną. Nie ulega jednak najmniejszej wątpliwości, ze jazda konna mieści się w zakresie tych pojęć. Pomocniczo można tu odwołać sią do Uniwersalnego Słownika języka polskiego, PWN, Warszawa 2006r., zgodnie z którym "sport rekreacyjny" to sport (a więc wszelkie formy aktywności fizycznej) uprawiany wyłącznie w celu utrzymania sprawności fizycznej lub regeneracji sił, stanowiący rozrywkę, zabawę, przeznaczony dla ogółu, będący jedną z form aktywnego wypoczynku. Zdaniem organu zakup koni jak i sfinansowanie ich utrzymania nie nastąpiło w sposób oszczędny oraz z zachowaniem zasady celowości. Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że z akt nie wynika, by w badanym okresie Skarżąca dokonała zakupu koni. Z wyjaśnień pełnomocnika złożonych na rozprawie wynika, że zakupu koni dokonano znacznie wcześniej. Wobec powyższego kwestionowanie przez organy wydatków na zakup koni nie znajduje w niniejszej sprawie jakichkolwiek podstaw. Z kolei, jak ustaliły organy z jazy konnej korzystało 11 osób. Skarżąca w toku postępowania wskazywała na pozytywne aspekty jazdy konnej, akcentowała aspekt terapeutyczny i pozytywny wpływ jazdy konnej dla pracowników posiadających schorzenia ruchowe oraz układu nerwowego, a także aspekt czysto zdrowotny polegający na stymulacji układu hormonalnego i wegetatywnego oraz poprawie krążenia, pracy jelit, oddychania i pracy układu odpornościowego. Odpierając argumenty organu Strona wyjaśniała, że konie nie były końmi wyścigowymi, a prowadzenie treningów jest niezbędne ze względu na bezpieczeństwo uczestników jazdy konnej. Podnosiła także, iż wskazanie konkretnych efektów w przypadku finansowania działalności rekreacyjnej nie jest możliwe, gdyż z samej definicji rekreacji wynika, że jest to pewien rodzaj aktywności wypoczynku. Skoro wydatki na utrzymanie koni (ponad 92.000 zł) budziły zastrzeżenia organów, bowiem – jak wskazywały – ich wysokość była niewspółmierna w stosunku do ilości osób korzystających z tej formy rekreacji, brak było zdaniem Sądu podstaw do zakwestionowania poniesionych wydatków w pełnej wysokości. W takiej sytuacji organy winny przeprowadzić dodatkowe postępowanie celem dokonania szacowania rzeczonych wydatków. W wyniku jego przeprowadzenia organy winny ustalić, jaka część wydatków w zestawieniu z ilością pracowników korzystających z tej formy rekreacji była uzasadniona w świetle wskazanych wyżej kryteriów gospodarności i celowości. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło