III SA/Wa 3025/15

WyrokWSA w Warszawie2016-06-03

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Elżbieta Olechniewicz, Aneta Trochim-Tuchorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od domków letniskowych, obliczoną jako iloczyn średniej ilości odpadów i stawki za pojemnik, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy ustalająca ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od domków letniskowych, obliczoną jako iloczyn średniej ilości odpadów i stawki za pojemnik, jest zgodna z prawem, jeśli jest zgodna z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Ustawa ta upoważnia radę gminy do takiego działania, a przyjęte stawki, nawet wyższe dla braku selektywnego zbierania odpadów, mieszczą się w granicach prawa. Zmiany w systemie opłat mają na celu eliminację nielegalnego pozbywania się odpadów i ochronę środowiska, co jest zgodne z konstytucyjnymi zasadami ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. zakwestionował uchwałę Rady Gminy P. z maja 2015 r. dotyczącą wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawek tej opłaty, w szczególności przepisów dotyczących ryczałtowego rozliczenia opłat za domki letniskowe. Skarżący zarzucił rażące zawyżenie opłat i nierówne traktowanie obywateli. Rada Gminy odmówiła uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, podtrzymując swoje stanowisko. Skarżący złożył skargę do WSA w Warszawie, domagając się uchylenia uchwały.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA del. Dariusz Kurkiewicz, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na uchwałę Rady Gminy P. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w sprawie wyboru metody ustalania opłaty, stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty za pojemnik określonej pojemności oddala skargę W dniu [...] maja 2015r. Rada Gminy P. podjęła Uchwałę Nr [...] w sprawie: wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności. Zgodnie z § 1 ust. 1 tej uchwały w przypadku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, dokonuje się wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi określonej w art. 6j ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej jako "u.c.p.g."). Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w ust. 1, stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty ustalonej w § 2 ust. 1 lub ust. 2 (§ 1 ust. 2). W myśl § 2 ust. 1 tej uchwały ustala się stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w przypadku zbierania i odbierania odpadów w sposób selektywny w wysokości 8,50 zł miesięcznie od mieszkańca. Ustala się wyższą stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli odpady komunalne nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny w wysokości 15 zł miesięcznie od mieszkańca (§ 2 ust. 2 tej uchwały). Stosownie zaś do § 3 ust. 1 tej uchwały w przypadku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, miesięczna opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstałymi na danej nieruchomości oraz stawki za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w § 3 ust. 2 lub ust. 3. W § 3 ust. 2 tej uchwały postanowiono, że jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny, ustala się następujące stawki za pojemnik o pojemności: 120 I - w wysokości 20 zł, 240 I - w wysokości 30 zł, 1100 I - w wysokości 70 zł, 7 m3 - w wysokości 250 zł. Z kolei w myśl § 3 ust. 3 tej uchwały ustala się wyższe stawki za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli odpady komunalne nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny, za pojemnik o pojemności: 120 I - w wysokości 27 zł, 240 I - w wysokości 38 zł, 1100 I - w wysokości 90 zł, 7 m3 - w wysokości 300 zł. Jednocześnie ust. 5 § 3 tej uchwały stanowi, że postanowienia § 3 nie dotyczą opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi odebranymi od właścicieli nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku. Zgodnie natomiast z § 4 ust. 1 tej uchwały w przypadku nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno - wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, ustala się ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami za rok od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Roczna ryczałtowa stawka opłaty stanowi iloczyn średniej ilości odpadów powstających na tych nieruchomościach na obszarze Gminy P. wyrażonej w liczbie pojemników oraz stawki opłaty za pojemnik. W myśl § 4 ust. 2 tej uchwały średnią roczną ilość odpadów powstających na nieruchomościach, o których mowa w ust. 1, ustala się na 6,08 pojemników o pojemności 120 litrów. Stawka opłaty za pojemnik, o którym mowa w ust. 2, wynosi: 1) 20 zł, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny, 2) 27 zł, jeżeli odpady komunalne nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny (§ 4 ust. 3 tej uchwały). Z kolei § 4 ust. 4 tej uchwały stanowi, że ustala się ryczałtową stawkę opłaty, o której mowa w ust. 1, w wysokości 121,60 zł za rok, jeżeli odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny. Natomiast § 4 ust. 5 tej uchwały stanowi, że ustala się wyższą ryczałtową stawkę opłaty, o której mowa w ust. 1, w wysokości w wysokości: 164,16 zł za rok, jeżeli odpady nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny. Z uzasadnienia uchwały wynika, że jej podjęcie było podyktowane zmianą z dniem 1 lutego 2015r. ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej jako "u.c.p.g.")., dokonaną ustawą z dnia 28 listopada 2014r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r. poz. 87; dalej: "ustawa nowelizacyjna z 2014r."). W uzasadnieniu tej uchwały wskazano m.in., że zgodnie z art. 6k ust. 2a pkt 4 u.c.p.g., rada gminy ustala stawki opłat w wysokości nie wyższej niż maksymalne stawki opłat za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny. Jednocześnie zgodnie z art. 6k ust. 3, rada gminy określi wyższe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli odpady komunalne nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny, nie wyższe jednak niż maksymalne stawki opłat, które wynoszą odpowiednio dwukrotną wysokość maksymalnej stawki opłaty za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny. Mając powyższe na względzie wskazano, że wysokość stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi podana w uchwale, zarówno w przypadku selektywnego jak i nieselektywnego zbierania odpadów pozostała na dotychczasowym poziomie, przy czym spełnia kryteria wynikające z w/w ustawy. Wskazano też, że ustawa nowelizująca z 2014r. w art. 1 pkt 13 lit. b) wprowadziła dodatkową kategorię nieruchomości, tj. domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, dla których należy określić stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Podniesiono, że proponowane stawki za pojemnik 120 Iitrów wynikają bezpośrednio z poniesionych kosztów systemu gospodarowania odpadami komunalnymi w latach poprzednich oraz w związku z zawartymi umowami w zakresie odbioru odpadów komunalnych z terenu gminy P.. Wysokość ryczałtu została ustalona zgodnie z warunkami ustawy jako iloczyn średniej ilości odpadów powstających na nieruchomościach, na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, znajdujących się na terenie Gminy P. wyrażonej w liczbie pojemników oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Opłata ma charakter ryczałtowy - za rok. Wyliczeń dokonano na podstawie średniej ilości wytworzonych odpadów w roku 2014 na terenach, na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku. Na podstawie dokonanych wyliczeń przyjęto, że średnia liczba odpadów wyrażona w liczbie pojemników 120 litrowych wynosi 6,08. W dniu 29 maja 2015r. Skarżący – M. S. - złożył wniosek o usunięcie z w/w uchwały przepisów paragrafu 4 ust. 1, 2 i 5 jako naruszających jego interes prawny. Skarżący odnośnie paragrafu 4 ust. 1 dotyczącego ustanowienia zasad ryczałtowego rozliczenia opłat wskazał, że przyjęcie tej zasady spowodowało rażące zawyżenie opłat za gospodarowanie odpadami. Odnośnie paragrafu 4 ust. 2, w którym ustalono na poziomie 6,08 średniorocznej ilości pojemników 120 litrowych odpadów powstających na działkach rekreacyjnych, Skarżący wyjaśnił, że w okresie listopad – kwiecień przebywał na działce kilka razy. Odpady w tym okresie nie powstają. W okresie kwiecień – czerwiec i wrzesień – październik przebywał na działce średnio 10-12 dni na miesiąc. Wytworzona jednorazowo ilość odpadów selektywnych to maksymalnie 0,2 – 0,25 kg, które zabiera ze sobą do W.. W okresie lipiec – sierpień na działce przebywa średnio 4 – 6 osób i w tym okresie zbiera w ciągu miesiąca jeden pojemnik 120 litrowy selektywnych odpadów o masie maksymalnie 20 kg. Odnośnie ustanowienia w paragrafie 4 ust. 5 jednorazowej, ryczałtowej opłaty Skarżący wskazał, że kwota ponad 160 złotych jest na tyle wysoka, iż powinna być rozliczana na bieżąco. Skarżący wskazał również, że na działce wytwarza około 50 -75 kg selektywnie zbieranych odpadów, za które powinien zapłacić maksymalnie 20 - 30 zł, a nie 164,16 zł. Ponadto dodał, że pięciokrotne zawyżenie opłat za usuwanie odpadów jest rażącym naruszeniem jego interesu prawnego i uzasadnia jego wniosek. Rada Gminy P. uchwałą z [...] sierpnia 2015r. Nr [...] odmówiła uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu wskazano, że wyliczeń rocznej ryczałtowej stawki opłaty dokonano zgodnie z art. 6j ust. 3c u.c.p.g., tj. na podstawie średniej ilości wytworzonych odpadów w roku 2014 na terenach, na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane w celu rekreacyjno-wypoczynkowym, wykorzystywanych jedynie przez część roku, znajdujących się na terenie gminy P., wyrażonej w liczbie pojemników oraz stawki opłaty za pojemnik. Na podstawie dokonanych wyliczeń przyjęto, że średnia liczba odpadów wyrażona w liczbie pojemników 120 litrowych wynosi 6,08. Ryczałtowa stawka opłaty wynosi 121,60 zł za rok, jeżeli odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny oraz 164,16 zł za rok, jeżeli odpady nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie jako niezgodnej z prawem Uchwały Rady Gminy P. z [...] maja 2015r. W uzasadnieniu skargi wskazał, że naruszenie prawa polega na nierównym traktowaniu obywateli poprzez przyjęty, zawyżony sposób naliczania kosztów usuwania odpadów oraz ryczałtowego, jednorazowego sposobu ich pobierania. Skarżący dodał, że przebywając okresowo z żoną na działce płaci miesięcznie 20 zł za wywóz śmieci, natomiast sąsiad za tę samą usługę płaci 17 zł. Jednocześnie w okresie kwiecień - maj płaci za usługę, z której w ogóle nie korzysta. Jednocześnie Skarżący zwrócił uwagę na naganny tryb rozpatrywania skargi przez Radę Gminy. Wyjaśnił, że wielokrotnie zwracał się z prośbą o podanie szczegółów kalkulacji opłat. Za każdym razem otrzymał ogólnikowe odpowiedzi, bez konkretnych wyliczeń. Z danych zawartych na stronie Urzędu Gminy nie wynika, iż uzasadnionym jest obciążenie osób przebywających czasowo na terenie gminy wyższymi kosztami usuwania odpadów. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy P. wniosła o oddalenie skargi w całości podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Kontroli Sądu poddana została uchwała Rady Gminy w P. z dnia [...] maja 2015r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności. Zdaniem Sądu zaskarżona uchwała nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego, w sposób który by powodował konieczność stwierdzenia jej nieważności (art. 147 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), a wniesiona skarga jest niezasadna. Wymaga na wstępie wyjaśnienia, że uchwała jako akt prawa miejscowego, jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP). Zajmuje on określone miejsce w systemie źródeł prawa, który w Polsce zbudowany jest hierarchicznie. Najważniejszym źródłem prawa jest Konstytucja, następnie ratyfikowane umowy międzynarodowe i ustawy. Wszystkie zaś akty wykonawcze (rozporządzenia, akty prawa miejscowego), jako akty normatywne niższego rzędu, winny być zgodne ze wskazanymi aktami prawnymi wyższego rzędu. Wykonawczy charakter aktu prawa miejscowego oraz zasada prymatu nad nim ustawy w hierarchii źródeł prawa, obligują organ realizujący ustawową normę kompetencyjną w zakresie tworzenia aktu prawa miejscowego do wydawania tych aktów wyłącznie w granicach upoważnienia ustawowego, celem uszczegółowienia zapisów ustawowych. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 24 listopada 2010r., II SA/Bd 1183/10, wyrok WSA we Wrocławiu z 27 lutego 2013r. IV SA/Wr 715/12, dost. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej "CBOSA"). Podstawę materialnoprawną zaskarżonej uchwały stanowiły m.in. przepisy ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013r., poz. 1399 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 1 lutego 2015r. Wskazać w związku z ty należy, że zgodnie z art. 6c ust. 1 u.c.p.g. Gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (art. 6c ust. 2 tej ustawy). W myśl natomiast art. 6h u.c.p.g. właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stosownie do art. 6j ust. 1 u.c.p.g. w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn: 1) liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub 2) ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub 3) powierzchni lokalu mieszkalnego - oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1. W przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, rada gminy może uchwalić jedną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego (art. 6j ust. 2). Rada gminy może też zróżnicować stawki opłaty w zależności od powierzchni lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy (art. 6j ust. 2a). W przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 2, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstającymi na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2 (art. 6j ust. 3). Natomiast w przypadku nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe (art. 6j ust. 3b). Co istotne, ryczałtowa stawka opłaty jest ustalana jako iloczyn średniej ilości odpadów powstających na nieruchomościach, o których mowa w ust. 3b, na obszarze gminy, wyrażonej w liczbie pojemników oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2 (art. 6j ust. 3c). Zgodnie zaś z art. 6k ust. 1 u.c.p.g. rada gminy, w drodze uchwały: 1) dokona wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustali stawkę takiej opłaty; dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy; 2) ustali stawkę opłaty za pojemnik o określonej pojemności. Rada gminy, określając stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bierze pod uwagę: 1) liczbę mieszkańców zamieszkujących daną gminę; 2) ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych; 3) koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6r ust. 2-2b i 2d; 4) przypadki, w których właściciele nieruchomości wytwarzają odpady nieregularnie, w szczególności to, że na niektórych nieruchomościach odpady komunalne powstają sezonowo (art. 6k ust. 2). Rada gminy ustala stawki opłat w wysokości nie wyższej niż maksymalne stawki opłat, które za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny wynoszą za miesiąc: 1) w przypadku metody, o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 1 - 2% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem - za mieszkańca; 2) w przypadku metody, o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 2 - 0,7% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem - za m3 zużytej wody; 3) w przypadku metody, o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 3 - 0,08% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem - za m2 powierzchni lokalu mieszkalnego; 4) w przypadku metody, o której mowa w art. 6j ust. 2 - 5,6% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem - za gospodarstwo domowe (art. 6k ust. 2a). Rada gminy określi wyższe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli odpady komunalne nie są w sposób selektywny zbierane i odbierane, nie wyższe jednak niż maksymalne stawki opłat, które wynoszą odpowiednio dwukrotną wysokość maksymalnej stawki opłaty określonej w ust. 2a za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny (art. 6k ust. 3). Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" w pierwszym kwartale każdego roku przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na 1 osobę ogółem za rok poprzedni (art. 6k ust. 5). W ocenie Sądu, postanowienia zaskarżonej uchwały Rady Gminy w P. nie naruszają przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Podkreślenia wymaga, że przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach upoważniają organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego o demokratycznej legitymacji (radę gminy) do wydania aktu prawa miejscowego w rozumieniu konstytucyjnym. Akt ten ma moc powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organu stanowiącego. Przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach pozwalają wyznaczyć przedmiot aktu prawa miejscowego, a mianowicie: a) wybór metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi; b) ustalenie stawki tejże opłaty; c) ustalenie stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności; d) tryb uiszczania opłaty. Ponadto przepisy te przewidują możliwość uregulowania przez radę gminy: zróżnicowania stawek w zależności od tego, czy odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny. Przepisy tej ustawy zawierają adresowane do rady gminy wytyczne m.in. w zakresie: a) metod ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi; b) stawek przedmiotowo istotnej opłaty oraz c) zróżnicowania stawek tejże opłaty. Należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że stosownie do art. 6j ust. 3b u.c.p.g. w przypadku nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Natomiast w myśl art. 6j ust. 3c u.c.p.g. ryczałtowa stawka opłaty jest ustalana jako iloczyn średniej ilości odpadów powstających na nieruchomościach, o których mowa w ust. 3b, na obszarze gminy, wyrażonej w liczbie pojemników oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2. Tak więc w oparciu o wskazane przepisy u.c.p.g. rada gminy może w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, uchwalić ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Przy czym ta ryczałtowa stawka opłaty jest ustalana jako iloczyn średniej ilości odpadów powstających na nieruchomościach, tj. domkach letniskowych lub innych nieruchomościach wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, na obszarze gminy, wyrażonej w liczbie pojemników oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. , tj. stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności. Przy czym rada gminy jest uprawniona także do określenia wyższych stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli odpady komunalne nie są w sposób selektywny zbierane i odbierane (art. 6k ust. 3 u.c.p.g.). Zatem Rada Gminy P. mogła ustalić ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Stawkę tę mogła też określić jako iloczyn średniej ilości odpadów powstających na tych nieruchomościach na obszarze Gminy P. wyrażonej w liczbie pojemników oraz stawki opłaty za pojemnik. Skoro średnią ilość odpadów powstających na tych nieruchomościach na obszarze Gminy P. ustalono na 6,08 pojemników o pojemności 120 litrów, a stawkę opłaty za ten pojemnik w wysokości 20 zł, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny to roczna opłata ryczałtowa wynosi 121,60 zł, która niewątpliwie jest niższa od rocznej opłaty ryczałtowej, gdy odpady komunalne nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny (wówczas ta opłata wynosi 164,16 zł /6,08x 27 zł/). Tym samym brak podstaw do kwestionowania uchwalenia takiej metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku domków letniskowych lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele wypoczynkowo-rekreacyjne. Z uwagi na zarzuty skargi, zauważyć należy, że z zaskarżonej uchwały wynika, iż w przypadku gdy nieruchomość jest stale zamieszkana przez dwie osoby, a odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny, to miesięczne opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynoszą 17 zł (2x8,50 zł), co rocznie daje kwotę 204 zł. Natomiast w przypadku, gdy dwie osoby wykorzystują przez część roku nieruchomość, na której znajduje się domek letniskowy, a odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny, to rocznie ta opłata wynosi 121,60 zł, a więc zdecydowanie mniej. Opłata ta będzie taka sama, nawet jeżeli na tej działce rekreacyjnej będzie przebywało więcej osób. Podobnie sytuacja będzie wyglądała, gdy odpady nie będą zbierane i odbierane w sposób selektywny. Wtedy te opłaty będą wynosiły w pierwszym przypadku 360 zł rocznie (/2x15 zł/ x 12), natomiast w drugim przypadku jedynie 164,16 zł. W związku z argumentacją skargi, podkreślenia również wymaga, że wzrost ciężarów nakładanych na obywateli przepisami regulującymi obowiązek uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz sposobów ustalania ich wysokości wynika z realizacji wskazanej w art. 86 Konstytucji RP zasady dbałości o stan środowiska naturalnego. Sąd dostrzega, że uregulowania przyjęte ustawą zmieniającą z 2011r. zrywają z dotychczasową zasadą gospodarowania odpadami komunalnymi, która sprowadzała się do obowiązku ponoszenia opłat przez podmioty je wytwarzające w zależności od ilości odebranych odpadów. Stosowanie tej zasady powodowało, że część wytwórców odpadów podejmowała działania zmierzające do ograniczenia wysokość ponoszonych opłat poprzez ich usuwanie ze swoich nieruchomości w inny sposób, nierzadko szkodliwy dla środowiska naturalnego. Nowe zasady wprowadzone ustawą zmieniającą oparte zostały na zasadzie ponoszenia przedmiotowych opłat w oparciu o szacunkowe ustalenie ilości wytwarzanych odpadów przez poszczególne podmioty. Jak już wskazano ustawodawca przewidział m.in. w art. 6j ust. 3c w zw. z art. 6j ust. 3b tej ustawy metody dokonywania takiego szacunku. Wysokość przedmiotowej opłaty nie zależy więc już bezpośrednio od wolumenu wytworzonych odpadów przez danego mieszkańca. W konsekwencji zniknął bodziec do pozbywania się odpadów komunalnych nielegalnie, szczególnie przez porzucenie lub podrzucenie. Przyjęte rozwiązanie pomaga zatem wyeliminować problem nielegalnych wysypisk. Wskazać w tym miejscu należy, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 16 lipca 2009r. w sprawie C-254/08 Futura Immobiliare srl Hotel Futura i inni v. Comune di Casoria (publ. ZOTSiS 2009/7B/I-6995), wskazał, że "(...) art. 15 lit. a Dyrektywy 2006/12WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie odpadów, którego brzmienie jest identyczne z brzmieniem art. 15 lit. a Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE, winien być interpretowany w ten sposób, że przepisy krajowe, które przewidują w celu finansowania usług gospodarki odpadami miejskimi i ich unieszkodliwiania podatek obliczany na podstawie oceny objętości odpadów potencjalnie wytwarzanych przez użytkowników tych usług, a nie na podstawie ilości odpadów rzeczywiście przez nich wytworzonych i przekazanych do punktu zbioru, nie są w świetle obowiązującego prawa wspólnotowego sprzeczne z tym przepisem". Zważyć również należy, że utrzymanie porządku i czystości w gminach, w tym zagwarantowanie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości lub odbioru i zagospodarowania tych odpadów, zostało ukształtowane na mocy ustawy zmieniającej z 2011r. jako zadanie własne gmin w rozumieniu art. 166 ust. 1 Konstytucji RP. Zmiana zasad gospodarowania odpadami komunalnymi zmierzała do poprawy stanu środowiska naturalnego, m.in. przez zwiększenie obowiązków z tym związanych nałożonych na podmioty samorządu terytorialnego. Utrzymanie porządku i czystości w gminach służy zaspokajaniu potrzeb wspólnoty lokalnej. Celem gminy w tym kontekście jest nie tylko ochrona środowiska, ale również ochrona zdrowia, a także ochrona porządku publicznego oraz zagwarantowanie ciągłości odbioru odpadów komunalnych i zagospodarowania tych odpadów od oznaczonego kręgu beneficjentów. Opłaty za odbiór i zagospodarowanie odpadów nie służą tylko pokryciu kosztów tych dwóch czynności, ale realizacji zadania własnego gminy w ustawowo określonym zakresie. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi dochód gminy, z którego pokrywa się funkcjonowanie systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, a mianowicie: odbieranie, transport, zbieranie, odzysk i unieszkodliwianie odpadów komunalnych, tworzenie i utrzymywanie punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz obsługę administracyjną tego systemu (art. 6r ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Podkreślenia również wymaga, że w wyroku o sygn. K 22/97, Trybunał Konstytucyjny podniósł, że postęp cywilizacyjny oraz konieczność ochrony środowiska naturalnego przed degradacją i dewastacją jest powszechnym obowiązkiem konstytucyjnym. W wyroku tym TK wskazał na istnienie istotnego interesu społecznego w ustanowieniu regulacji służących utrzymywaniu czystości w gminach. "Zapewnienie ochrony środowiska" jest celem państwowości polskiej ujętym w art. 5 Konstytucji. Z kolei w wyroku o sygn. K 23/05 Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że ochrona środowiska jest jedną z podstawowych wartości chronionych przez ustawę zasadniczą (wyrok z 6 czerwca 2006 r., OTK ZU nr 6/A/2006, poz. 62). W pewnych wypadkach ochrona środowiska może uzasadniać ograniczenia praw i wolności konstytucyjnych. Władze publiczne mają obowiązek ochrony środowiska i prowadzenia polityki zapewniającej bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom (art. 74 ust. 1 i 2 Konstytucji). Pojęcie "bezpieczeństwo ekologiczne" należy rozumieć jako uzyskanie takiego stanu środowiska, który pozwala na bezpieczne przebywanie w tym środowisku i umożliwia korzystanie z tego środowiska w sposób zapewniający rozwój człowieka. Ochrona środowiska jest jednym z elementów "bezpieczeństwa ekologicznego", ale zadania władz publicznych są szersze – obejmują też działania poprawiające aktualny stan środowiska i programujące jego dalszy rozwój. Podstawową metodą uzyskania tego celu jest – nakazane przez art. 5 Konstytucji – kierowanie się zasadą zrównoważonego rozwoju, co nawiązuje do ustaleń międzynarodowych, w szczególności konferencji w Rio de Janeiro w 1992r. (por. J. Boć, [w:] Konstytucje Rzeczypospolitej oraz komentarz do Konstytucji RP z 1997r., pod red. J. Bocia, Wrocław 1998, s. 24 i n.). W ramach zasad zrównoważonego rozwoju mieści się nie tylko ochrona przyrody czy kształtowanie ładu przestrzennego, ale także należyta troska o rozwój społeczny i cywilizacyjny, związany z koniecznością budowania stosownej infrastruktury, niezbędnej dla – uwzględniającego cywilizacyjne potrzeby – życia człowieka i poszczególnych wspólnot. Idea zrównoważonego rozwoju zawiera więc w sobie potrzebę uwzględnienia różnych wartości konstytucyjnych i stosownego ich wyważenia. Zważyć też należy, że zaskarżona uchwała została wydana w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności. Uchwała ta ustala wysokość ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Uchwała ta nie odnosi się natomiast do kwestii terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6l ust. 1 u.c.p.g.), które mogą być przedmiotem odrębnej uchwały rady gminy. W świetle powyższego zarzuty podniesione w skardze uznać należało za niezasadne. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło