III SA/Wa 303/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-03-20
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wniosku o wymagane dokumenty i wyjaśnienia pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, mimo wezwania sądu, nie przedstawiła wymaganych dokumentów i wyjaśnień dotyczących swojej sytuacji majątkowej. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a uchylenie się od obowiązków nałożonych w toku postępowania uzupełniającego stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności.Stan faktyczny
Skarżący G.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację majątkową. Do wniosku dołączył informacje o posiadanych nieruchomościach, oszczędnościach i samochodzie, a także o kredycie hipotecznym i stratach z działalności gospodarczej żony. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty dotyczące jego sytuacji majątkowej. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz nadwyżki podatku naliczonego na należnym do przeniesienia na następny miesiąc w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie -
We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF Skarżący – G.P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że trudna sytuacja majątkowa uniemożliwia mu poniesienie tych kosztów. Oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe
z żoną i dwójką dzieci. Do swojego majątku zaliczył dom o pow. 250 m² oraz działkę rekreacyjną o pow. 800 m². Posiada oszczędności w wysokości 10.000 zł. Jest również właścicielem samochodu osobowego [...] z 2002 r. Dom mieszkalny i samochód obciążone są kredytem na kwotę 860.000 zł. Skarżący oświadczył, że dochód rodziny wynosi "0", ponieważ z działalności, którą prowadzi, uzyskał za 2012 r. stratę ok. 100.000 zł, jego żona z kolei ze stosunku pracy uzyskuje wynagrodzenie
w wysokości 2.000 zł.
Pismem z 15 lutego 2013 r. Skarżący został wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień i nadesłania dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych.
Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone 20 lutego 2013 r.
Do dnia dzisiejszego Skarżący nie odpowiedział na wezwanie referendarza sądowego.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na podstawie art. 243 §1 oraz art. 245 §1 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej - "P.p.s.a."), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 §1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi.
W niniejszej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. tj. w zakresie częściowym.
Przepis art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym miejscu wskazać trzeba, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy jedynie wpis sądowy w wysokości 400 zł.
Z kolei, jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04).
Ustosunkowując się do powyższego trzeba podkreślić, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy.
Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie, oświadczenia Skarżącego zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W związku z tym, w celu dokonania rzetelnej oceny sytuacji materialnej skarżącego referendarz sądowy, w oparciu o przepis art. 255 w zw. z art. 252 § 1 P.p.s.a., wezwał Skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i dokumenty. Z tego obowiązku Skarżący nie wywiązał się.
Brak jest zatem przekonywujących podstaw do stwierdzenia, iż sytuacja, w której się znajduje wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., a tym samym uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05; postanowienie z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05) prezentowany jest bowiem pogląd, iż o ile nieprzeprowadzenie postępowania uzupełniającego, co do rzeczywistego stanu majątkowego strony, w przypadku gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą jakiekolwiek wątpliwości, jest istotną wadą postępowania, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uznać należy za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż nie zachodzą przesłanki
do zastosowania wobec Skarżącego instytucji prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając na względzie powyższe, na podstawie przepisów art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło