III SA/Wa 3036/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-06-02

Skład orzekający: Waldemar Śledzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która poniosła znaczną stratę i posiada zajęte przez wierzycieli rachunki bankowe, ale jednocześnie osiąga przychody z bieżącej działalności gospodarczej, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stwierdzono, że spółka, mimo poniesienia straty i zajęcia rachunków bankowych, nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, zwłaszcza że osiąga przychody z bieżącej działalności i dysponuje aktywami. Ciężar wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej.
Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku VAT. W trakcie postępowania spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na posiadany kapitał zakładowy, środki trwałe oraz osiągnięte przychody, mimo poniesionej straty i zajęcia rachunków bankowych. Spółka wniosła sprzeciw, dołączając nowe dokumenty finansowe za 2015 r. Sąd rozpoznał sprzeciw i utrzymał w mocy postanowienie referendarza.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 3036/15 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od listopada 2011 r. do maja 2012 r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z 15 kwietnia 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odmówił Skarżącej - A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "Skarżąca") przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych – w sprawie ze skargi Skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od listopada 2011 r. do maja 2012 r. Referendarz sądowy WSA w Warszawie wskazał, że z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że Skarżąca posiada kapitał zakładowy w wysokości [...] zł, środki trwałe o wartości [...] , oraz że poniosła stratę w wysokości 107.917.076,89 zł. Skarżąca oświadczyła, że jej efektywne aktywa nie wystarczają na pokrycie kosztów sądowych. Wierzytelności z rachunków bankowych są zajęte przez ZUS, urząd skarbowy oraz komorników, co praktycznie uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej. Skarżąca przedłożyła wprowadzenie do sprawozdania finansowego, zeznania podatkowe, bilans oraz rachunek zysków i strat za lata 2014 i 2013. Ponadto przedłożyła potwierdzenia zamknięcia dwóch rachunków bankowych, zestawienie aktualnych należności, oraz deklarację VAT-7 za czwarty kwartał 2015r., z której wynika, że Skarżąca nabyła towary i usługi na kwotę 39.407 zł. Uzasadniając odmowę przyznania prawa pomocy referendarz sądowy WSA w Warszawie zaakcentował fakt, iż Skarżąca nie wykonała wezwania i nie przedłożyła wymaganych dokumentów źródłowych tj. zeznań podatkowych, bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2015 r. ograniczając się jedynie do przedłożenia przedmiotowych dokumentów za lata 2013 i 2014. Wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpatrzono w oparciu o posiadane dokumenty i oświadczenia. Referendarz wziął pod uwagę, że w 2014 r. Skarżąca osiągnęła przychody w wysokości 4.295.774,57 zł. posiadała środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych w wysokości 12.216,85 zł. Kapitał podstawowy Skarżącej wynosił [...] zł. Skarżąca posiadała środki trwałe w wysokości [...] zł. Okoliczności te przemawiają, zdaniem referendarza sądowego, za odmową przyznania Skarżącej prawa pomocy. Analiza obecnej sytuacji majątkowej Skarżącej nie była możliwa, bo mimo wezwania, nie przedłożyła ona dokumentów za 2015 r. W ocenie referendarza Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. W sprzeciwie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Powtórzyła argumentację zawartą we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wskazała, że dane z bilansu za 2014r. uzasadniają zwolnienie jej z obowiązku ponoszenia kosztów sadowych. Zaznaczyła, że jej sytuacja ekonomiczna była trudniejsza niż wynika to z bilansu za 2014 r. Podniosła, że w dacie złożenia wniosku o prawo pomocy nie miała jeszcze obowiązku sporządzenia zeznania podatkowego ani bilansu za 2015 r. Do sprzeciwu załączyła kopie: zeznania podatkowego CIT-8 za 2015 r., deklaracji VAT-7K za I kwartał 2015 r., bilansu oraz rachunku zysków i start za 2015 r., z których wynika, że przychody za 2015 r. wyniosły 176 436,30 zł, starta wyniosła 92 619,52 zł., środki pieniężne i na rachunkach wyniosły 21 801, 24 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie natomiast do treści art. 259 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpoznając sprzeciw, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 p.p.s.a.). Skarżąca wnosząc o zwolnienie od opłat sądowych domaga się, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., jej obowiązkiem było wykazanie, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Dokonując analizy wniosku Skarżącej, dokumentów dołączonych do wniosku oraz argumentacji zawartej we wniesionym sprzeciwie Sąd uznał, że referendarz sądowy zasadnie uznał, że Skarżąca nie wykazała niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania i w konsekwencji odmówił przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd zwraca uwagę, że w sprzeciwie zawarta jest jedynie polemika z ustaleniami poczynionymi przez referendarza sądowego. Polemika ta sprowadzała się de facto do twierdzenia, że sytuacja finansowa Skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ustaleń dotyczących sytuacji finansowej Skarżącej i oceny jej zdolności do poniesienia kosztów sądowych dokonano w oparciu o oświadczenia samej Skarżącej (zawarte m.in. w formularzu PPF) i załączone dokumenty tj. bilans oraz rachunek zysków i start za 2014 r. W ocenie Sądu, referendarz sądowy w sposób rzetelny dokonał ustaleń potrzebnych do rozpoznania wniosku Skarżącego. Oceny tej nie podważają okoliczności wynikające z dokumentów załączonych przez Skarżącą przy sprzeciwie, z których wynika, że nadal prowadzi ona działalność gospodarczą, osiąga przychód na poziomie 176 436,30 zł, dysponuje aktywami obrotowymi o wartości [...] zł i aktywami trwałymi o wartości [...] zł. W ocenie Sądu chybiony jest argument Skarżącej, że zaistniała trwała niemożność pozyskania środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych, skoro jak wyżej wskazano, osiąga ona przychody z bieżącej działalności, reguluje bieżące zobowiązania podejmowane celem wypracowania przychodu, a także ma możliwość podejmowania innych działań celem pozyskania środków finansowych ( np. uzyskanie kredytu, dokapitalizowanie spółki przez wspólników). Sąd w pełni podziela zaprezentowany w zaskarżonym postanowieniu pogląd, że racjonalny uczestnik obrotu gospodarczego powinien zabezpieczyć środki na ponoszenie wszelkich zobowiązań publicznoprawnych, w tym ponoszenie kosztów ewentualnych postępowań sądowych. Zwłaszcza, że w roku 2014 r. Skarżąca osiągnęła przychody w wysokości 4.295.774,57 zł. Odnosząc się do argumentu, że rzeczywista sytuacja ekonomiczna Skarżącego jest trudniejsza niż wynika, to z przedłożonych dokumentów Sąd podkreśla, że ciężar wykazania istnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że referendarz sądowy zasadnie odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Nie wykazano bowiem przesłanek określonych w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło