III SA/Wa 3043/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi V.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od października 2014 r. do marca 2015 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący V.S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. wpisu od skargi w kwocie powyżej 1.500 zł. Wskazał, że obecnie jego sytuacja nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych w kwocie przekraczającej 1.500 zł. Powodem tego są okoliczności zaistniałe po wszczęciu kontroli oraz w trakcie postępowania podatkowego. Skarżący oświadczył, że został zmuszony do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej ponieważ kontrahenci w związku z kontrolą podatkową zakończyli z nim współpracę. Skarżący wskazał, że przymierza się do rozpoczęcia innej działalności zarobkowej, jednakże prawdopodobnie potrwa to dłuższy czas zanim niezbędne relacje handlowe zostaną odbudowane. Obecnie Skarżący wraz z najmłodszą córką przebywa w W., zaś rodzina Skarżącego ( żona, syn i córka) zamieszkują wspólnie z rodzicami Skarżącego. Rodzina Skarżącego utrzymuje się z pensji żony ([...] zł netto) oraz zasiłku 500+ otrzymywanego w łącznej kwocie 1.000 zł. Rodzina Skarżącego otrzymuje także niewielkie wsparcie pieniężne oraz rzeczowe od rodziców. Miesięczne koszty utrzymania tj. z tytułu czynszu, leczenia, wyżywienia i wychowania dzieci wynoszą około 2.000 zł. Skarżący został wezwany do przedłożenia dodatkowych dokumentów oraz oświadczeń obrazujących jego i jego rodziny stan majątkowy. W odpowiedzi Skarżący wniósł o przedłużenie terminu na złożenie wymaganych dokumentów i oświadczeń. Starszy referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 10 stycznia 2017 r. na podstawie art. 84 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej jako: "P.p.s.a.", przedłużył termin sądowy do złożenia dokumentów i oświadczeń do 20 stycznia 2017 r. Skarżący nadesłał jedynie zeznania podatkowe, z których wynika, że w 2015 r. Skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał przychód [...] zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły [...] zł, a dochód [...] zł. W 2014r. z tego samego tytułu Skarżący uzyskał przychód [...] zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły [...] zł, a dochód wyniósł [...] zł. Wyjaśnił, że w 2017 r. nie prowadził działalności, nie ma dostępu do swoich rachunków bankowych i nie używa ich od ponad roku, nie posiada kredytów, nie utrzymuje żadnego lokalu, a działalność jest zawieszona. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 P.p.s.a., zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do Sądu osobom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów tego postępowania. Stosownie do art. 252 § 1 P.p.s.a., osoba wnioskująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana podać we wniosku "dokładne dane" obrazujące jej sytuację rodzinną i majątkową. Jeżeli oświadczenie zawarte w tym wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). Jak to już wskazano przedstawione przez stronę informacje powinny być, jak stanowi wprost art. 252 § 1 P.p.s.a., dokładne, a zatem od strony wymagana jest w tym względzie należyta staranność. Informacje te powinny więc być konkretne i na tyle szczegółowe, by w sposób wyczerpujący obrazowały sytuację majątkową i rodzinną strony. W ocenie referendarza sądowego Skarżący warunku tego nie spełnił. Nie nadesłał bowiem wszystkich wymaganych dokumentów ograniczając się jedynie do zeznań podatkowych za lata 2014 i 2015. Skarżący nie nadesłał żadnych dokumentów (np. zeznań podatkowych, wyciągów z rachunków bankowych, udokumentowania kosztów miesięcznego utrzymania) jego żony. Przy czym nie wiele też wiadomo w jaki sposób utrzymuje się Skarżący wraz z najmłodszym dzieckiem w Wietnamie. W tej sytuacji nie może mieć decydującego znaczenia fakt nieprowadzenia przez Skarżącego działalności gospodarczej. Aby bowiem ocenić, czy dla Skarżącego koszt sądowy w określonej wysokości (w tym przypadku wpis od skargi w kwocie 23.794 zł), to dużo czy mało i czy jest on w stanie go uiścić potrzebna jest pełna wiedza o jego kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy dotyczy bowiem tych osób, które wykażą, że nie są w stanie w żaden sposób zgromadzić niezbędnych na ten cel środków. Tego zaś Skarżący nie wykazał. Nie można też tracić z pola widzenia tego, że – jak wynika z dokumentów finansowych – jeszcze w 2016 r. Skarżący osiągnął przychód w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły [...] zł, a dochód [...] zł. W 2014r. z tego samego tytułu Skarżący uzyskał przychód [...] zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły [...] zł, a dochód wyniósł [...] zł. Z powyższych danych nie wynika zatem jakoby Skarżącego – obiektywnie rzecz biorąc – można było zaliczyć do osób, do których przede wszystkim instytucja prawa pomocy jest kierowana, tj. bezrobotnych, samotnych, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku (por. postanowienie NSA z 22 listopada 2006 r., II FZ 728/06). Tym samym referendarz sądowy nie widzi powodu, aby koszty prowadzonego przez Skarżącego postępowania przerzucać na podatników. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.