III SA/Wa 3044/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący A.B. reprezentowany przez r.pr. M. B. , wniósł do Sądu, na urzędowym formularzu PPF, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, że wpis od skargi znacząco przekracza możliwości majątkowe Skarżącego. Skarżący nie posiada oszczędności, ze względu na sytuację majątkową nie ma możliwości wzięcia pożyczki na rzecz opłaty skargi. Na obecnym etapie postępowania organ podatkowy wszczyna egzekucję tytułem czego zajmuje wszelki majątek w posiadaniu Skarżącego. Opłata skargi stanowiłaby znaczący uszczerbek dla podatnika i jego rodziny. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, i nie posiada żadnego majątku, ani dochodów. Z uwagi na fakt, że oświadczenia Skarżącego okazały się niewystarczające do pozytywnego załatwienia wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący został wezwany do przedłożenia dodatkowych dokumentów oraz oświadczeń obrazujących jego i jego rodziny stan majątkowy. Skarżący przedstawił zeznanie podatkowe PIT-37 z którego wynika, że w 2013 r. uzyskał dochód w kwocie 8.616,03 zł., wyciąg z rachunku bankowego oraz oświadczył, że nie korzysta z pomocy społecznej. Skarżący przedłożył również zaświadczenie o zarobkach za miesiące od stycznia do lipca 2014 r. oraz decyzję Starosty S. z [...] września 2014 r. o uznaniu Skarżącego jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Ponadto Skarżący oświadczył, że zamieszkuje wspólnie z matką w domu rodzinnym i prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe w zakresie wspólnych wydatków dzieli je z matką. Skarżący ponadto oświadczył, że nie ewidencjonuje wszystkich wydatków związanych z pokrywaniem podstawowych potrzeb życiowych, stąd w załączeniu przedłożył tylko koszty przykładowe. Skarżący podniósł, ze opłaty za gaz opłaca wspólnie z matką. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, łączną wysokość wpisu w dwóch sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem (sygn. III SA/Wa 3044-3045/14 w kwocie 16.707 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Przystępując do rozważań należy przede wszystkim wskazać, że przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek wykazania (podkr. własne), tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, s. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest zatem uprawnieniem, dla którego realizacji strona obowiązana jest dokonać pewnych czynności, w tym przedstawić określone informacje bądź złożyć na wezwanie Sądu (referendarza sądowego) dokumenty służące ich weryfikacji. Możliwość wezwania strony do złożenia takich informacji bądź dokumentów (z której to możliwości skorzystano w niniejszej sprawie) daje przepis art. 255 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 23 grudnia 2005 r., II FZ 794/05, niepubl.). Z przedstawionych przez Skarżącego informacji wynika, że jest on osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W formularzu PPF Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną, jednakże w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o przedstawienie dokumentów obrazujących sytuację majątkową Skarżącego oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, Skarżący zmienił zdanie i stwierdził, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a zamieszkuje wspólnie z matką w domu rodzinnym. Sytuacji tej Skarżący w żaden sposób nie wyjaśnił, przestawiając np. orzeczenie o rozwodzie. Ponadto wątpliwości referendarza sądowego, co do prawdziwości oświadczeń Skarżącego budzi fakt, że Skarżący będąc osobą bezrobotną i według oświadczeń nie uzyskujący żadnych dochodów i nie posiadający żadnego majątki, ani też oszczędności, ponosi koszty utrzymania. Wprawdzie Skarżący nie określił dokładnej kwoty ponoszonych miesięcznych kosztów, jednak stwierdził, że pokrywa koszty podstawowych potrzeb życiowych, a wspólne wydatki dzieli z matką. Skoro zatem Skarżący pokrywa koszty swojego miesięcznego utrzymania, to musi posiadać środki, których nie ujawnił na potrzeby postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Stwierdzić zatem należy, że skoro oświadczenia Skarżącego są sprzeczne i nie można uznać ich za wiarygodne, to tym samym nie mogą stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy. Nie można bowiem zestawić środków jakimi dysponuje Skarżący z jego miesięcznymi wydatkami, a tym samym stwierdzić, czy Skarżący jest w stanie uiścić należne w sprawie koszty sądowe. Zatem w ocenie referendarza sądowego Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.