III SA/Wa 3044/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-11-19
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę jego sytuację materialną i wysokość kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania?Ratio decidendi
Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawca jest w stanie samodzielnie pokryć koszty sądowe na obecnym etapie postępowania, tj. wpis od zażalenia w wysokości 100 zł. Wskazano, że wysokość przepływów na rachunku bankowym oraz saldo na koniec października 2018 r. (ponad 870 zł) świadczą o możliwości wygospodarowania tej kwoty.Stan faktyczny
Skarżący J. Z. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody, zobowiązania finansowe, zajęcie rachunków bankowych oraz utrzymywanie rodziny. W odpowiedzi na wezwanie podał szczegółowe dane dotyczące dochodów, wydatków, otrzymywanych świadczeń (500+, zasiłek rodzinny) oraz korzystania z pomocy rodziny i znajomych. Mimo trudnej sytuacji, referendarz sądowy ocenił, że skarżący jest w stanie pokryć koszty sądowe na obecnym etapie postępowania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r. i 2012 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Skarżący J. Z. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że nie posiada majątku ani środków trwałych. Uzyskuje tylko niewielki dochód z tytułu umowy o pracę. Z żoną łączy go majątkowa umowa małżeńska. Na utrzymaniu posiada córkę. Skarżący podał, że nie jest w stanie kontynuować prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej. Wobec niego zostały wydane decyzje zabezpieczające, pozajmowane zostały rachunki bankowe. Poprzedni rok obrotowy zakończono ze stratą i finansowanie utrzymania rodziny przychodzi z ogromnym trudem. Skarżący zmuszony jest korzystać z uprzejmości rodziny. Wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką. Dochód rodziny wynosi [...] zł, na który składa się wynagrodzenie za pracę Skarżącego w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie za pracę żony w wysokości [...] zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki Skarżący wymienił liczne zobowiązania (ponad 15.000 zł), opłaty za media i utrzymanie gospodarstwa domowego, żywność, odzież, lekarstwa (ok. 2.200 zł miesięcznie).
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący oświadczył, że otrzymuje wsparcie z programu 500+ przyznane ze względu na spełnienie kryterium dochodowego (dochód na członka rodziny nie przekracza 800 zł). Skarżący wskazał ponadto, że zamieszkuje wraz z żoną w wynajmowanym domu, za który miesięczny czynsz wynosi 800 zł. Ze względu na problemy finansowe Skarżący zalega w spłatach czynszu. Skarżący nie posiada żadnych pojazdów mechanicznych. Skarżący uzyskuje pomoc od osób najbliższych tj. od matki oraz teściowej. Pomoc nie przybiera formy finansowej, lecz rzeczową (sfinansowanie zakupu odzieży, ciepłego posiłku czy materiałów szkolnych dla dziecka). Skarżący wraz z żoną zapożycza się też u znajomych. Miesięczne zobowiązania i stałe wydatki obejmują: prąd 400 zł, podatek od nieruchomości 140 zł rocznie, woda 40 zł, ścieki 80 zł, żywność 1.200 zł, ubrania – bliżej nieokreślona kwota, leki 300 zł, czynsz 800 zł. Miesięczny koszt utrzymania gospodarstwa domowego wynosi ok. 2.960 zł, a dochód wynosi ok. 2.574 zł (wliczając w to świadczenia rodzinne). Średniomiesięcznie rodzinie brakuje kilkuset złotych, które bądź pożyczają od znajomych, bądź otrzymują w formie barteru lub rzeczy. Skarżący wskazał, że podstawą do ostatecznego rozliczenia z pełnomocnikiem będzie zasądzona wysokość kosztów procesowych. Skarżący nadesłał m. in. zeznania podatkowe, zaświadczenia o zarobkach, decyzję o przyznaniu świadczenia 500+, decyzję o przyznaniu zasiłku rodzinnego, wyciągi z rachunków bankowych, dokumenty dotyczące egzekucji.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Udzielenie prawa pomocy w takim zakresie uzależnione jest od spełnienia przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "P.p.s.a."). Przesłanką tą jest mianowicie brak zdolności do poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym, do którego uiszczenia Skarżący jest zobowiązany jest wpis od zażalenia w wysokości 100 zł. Zdaniem referendarza sądowego kwotę tę jest on w stanie wygospodarować, o czym świadczy chociażby wysokość przepływów na rachunku bankowym oraz widniejące na nim na koniec października 2018 r. (czyli w czasie gdy Skarżący miał już świadomość konieczności opłacenia zażalenia) saldo w wysokości nieco ponad 870 zł.
W tej sytuacji referendarz sądowy nie znalazł żadnego uzasadnienia dla przyjęcia jakoby budżet państwa miał kredytować Skarżącego, skoro może on we własnym zakresie - z posiadanych środków - uiścić występujące na tym etapie koszty sądowe.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło