III SA/Wa 3044/17

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 28/11/2017 r po rozpoznaniu wniosku J.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powyżej kwoty 500 zł w sprawie ze skargi J.Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...]/2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r. i 2012 r. p o s t a n a w i a odmówić Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie 1) Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) Skarżący J. Z. (dalej także jako "Strona") wnioskiem zawartym na formularzu PPF z 25/10/2017 r., zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że: - nie prowadzi działalności, "tylko spłaca długi"; uzyskuje niewielki dochód z tytułu umowy o pracę ([...] zł); - z żoną, która osiąga [...] miesięcznie łączy go jeno ustrój rozdzielności majątkowej; - ma na utrzymaniu córkę; toczy się wobec niego wiele postępowań podatkowych; - w następstwie uiszczenia opłaty "przedsiębiorca nie będzie w stanie utrzymać płynności płatniczej, jest bowiem zobowiązany ponosić oczywiste koszty, takie jak konieczność opłacania usług księgowych, należności za media, raty kredytów, i leasingowe (15 tys. miesięcznie); - ma wierzytelność z tytułu nieopłaconej faktury na kwotę 4900 zł. Odpowiadając na wezwanie urzędnika sądowego przedstawił część informacji o elementach kalkulacji kosztów życia i finansowania wydatków. Wyjaśnił także reguły "pomocy grzecznościowej znajomej kancelarii" dzięki którym finansuje koszty obsługi prawnej. Zadeklarował przekazanie załączników, wyszczególnionych w pkt 1-7 spisu z pisma z 10/11/2017 r. 3) Referendarz sądowy, na tym etapie postępowania, daje wiarę twierdzeniom Strony o subiektywnym przekonaniu o jej nienajlepszej sytuacji życiowej – zwłaszcza w obliczu możliwych nakładów o niebagatelnej wysokości w następstwie egzekwowania zaskarżonej decyzji. Nie bez znaczenia bowiem dla oceny przywołanej dolegliwości związanej z regulowaniem zobowiązań publicznoprawnych jest rozmiar czynności, które organy administracji kwestionują powołując się na fakt "stwierdzenia czynności, które nie zostały dokonane", czy "zaniżenie wartości sprzedaży [...] ". Zdaniem referendarza sądowego, nie występują w sprawie zadeklarowane przez Stronę okoliczności, że nie jest ona w stanie uiścić wymaganych kosztów sądowych w sprawie w wysokości z przychodu osiąganego w ramach działalności gospodarczej, a nawet – z dochodu gospodarstwa domowego, nie wspominając o posiadanych wierzytelnościach, wskazanych w części historycznej. W ocenie urzędnika sądowego, w uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy sporządzone przez Stronę, zostały zawarte informacje, które niweczą zamiary urzędnika sądowego udzielenia pomocy Stronie. Skarżący bowiem ocenił obowiązek poniesienia kosztów sądowych jako okoliczność uniemożliwiającą mu ponoszenie wyszczególnionych w piśmie kosztów działalności gospodarczej, czy szeroko rozumianych zobowiązań (por. rubryka 5 formularza PPF, in fine). Tymczasem koszt sądowy w sprawie to nic innego, jak następstwo (sposobu) prowadzenia przez Skarżącego działalności gospodarczej, której ryzyko powinien uwzględniać, tj. koszt działalności gospodarczej. Wydaje się, jak wynika z argumentacji z rubryki 5 formularza ppf, że nikt lepiej, niż Skarżący nie rozumie konieczności ponoszenia kosztów prowadzonej działalności. Referendarz sądowy nie doszukał się by Skarżący wykazał powody do uprzywilejowania obowiązku ponoszenia zadeklarowanych wydatków z tytułu ponoszenia kosztów usług księgowych, rat leasingowych czy kredytów – "kosztem" zobowiązań względem Sądu. Drugorzędny wobec tych uwag jest fakt, że z dorobku prawnego wynika, że Skarżący, zgodnie z zasadą naturalia non sunt turpia, powinien z osiągniętych w 2017 r. przychodów w wysokości [...] zł z a b e z p i e c z y ć środki na poczet kosztów działalności, w tym na poczet kosztów postępowania sądowego. Równie nietrafione są argumenty za pomocą których Skarżący stara się wykazywać, że rozdzielność majątkowa łącząca go z żoną i jego niskie dochody uniemożliwiają mu pokrycie kosztów postępowania w sprawie. Zdaniem referendarza sądowego, ani rozdzielność majątkowa, ani wysokość przepływów na rachunku bankowym nie wskazują na niemożność wygospodarowania 2 tys. zł tytułem kosztów sądowych. Dlatego nie ma w sprawie żadnego powodu, by zwolnić Skarżącego od ciężaru kosztów sądowych, mimo – jak wskazano na wstępie – subiektywnych odczuć Strony. 4) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.