III SA/Wa 3055/15

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 25/1/2016 r.. po rozpoznaniu wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu (doradcy podatkowego) w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /8/2015 r Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu p o s t a n a w i a odmówić stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Strona skarżąca, tj W.K. zwrócił się na formularzu PPF z 21/12//2015 r i w pismie z 7/1/2016 r, z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Strona wskazała, że: - w związku z blokadą rachunku bankowego zawiesił działalność gospodarczą; - nie uzyskuje dochodów w zw z czym nie ma środków na poczet kosztów sądowych i pełnomocnika; - posiada 150000 akcji spółki P. SA o wartości 7500,- (niezbywalne); - osiąga 350 zł brutto miesięcznie z tytułu pracy na 1/5 etatu; - co miesiąc ponosi wydatki w kwocie 1397,- (energia elektr, woda, gaz, telefon, internet, transport miejski, drukowanie i wysyłka pism); - żona utrzymuje się ze świadczenia przedemerytalnego w wysokości 875 zł; - jest w stanie uczestniczyć w kosztach postepowania do kwoty 100 zł; - żaden z pełnomocników nie chce podjąć się prowadzenia sprawy za stawkę minimalną z uwagi na nakład pracy i wysokość wynagrodzenia; - jest zadłużony w US na kwotę ponad 8 mln; - ma zajęty rachunek bankowy; - obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim; W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 30/12/2015 r strona przekazała deklaracje podatkowe w podatku dochodowym. Zadeklarowała, ze w związku z zamknięciem działalności gosp nie posiada konta firmowego, więc przedkłada wyciągi za ostatnie trzy miesiące prowadzenia działalności gosp. Przesłanki przyznania prawa pomocy zostały wyjaśnione w art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r poz 270 ze zm) oraz w art. 246 §1 u.p.p.s.a. Strona została poinfomowana o tym w kilku wydanych już względem strony postanowieniach (III SA/Wa 1980/15, III SA/Wa 2314/15 i in), w których oceniono wykazanie przez strony zdolności do uczestniczenia w kosztach postepowania. Referendarz sądowy wskazuje, że w sprawie wymagany jest wpis sądowy od skargi (jedyny wymagalny obecnie koszt sądowy) w kwocie niespełna 100 zł, zatem do tej kwoty przede wszystkim należy odnieść zdolność skarżącej do ponoszenia kosztów sądowych. Zarazem strona zadeklarowała gotowość do ponoszenia wydatków na rzecz kosztów postępowania do kwoty 100 zł. Oznacza to, że strona uznała swoją zdolność do poniesienia kosztów wpisu od skargi. Należy zauważyć, ze po odrzuceniu niektórych wydatków ponoszonych przez stronę, które nie są niezbędne do podtrzymania egzystencji, kwota ta może ulec zwiększeniu. Poza rozważaniami referendarz sądowy pozostawia ocenę "rozdzielności majątkowej małżeńskiej" czy pomoc dzieci, które są zobowiązane do tego działania - w ponoszeniu kosztów postepowania. Skoro, jak stronie już wielokroć wskazano, w postępowaniu przed Sądem I instancji 1. nie obowiązuje przymus adwokacki; 2. strona działająca bez pełnomocnika ma znaczące gwarancje ochrony procesowej (w porównaniu z tą działającą z pomocą pełnomocnika - art. 6, art. 13, art. 134 u.p.p.s.a.), 3. udział pełnomocnika w sprawie nie zmienia (zwiększa) zakresu analizy sprawy przez Sąd, który bada sprawę niezależnie od postawionych zarzutów i udziału strony; 4. udział pełnomocnika w postępowaniu przed Sadem I instancji nie zwiększa gwarancji dostępu strony do Sądu, ani nie jest warunkiem dostępu do Sądu - – to strona ubiegając się w takiej sytuacji o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, powinna wykazać, niezależnie od "uzasadnionej potrzeby" pomocy pełnomocnika w konkretnej sprawie, także swoja niezdolność do ponoszenia kosztów postępowania. Jest to istotna powinność, od której referendarz nie chce w sprawie skarżącego odstąpić, ponieważ źródłem (podstawowym) sporu jest zobowiązanie w VAT na kwotę 8872725 zł (pismo z 7/10/2015 r k 3 akt sądowych). Tymczasem skarżący ani nie złożył deklaracji podatkowych żony, ani nie przekazał – i to pomimo deklaracji w piśmie z 7/1/2016 r, wyciągu z rachunku bankowego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, nie wspominając już o rachunku bankowym żony. Na jakiej zatem podstawie można (korzystnie) ocenić wniosek strony "o pomoc", skoro strona nie przekazuje informacji – i to pomimo wezwań - umożliwiających przyznanie jej pomocy? W tej sprawie, gdzie przedmiotem skargi jest "stwierdzenia uchybienia terminu" referendarz sądowy, działając z urzędu, nie dostrzega potrzeby działania profesjonalnego pełnomocnika, ponieważ Sąd, niezależnie od wniosków czy obranej taktyki procesowej przez pełnomocnika, i tak dokona tych samych czynności – wyznaczonych prawem - przeprowadzając kontrole legalności "całego" zaskarżonego aktu: "zgodność z prawem" jest bowiem jedna. Zarazem należy odnotować, że strona nie wskazała na żadne konkretne a dodatkowe okoliczności, które czyniłyby działanie profesjonalnego pełnomocnika w tej sprawie, przed Sądem I instancji – wskazanym. Możliwa odmowa reprezentowania strony przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, podnoszona w piśmie z 7/1/2016 r – lecz w dalszym ciągu "niewykazana" - nie jest przesłanką przyznania prawa pomocy w tym zakresie przed Sądem I instancji, ponieważ udział pełnomocnika nie zwiększy aktywności Sądu w zbadaniu sprawy, jak też nie jest warunkiem zbadania sporu. Wynika z powyższego, że prawo do Sądu strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji zostanie uszanowane, także przy braku ustanowienia pełnomocnika z urzędu – i to niezależnie już od zadeklarowanej (bo z uwagi na względy podniesione powyżej – "niewykazanej") zdolności partycypowania strony w tych kosztach. Dlatego, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 § 1, §2 i § 3 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.