III SA/Wa 3067/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Kocewiak po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. R. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie: rozłożenia na raty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok postanawia: 1. przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od zapłaty wpisu sądowego w wysokości 500 zł, 2. odmówić przyznania stronie skarżącej prawo pomocy w pozostałym zakresie W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy H. R. (zwany dalej "skarżącym" lub "stroną") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku zawarł zarzuty przeciwko zaskarżonej decyzji. Z oświadczenia złożonego przez skarżącego we wniosku wynika, iż prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku (nieruchomości, oszczędności, przedmiotów wartościowych). Jego jedynym źródłem utrzymania jest renta w wysokości 625 zł brutto. W aktach sądowych znajduje się kopia decyzji o ponownym ustaleniu i waloryzacji renty wydana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...]marca 2008 roku. Wynika z niej, że od 1 marca 2008 roku skarżący otrzymuje świadczenie rentowe w kwocie netto 547,40 złotych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i 3 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis w kwocie 500 złotych (pięćset złotych), ewentualne przyszłe koszty postępowania np. opłaty kancelaryjne, jak i stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy poprzez jej zwolnienie od zapłaty wpisu sądowego. Skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem podstawę utrzymania strony stanowi świadczenie rentowe w wysokości brutto 625 złotych (netto - 547,40 zł). Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie wykazał we wniosku żadnego majątku. Analiza przedstawionych przez organ administracji akt podatkowych wskazuje, że skarżący zajmuje mieszkanie kwaterunkowe o pow. [...] m. kw., miesięczne koszty utrzymania mieszkania wynoszą około 146 zł, z zeznania podatkowego PIT-37 wynika, że skarżący uzyskał w 2007 roku dochód w kwocie [...] zł (po odliczeniach – 8.533,39 zł). Skarżący oświadczył również, że w 2005 lub w 2006 roku odziedziczył po rodzicach ½ działki budowlanej o powierzchni [...] m.kw. i wartości około 13.000 zł, położonej w B., ale działki tej "na razie" nie można sprzedać. W związku powyższym stwierdzić należy, iż sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od zapłaty wpisu sądowego. Zestawienie wysokości dochodu, którym skarżący dysponuje oraz wysokości cen artykułów pierwszej potrzeby prowadzi do wniosku, że jego podanie należy uwzględnić. Skarżący nie jest w stanie z posiadanych środków pieniężnych zapłacić wpisu sądowego bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Wpis sądowy jest obecnie jedynym kosztem postępowania, od którego uiszczenia uzależnione jest rozpoznanie sprawy przez Sąd. Zauważyć należy, że skarżący posiada działkę w B., której aktualnie nie może sprzedać. Jest jednak możliwe, że stan ten ulegnie zmianie, co poprawi sytuację finansową skarżącego i umożliwi uiszczenie ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, których dokładna wysokość obecnie nie jest znana. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.