III SA/Wa 3067/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-03-15

Skład orzekający: Jolanta Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nie przedstawiła pełnej dokumentacji swojej sytuacji finansowej pomimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może uzyskać prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nie wykaże swojej sytuacji majątkowej poprzez przedłożenie wymaganych dokumentów źródłowych, mimo wezwania sądu. Uchylanie się od współpracy z sądem w tym zakresie uniemożliwia ocenę zasadności wniosku i prowadzi do jego oddalenia.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na zablokowane konta i stratę za ostatni rok obrotowy. Sąd wezwał spółkę do przedłożenia dokumentów źródłowych potwierdzających jej sytuację finansową. Spółka nie uczyniła zadość wezwaniu, twierdząc, że dostarczenie dokumentów jest bezcelowe. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a następnie sąd postanowieniem odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 stycznia 2011 r., referendarz sądowy odmówił I. sp. z .o.o. z siedzibą w G. (dalej: jako "Skarżąca") przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z motywów rozstrzygnięcia wynika, że w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł Skarżąca zwróciła się o zwolnienie z obowiązku jego zapłaty. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przesłała wypełniony formularz PPPr. We wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazała, że w wyniku działań Urzędu Skarbowego w Z. oraz Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wszystkie jej konta są zablokowane, co uniemożliwia jej pozyskanie i dysponowanie środkami finansowymi. Wartość środków trwałych określiła na kwotę ponad 2.000.000 zł. Wskazała również, że za ostatni rok obrotowy poniosła stratę w wysokości ponad 373.000 zł. Ustosunkowując się do wezwania o przesłanie żądanych przez Sąd dokumentów wskazała, że ich dostarczenie jest bezcelowe, ponieważ z dokumentacji tej nie będzie wynikał stan finansów spółki. Skarżąca przedstawiła jedynie ostatnie zajęcie konta bankowego. W powołanym na wstępnie postanowieniu z dnia 20 stycznia 2011 r. odmówiono Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na powyższe postanowienie Skarżąca pismem z dnia 2 lutego 2011 r. złożyła sprzeciw. W uzasadnieniu wskazała, że wykonała polecenie Sądu i tak jak umiała udowodniła brak środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek Skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 53, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.)., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Jednocześnie podkreślić należy, że występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od zasady, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć zatem miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 2 pkt 2 tegoż artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie Sądu przedstawiony dokument Skarżącej nie daje dostatecznych podstaw do oceny jej sytuacji majątkowej, a co za tym idzie, do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżąca nie przekazując żadnych dokumentów, które odzwierciedlałyby jej sytuację finansową nie wykazała, aby jej sytuacja majątkowa przemawiała za zwolnieniem jej od kosztów sądowych. Sąd zauważa, że zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strona jest obowiązana złożyć na wezwanie sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów. Sąd wezwał Skarżącą do przedłożenia dokumentów, robiąc ich szczegółowe wyliczenie, potwierdzających sytuację majątkową Skarżącej. Skarżąca nie uczyniła zadość w/w wezwaniu. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, iż Skarżąca nie ma możliwości kwestionowania skierowanego do niej wezwania, a jej subiektywne odczucie o zbędności żądanych przez Sąd danych dla potrzeb oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy pozostaje bez znaczenia dla wiążącego charakteru takiego wezwania - strona jest bowiem "obowiązana złożyć na wezwanie" dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe. Uchylenie się od współpracy z Sądem w tym zakresie nie może pozostać bez konsekwencji - z cytowanego wyżej art. 255 p.p.s.a. wynika bowiem, że tryb ten uruchamiany jest wtedy, gdy dane zawarte we wniosku są niewystarczające lub budzą wątpliwości, a zatem nieuczynienie zadość wezwaniu powoduje, iż materiał, którym dysponuje Sąd, pozostaje niekompletny, a wątpliwości co do oświadczeń strony nie zostają wyjaśnione. Subiektywne przekonanie strony o zasadności jej wniosku przy równoczesnym nieodniesieniu się do kwestii uznanych przez Sąd za niewystarczająco wykazane, powoduje, iż wniosku nie można uwzględnić. Zatem Skarżąca nie dopełniła w sposób należyty ciążącego na niej obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej i nie uprawdopodobniła, iż nie jest wstanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na skutek uchylania się od przedstawienia wyczerpującej argumentacji we wskazanym w przesłanym wezwaniu zakresie, Skarżąca uniemożliwiła przeprowadzenie oceny jej sytuacji materialnej tak, by można było jednoznacznie stwierdzić, że poniesienie przezeń kosztów postępowania jest niemożliwe. W ocenie Sądu, dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią dokumentów i oświadczeń złożonych w trybie art. 255 p.p.s.a., możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenie co do przyznania bądź też odmowy przyznania prawa pomocy W związku z powyższym stwierdza się[i], że przesłanki określone w przepisie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., będące warunkiem niezbędnym do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, w żaden sposób nie zostały potwierdzone przez Skarżącą w przedmiotowej sprawie, przez co Sąd nie mógł ocenić czy są one spełnione. Z uwagi na powyższe Sąd orzekł jak w sentencji. -----------------------

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło