III SA/Wa 307/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-24

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, wykazując trudną sytuację finansową, ale posiadając wsparcie finansowe od wspólnika?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobie prawnnej tylko wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania. W sytuacji, gdy spółka w likwidacji otrzymuje środki finansowe od wspólnika, nie można uznać, że nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego, nawet jeśli jej sytuacja finansowa jest trudna.
Stan faktyczny
Spółka H. sp. z o.o. w likwidacji złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z powodu trudnej sytuacji finansowej i braku majątku. Spółka nie prowadzi działalności od 2011 roku, a koszty likwidacji pokrywane są ze środków pożyczanych od wspólnika S. P. Starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na brak wykazania niemożności poniesienia kosztów oraz na fakt reprezentacji przez profesjonalnych pełnomocników.
Rozstrzygnięcie
Utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 25 marca 2016 r. odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA (del.) Dariusz Kurkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu H. sp. z o.o. w likwidacji od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2016 r. , sygn. III SA/Wa 307/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi H. sp. z o.o. w likwidacji na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2011 r. postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie H. sp. z o.o. w likwidacji reprezentowana przez radcę prawnego M.B. , na formularzu PPPr wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołała się na to, że: - kondycja finansowa spółki nie pozwala na uiszczenie wpisu w wysokości 67.298 zł; - spółka znajduje się w likwidacji z uwagi na brak środków na uregulowanie zobowiązania podatkowego; - nie ma majątku; - wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł; - ostatnie transakcje handlowe spółki miały miejsce w 2012 r; - wszystkie rachunki bankowe zostały zamknięte. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 2 marca 2016 r (m.in. o zestawienie faktur VAT za 3 miesiące prowadzenia działalności gospodarczej, wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące prowadzenia działalności gospodarczej, zestawienie należności i zobowiązań, wysokości dopłat poczynionych przez wspólników, wskazanie wysokości i źródeł finansowania działalności spółki – korespondencji, obsługi prawnej, księgowej), spółka poinformowała, że: - prowadziła działalność gospodarczą do 2011 r, co obrazuje rejestr VAT; - sprawozdanie finansowe zostało złożone przez likwidatora za 2014; - strata netto za 2014 r. wyniosła 8.755.167,- zł; - obecnie spółka nie prowadzi działalności, a wszystkie koszty związane z likwidacją są pokrywane ze środków pożyczanych od S. P. i jego rodziny (w celu zamknięcia działalności na terenie Polski); - spółka nie zatrudniała i nie zatrudnia pracowników; - nie posiada żadnego majątku; - uchwały o dopłatach nie zostały podjęte; - zadłużenie wobec organów skarbowych wynosi ok 6.729.722,00 zł. Postanowieniem z 25 marca 2016 r. starszy referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia referendarz wskazał, że spółka nie wykazała, że nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego. Starszy referendarz sądowy wskazał, że przedmiotem sporu z organami podatkowymi jest domniemane wprowadzenie do obrotu prawnego faktur sprzedaży niedokumentujących faktycznych zdarzeń gospodarczych. Wskazał także, że Skarżącą reprezentuje dwóch profesjonalnych pełnomocników, a kwestia związana z wynagrodzeniem, pomimo wezwania nie została wyjaśniona. W sprzeciwie pełnomocnik Skarżącej wskazał na brak środków na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Pełnomocnik podniósł, że Spółka od 2011 r. nie prowadzi działalności i znajduje się w likwidacji. Pełnomocnik wskazał również, że wynagrodzenie pełnomocnika nie jest przesłanką umożliwiającą przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), przepisy przywołanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 ustawy zmieniającej, stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu dotychczasowym. Ustawa nowelizująca weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte skargą wniesioną po 15 sierpnia 2015 r., zatem zgodnie z art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 260 P.p.s.a., stosuje się w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 2 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Z nadesłanych informacji i oświadczeń Skarżącej wynika, że sytuacja, w której obecnie znajduje się Spółka jest trudna. Jednakże nie wynika z niej, że Skarżąca nie jest w stanie zgromadzić środków na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Skarżąca wyjaśniła bowiem w piśmie z 14 marca 2016 r., że celem zamknięcia działalności otrzymuje środki od S. P. i jego rodziny". Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy Krajowego Rejestru Sądowego S.P. jest jedynym wspólnikiem Skarżącej Spółki. I skoro jest w stanie finansować Spółkę, to niezrozumiałym jest dlaczego nie jest w stanie uiścić akurat należnego w sprawie wpisu. Skarżąca, ani jej pełnomocnik nie wyjaśnili tej okoliczności. Ponadto słusznie starszy referendarz sądowy zwrócił uwagę, na fakt wynagrodzenia wypłacanego profesjonalnemu pełnomocnikowi. Odnosząc się natomiast do argumentacji pełnomocnika zawartej w sprzeciwie, Sąd wyjaśnia, że kwestia kwoty wypłaconej tytułem wynagrodzenia profesjonalnemu pełnomocnikowi, przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy jest istotna wyłącznie z perspektywy możliwości finansowych strony skarżącej. Natomiast, ani pełnomocnik, ani Skarżąca (likwidator) kwoty tej nie wyjawili. Zatem, z uwagi na całokształt powyżej wskazanych okoliczności Sąd uznał, że starszy referendarz sądowy trafnie ocenił, że przesłanka z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. nie została spełniona. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 25 marca 2016 r., co orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło