III SA/Wa 3070/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. s.c M. W., P.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008, 2009 i 2010 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - We wniosku złożonym na urzędowym formularzu Skarżącą – E. s.c. M.W., P.R. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wspólnicy oświadczyli, że Spółka "wstrzymała" prowadzenie działalności gospodarczej, co było bezpośrednią konsekwencją prowadzonego postępowania podatkowego, jak również wydania decyzji o zabezpieczeniu na majątku Spółki. Wskazali, ze Spółka nie posiada majątku ani rachunków bankowych. Podjęte przez organy podatkowe czynności egzekucyjne doprowadziły do wypowiedzenia przez banki umów o prowadzenie rachunków bankowych. Ponadto wartość przedmiotu sporu znacząco przekracza wartości majątku osobistego wspólników. Majątek ten w znacznej części został wykorzystany do spłaty zobowiązań Spółki podczas wygaszania jej aktywności. Ich bieżące dochody są praktycznie zerowe. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych Skarżącej, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), Skarżąca została wezwana do: 1) nadesłania zeznań podatkowych wspólników Spółki za 2011 r., 2) nadesłania zaświadczeń o wysokości wszystkich dochodów uzyskiwanych przez wspólników Spółki oraz przedstawienia ich aktualnej sytuacji finansowej, 3) wskazania i udokumentowania wysokości aktualnych miesięcznych dochodów Spółki z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (np. wydruk z podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ewidencji zakupów VAT, ewidencji sprzedaży VAT, bilans za I półrocze 2012 r.) 4) nadesłania deklaracji VAT-7 za VIII, IV i X 2012 r., 5) nadesłania wyciągów z rachunków bankowych Spółki oraz wspólników Spółki - za ostatnie trzy miesiące. W odpowiedzi pełnomocnik Spółki wyjaśnił, że aktualnie jej wspólnicy nie pozostają w stosunkach pracy i dlatego uzyskanie zaświadczenia od pracodawców jest niemożliwe. Urząd Skarbowy również nie był w stanie wydać zaświadczenia o dochodach w ciągu 7 dni. Pełnomocnik wskazał też, że ponieważ Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, złożenie dokumentów dotyczących II półrocza 2012 r. oraz bilansu za I półrocze 2012 r., nie było możliwe. Do pisma załączono zeznania roczne wspólników za 2011 r. oraz historię operacji bankowych za ostatnie 3 miesiące dotyczącą jedynego aktywnego rachunku (nie zawierającą żadnych operacji). Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Wniosek Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z kolei z art. 246 §2 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). W rozpoznawanej sprawie Spółka nie przedstawiła rzetelnie swojej sytuacji materialnej. Mimo wezwania, nie udzielono informacji dotyczących aktualnej sytuacji finansowej wspólników Spółki, ani nie nadesłano wyciągów z ich rachunków bankowych. Pełnomocnik poprzestał na stwierdzeniu, że wspólnicy nie pozostają w stosunku pracy, a Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej. Okoliczności te nie zostały w żaden sposób udokumentowane. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, nie podjęła inicjatywy w celu uprawdopodobnienia jej sytuacji finansowej. Skoro jak twierdzi nie prowadzi działalności gospodarczej mogła przedłożyć w tym zakresie stosowne zaświadczenie. Nie wiadomo bowiem, czy Spółka zlikwidowała, czy też jedynie zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej. To z kolei pozwalałoby ocenić, czy rzeczywiście nie ciążyły już na niej żadne obowiązki związane z ewidencją przychodów, sporządzaniem bilansów czy też składaniem zeznań, o których nadesłanie została wezwana. Ponadto, jeżeli jak twierdzi Skarżąca, nie sporządzała ona bilansów, ani nie ewidencjonowała przychodów za 2012 r., mogła chociażby wskazać kiedy i w jakiej wysokości uzyskała ostatnie przychody z prowadzonej działalności. W sprawie nie przedstawiono również sytuacji finansowej wspólników Spółki. Podnoszona okoliczność, że nie pozostają oni w stosunku pracy nie znaczy przecież, że nie uzyskują dochodów z innych źródeł, chociażby z tych które pozwalają im na ponoszenie kosztów ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Skoro wspólnicy dysponują środkami na wynagrodzenie pełnomocnika, to być może dysponują również środkami, które pozwoliłyby, jeżeli nie na całkowite, to chociażby na częściowe partycypowanie w kosztach niniejszego postępowania. W związku z powyższym, w ocenie referendarza sądowego, w rozpoznawanej sprawie brak pełnej wiedzy uniemożliwia dokonanie wszechstronnej i właściwej oceny możliwości finansowych Skarżącej, a tym samym brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że sytuacja finansowa Spółki uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ocenia taką sytuację jednoznacznie. Jeżeli strona w jakikolwiek sposób uchyla się od złożenia wyjaśnień, oświadczeń lub dokumentów służących ocenie jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, to musi się liczyć z tym, że sąd nie będzie miał podstaw do przyjęcia jej wniosku za uzasadniony (por. np. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 r., I Fz 71/09, opubl. Lex 564253, z 23 lipca 2009 r., II Fz 260/09 opubl. Lex 552702, z 28 lipca 2009 r., I Oz 744/09 opubl. Lex 552404). Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 §2 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.