III SA/Wa 3071/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-12-17
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy syndyk masy upadłości, prowadzący znaczną działalność gospodarczą, może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, mimo ponoszenia opłat sądowych w postępowaniu upadłościowym?Ratio decidendi
Syndyk masy upadłości, prowadzący znaczną działalność gospodarczą z wielomilionowymi przychodami i dużym majątkiem, nie może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli nie wykaże braku dostatecznych środków na ich pokrycie. Fakt ponoszenia opłat sądowych w postępowaniu upadłościowym nie stanowi argumentu za preferencyjnym traktowaniem w postępowaniu sądowoadministracyjnym.Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości C. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku od towarów i usług. Syndyk wskazał na konieczność zapłaty znacznej kwoty podatku oraz ponoszenia kosztów postępowań sądowych związanych z dochodzeniem wierzytelności masy upadłości. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka prowadzi znaczną działalność gospodarczą.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości C. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2011 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy -
We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPPr Syndyk masy upadłości C. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej zwrócił się o przyznanie prawa pomocy.
W uzasadnieniu wskazał, że w związku z decyzją organów podatkowych zobowiązany będzie do zapłacenia kwoty 1.952.427 zł. Wskazał, że znalazł się w sytuacji, w której nałożone na niego obowiązki stwarzają konieczność ponoszenia znacznych wydatków, a jednocześnie musi się liczyć z koniecznością zapłaty ok. 2 mln zł na rzecz Skarbu Państwa. Syndyk wyjaśnił, że prowadzi działalność gospodarczą z największą starannością realizując plan przedstawiony na posiedzeniu rady wierzycieli. Przy czym działalność Spółki wymaga wcześniejszego zakupu towarów. Potrzebne są do tego znaczne sumy pieniędzy - wolne środki przeznaczone na bieżącą działalność. Ograniczanie hurtowych zakupów doprowadza do ograniczania zysków, a także negatywnie wpływa na finanse masy upadłości. Syndyk wskazał również, ze musi ponosić koszty postępowań sadowych. Powinien bowiem dążyć do wyegzekwowania wszystkich wierzytelności. W tym celu konieczne jest wytaczanie powództw przeciwko dłużnikom masy upadłości.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej "P.p.s.a.") zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, które są dochodami budżetu państwa (zob. art. 212 § 2 P.p.s.a.). Jest to zatem swoista forma dotowania strony przez państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w tym postępowaniu. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Jak bowiem wynika z nadesłanych materiałów, mimo że Spółka pozostaje w upadłości likwidacyjnej, skala prowadzonej przez nią działalności gospodarczej jest znaczna – jej przychody i koszty sięgają wielomilionowych kwot. Skalę tej działalności obrazują chociażby bieżące deklaracje VAT-7. I tak w sierpniu 2012 r. wartość dokonanych przez Spółkę dostaw towarów i usług wyniosła łącznie 1.279.182 zł, zaś zakupów 882.030 zł. Podobnie wartości te wyglądały w październiku 2012 r., gdzie sprzedaż wyniosła 1.086.621 zł, a zakupy 626.383 zł. O znacznych rozmiarach prowadzonej działalności świadczy również wysokość miesięcznych obrotów na rachunku bankowym Spółki. Przykładowo we wrześniu 2012 r. na rachunek Spółki wpłynęło ponad 1,7 mln zł. Z kolei z informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego wynika, że na koniec 2011 r. środki trwałe Spółki (grunty, budynki, lokale, urządzenia, maszyny, środki transportu) miały łączną wartość ok. 70 mln zł.
Trudno zatem przyjąć, że Skarżąca - przy tak wysokich przychodach i dużym majątku - nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z prowadzonym przezeń sporem sądowym. Na obecnym etapie kosztem takim jest wpis od skargi w kwocie 19.525 zł. W tej sytuacji w sprawie nie może mieć decydującego znaczenia odnotowany w 2011 i 2010 r. ujemny wynik działalności gospodarczej.
Istotne jest także to, że z analizy nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych oraz oświadczeń samego Syndyka wynika, że uiszcza on opłaty sądowe związane z prowadzonym postępowanie upadłościowym, w tym z wytaczaniem powództw przeciwko dłużnikom masy upadłości. Referendarz sądowy nie znalazł natomiast argumentów przemawiających za preferencyjnym traktowaniem opłat należnych w postępowaniu upadłościowym w stosunku do tych należnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło