III SA/Wa 3071/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości C. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2011 r. postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy – Pismem z 11 października 2012 r. Skarżący - Syndyk masy upadłości C. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej (dalej jako: "Skarżący"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] września 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2011 r. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPPr Skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, że w związku z decyzją organów podatkowych zobowiązany będzie do zapłacenia kwoty [...] zł. Skarżący znalazł się w sytuacji, w której nałożone na niego obowiązki stwarzają konieczność ponoszenia znacznych wydatków, a jednocześnie musi się liczyć z koniecznością zapłaty ok. 2 mln zł na rzecz Skarbu Państwa. Wyjaśnił, że prowadzi działalność gospodarczą z największą starannością realizując plan przedstawiony na posiedzeniu rady wierzycieli. Przy czym działalność Spółki w zakresie dystrybucji [...] wymaga wcześniejszego zakupu towarów. Potrzebne są do tego znaczne sumy pieniędzy. Ograniczanie hurtowych zakupów doprowadza do ograniczania zysków, a także negatywnie wpływa na finanse masy upadłości. Skarżący wskazał również, że musi ponosić koszty postępowań sądowych ponieważ dąży do wyegzekwowania wszystkich wierzytelności. W tym celu konieczne jest wytaczanie powództw przeciwko dłużnikom masy upadłości. Postanowieniem z 17 grudnia 2012 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie z 27 grudnia 2012 r. od powyższego postanowienia Skarżący podkreślił, że Spółka obciążona jest kosztami sięgającymi wielomilionowych kwot. Wysokość zaś miesięcznych obrotów na rachunku bankowym Spółki nie przekłada się na rzeczywiste dysponowanie wolnymi aktywami, które pozwoliłoby na pokrycie kosztów prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżący nie negując faktu posiadania majątku trwałego stwierdził, że nie jest w stanie pokryć z bieżących aktywów kosztów sądowych niezbędnych do dochodzenia swoich praw. Skarżący podkreślił, że zobowiązany jest do ponoszenia kosztów postępowań sądowych, związanych z wykonywaniem obowiązków syndyka, tj. dążeniem do wyegzekwowania wszystkich wierzytelności. W tym celu konieczne jest wytaczanie powództw sądowych przeciwko dłużnikom masy upadłości, co wiąże się także z koniecznością ponoszenia kosztów. W związku z powyższym uznał, że zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) -dalej jako: "P.p.s.a.", osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, że zasadą jest, iż to strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.). Występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi zatem odstępstwo od powołanej wyżej zasady. Stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia jest zobowiązana na danym etapie postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., II FZ 781/05). Pojęcia środków nie można przy tym ograniczać wyłącznie do środków pieniężnych. Ciężar wykazania przesłanek, o których mowa wyżej spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r. FZ 760/04). Rozpoznając wniosek Skarżącego, Sąd w pierwszej kolejności zważył, iż w stosunku do "C. Sp. z o.o. w W." postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] lutego 2012 r. o sygn. akt [...] ogłoszona została upadłość obejmująca likwidację majątku upadłego. W ocenie Sądu wniosek Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z nadesłanych materiałów, mimo że Spółka pozostaje w upadłości likwidacyjnej, prowadzi działalność gospodarczą na znaczną skalę. Przychody i koszty Spółki sięgają wielomilionowych kwot. Skalę działalności Spółki obrazują bieżące deklaracje VAT-7. I tak w sierpniu 2012 r. wartość dokonanych przez Spółkę dostaw towarów i usług wyniosła łącznie 1.279.182 zł, zaś zakupów 882.030 zł. Podobnie wartości te wyglądały w październiku 2012 r., gdzie sprzedaż wyniosła 1.086.621 zł, a zakupy 626.383 zł. O znacznych rozmiarach prowadzonej działalności świadczy również wysokość miesięcznych obrotów na rachunku bankowym Spółki. Przykładowo we wrześniu 2012 r. na rachunek Spółki wpłynęło ponad 1,7 mln zł. Z kolei z informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego wynika, że na koniec 2011 r. środki trwałe Spółki (grunty, budynki, lokale, urządzenia, maszyny, środki transportu) miały łączną wartość ok. [...] mln zł. Porównując te wielkości z wysokością wpisu sądowego - jedynego kosztu, jaki na obecnym etapie postępowania Syndyk zobowiązany jest uiścić, a który zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) wynosi 19.525 zł, Sąd doszedł do przekonania, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż Skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Skoro bowiem zwolnienie od opłat sądowych stanowi instytucję wyjątkową, może być ono stosowane jedynie wówczas, gdy strona skarżąca istotnie nie ma żadnych możliwości finansowych zapłaty tychże należności. Tymczasem z akt sprawy wynika, że w Spółka dysponuje środkami pieniężnymi, które pozwolą Syndykowi wywiązać się z obowiązku poniesienia kosztów postępowania sądowego. Ponadto odnosząc się do argumentacji sprzeciwu, nie sposób uznać, że uregulowanie zobowiązań związanych z kosztami postępowania upadłościowego oraz z zaspokojeniem w tym postępowaniu wierzycieli spółki, stanowi niepodważalny argument, przemawiający za zwolnieniem strony postępowania sądowoadministracyjnego z obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania. Brak jest ustawowych podstaw dla przyjęcia, że wierzytelności związane z postępowaniem upadłościowym oraz wierzytelności o charakterze cywilnoprawnym, korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed wierzytelnościami Skarbu Państwa wynikającymi z obowiązku finansowania przez stronę kosztów prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym – zwłaszcza przy wskazanej proporcji posiadanych środków do wymagalnych kosztów sądowych. Mając na uwadze, że na rachunku Spółki znajdują się środki w wysokości znacznie przekraczającej wysokość wpisu sądowego, a pozostałe wpłaty są spodziewane – jeśli postępowanie upadłościowe ma być prowadzone - Sąd uznał, że Skarżący nie wykazał, iż spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 260 w związku z art. 254 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.