III SA/Wa 3071/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA (spr) Sylwester Golec po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2014 r na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości C. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2012 r Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2011 r postanawia 1. zwolnić stronę od wpisu od skargi kasacyjnej powyżej kwoty 1000,- zł 2. odmówić stronie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Syndyk masy upadłości C. sp. z o.o. (dalej też jako strona lub spółka), pismem z 21 marca 2014 r, złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z 30 grudnia 2013 r III SA/Wa 3071/12. Następnie, wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPPr z 8 kwietnia 2014 r spółka zwróciła się o zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku przedstawiła przebieg postępowania administracyjnego w przedmiocie podatku od towarów i usług. Powołała się na dolegliwe obowiązki finansowe wynikające z postępowania upadłościowego i naprawczego, koszty wynikające z konieczności prowadzenia przedsiębiorstwa i nakłady finansowe na poczet obsługi postępowania upadłościowego. W szczególności, syndyk podejmuje działania w celu wyegzekwowania należności strony, także w postępowaniach sądowych, co wiąże się z nakładami pieniężnymi. Sąd, wezwaniem z 9 kwietnia 2014 r, zwrócił się do strony o - m.in. : "wyczerpujące wskazanie (wyliczenie) i udokumentowanie poniesionych (koniecznych do poniesienia) przez spółkę kosztów publicznoprawnych związanych z wykonywaniem obowiązków syndyka oraz wykazania, że poniesienie tych kosztów, mimo znaczących wpływów na rachunek bankowy spółki, stanowi obciążenie uniemożliwiające poniesienie kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz do wskazania i udokumentowania aktualnych, miesięcznych przychodów, dochodów i kosztów związanych z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą" oraz o przedstawienie innych informacji, szczegółowo wyliczonych w wezwaniu, dotyczących sytuacji finansowej strony. W wykonaniu zarządzenia Sądu z 9 kwietnia 2014 r strona, przy piśmie z 11 kwietnia 2014 r, przekazała zestawienie zobowiązań spółki wraz z dokumentami i deklaracjami podatkowymi, zestawienie faktur VAT, zestawienie zobowiązań publicznoprawnych za 2013 r, bilans za 2013 r wraz z rachunkiem zysków i strat oraz wydrukiem kont wynikowych, zestawienie należności za 2013 r, zestawienie zobowiązań za 2013 r, faktury sprzedaży majątku spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w części. Zgodnie z art. 245 § 2. ustawy z 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r poz 270, dalej jako u.p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Z art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. wynika, że osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie strona zwraca się o zwolnienie od kosztów sądowych (rubryka 4 formularza PPPr), zatem o prawo pomocy w zakresie częściowym. Sąd zauważa, że warunkiem przyznania stronie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie jest należyte wyjaśnienie przez nią kondycji finansowej, w której znajduje się. Należy zauważyć, ze sytuacja finansowa spółki była już kilkakrotnie ocenia przez sądy administracyjne, w tym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 3 czerwca 2013 r I FZ 40/13, zatem w procesie badania należy uwzględniać także zmiany sytuacji finansowej strony. Zdaniem Sądu, ocenie istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy osobie prawnej podlega obiektywny stan posiadania tej osoby, a zwolnienie od kosztów postępowania może nastąpić jedynie w takiej części, w jakiej środki znajdujące się w posiadaniu wnioskodawcy nie wystarczą na pokrycie kosztów sądowych. W wyniku upadłości spółki, obejmującej likwidację jej majątku, co świadczy o braku płynności finansowej podmiotu gospodarczego, następuje obecnie zmniejszenie przychodów spółki z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w porównaniu z przychodami uzyskiwanymi we wcześniejszym okresie, co wynika ze złożonych deklaracji VAT za poszczególne miesiące 2013 r . Aktualnie kwoty te kształtują się na poziomie 200 – 300 tys zł, zatem sytuacja finansowa spółki nie uległa zmianie od tej badanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z 9 lipca 2013 r III SA/Wa 3071/12. Przy czym przychodom z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej za styczeń-marzec 2014 r w wysokości łącznej ok. 750 tys zł odpowiadają zobowiązania, choćby z tytułu podatku od nieruchomości i użytkowania wieczystego w wysokości przekraczającej uzyskiwane przychody (por zestawienie zobowiązań za 2014 r.) Sąd uznał, że nie jest zasadne zwolnienie skarżącego z kosztów sądowych w całości (na obecnym etapie postępowania kosztem tym jest wpis sądowy od skargi kasacyjne w wysokości 9763 zł). W pierwszej kolejności należy mieć bowiem na uwadze, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest wyjątkiem od przewidzianej w przepisie art. 199 P.p.s.a. zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, zgodnie z którą strony postępowania ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Ponadto, jako forma dofinansowania z budżetu państwa, powinna się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Z nadesłanych przez syndyka dokumentów wynika, spółka prowadzi działalność gospodarczą, dokonuje obrotu i uzyskuje z tego tytułu – wprawdzie malejące – lecz w dalszym ciągu znaczące przychody. Skalę działalności spółki obrazują deklaracje VAT-7. Przykładowo w listopadzie 2013 r spółka dokonała dostaw na kwotę 277138 zł, a w grudniu na kwotę 290 tys zł. Tylko w marcu 2014 r spółka osiągnęła przychód netto w wysokości 241199,66 zł. Odmawiając w części prawa pomocy Sąd ma na uwadze, że syndyk nie wykazał okoliczności, na które powoływał się w formularzu PPPr, a mianowicie kosztów związanych z postępowaniami sądowymi. Zestawienie, które syndyk przedstawił, dotyczy kosztów publicznoprawnych związanych z użytkowaniem wieczystym nieruchomości, zobowiązań w podatku od nieruchomości, podatku od towarów i usług, podatku dochodowym oraz należności w stosunku do ZUS - o co nie był pytany. Spółka nie złożyła także wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące, które to rachunki, jak wynika z wycinkowych informacji, posiada. W aktach sprawy brak jest także dokładnych danych dotyczących aktualnych kosztów działalności spółki (pkt 3 lit a, b, c wezwania), czy kosztów działalności syndyka (pkt 7), co nie może stanowić okoliczności uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Sąd ma jednakże świadomość, że strona ponosi koszty związane z opłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne, wynikające z przedłożonych zestawień (przykładowo 10985 zł za grudzień 2013 r, 43844 zł za styczeń 2013 r), czy wysokie wydatki na rzecz "obsługi upadłości" (miesięcznie nawet ok. 37.000 zł brutto), wynagrodzenie wypłacone na rzecz nadzorcy sądowego w łącznej wysokości 153.750 zł brutto, ponosiła koszty opisu i oszacowania przedsiębiorstwa (łącznie 49.200 zł), koszty obsługi prawnej oraz doradztwa w zakresie obsługi upadłości (w październiku 2012 r – kwota 52.890 zł) – na co zwrócił uwagę Sąd w przywołanym postanowieniu z 9 lipca 2013 r III SA/Wa 3071/12. Sąd zwraca jednakże uwagę, że w niniejszym postępowaniu nie podlega ocenie ani zasadność ponoszenia (tak) wysokich wydatków w sytuacji, gdy sytuacja finansowa spółki jest trudna, ani nawet sama konieczność ponoszenia tych wydatków. Istotna natomiast jest zdolność strony do ponoszenia wydatków i obciążeń. Okoliczność ta z jednej strony świadczy o dużym obciążeniu finansowym spółki, z drugiej zaś strony wskazuje na jej możliwości płatnicze. W związku z powyższym, Sąd zauważa, że uczestnictwo w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony. Skoro więc, mimo trudnej sytuacji finansowej, syndyk jest w stanie wygospodarować środki na kosztowną obsługę prawną, w tym wynagrodzenie dla pełnomocnika w niniejszym postępowaniu, a spółka prowadzi w dalszym ciągu działalność gospodarczą o znacznych rozmiarach, uzyskując przychody na wskazanym powyżej poziomie, to nie będzie również przekraczało możliwości finansowych spółki częściowe partycypowanie w należnej kwocie wpisu od skargi kasacyjnej - tj. w wysokości 1.000 zł. Ponad tą kwotę natomiast syndyk zostaje zwolniony od wpisu od skargi kasacyjnej. Mając to na uwadze, Sąd, na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.