III SA/Wa 3072/05
WyrokWSA w Warszawie2006-06-29
Skład orzekający: Grażyna Nasierowska, Wojciech Mazur, Artur Kot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące przedawnienia obowiązku podatkowego, oparte na braku doręczenia tytułu wykonawczego i braku dokonania czynności egzekucyjnej, są zasadne, jeśli dłużnik odmówił przyjęcia tytułu wykonawczego, a czynność egzekucyjna (zajęcie ruchomości) została dokonana?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyjęcia tytułu wykonawczego przez dłużnika, potwierdzona adnotacją poborcy skarbowego, skutkuje fikcją doręczenia w dniu odmowy, zgodnie z art. 47 § 1 K.p.a. Jednocześnie, dokonanie czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia ruchomości w tym samym dniu, o czym dłużnik został powiadomiony, przerywa bieg terminu przedawnienia zgodnie z art. 70 § 4 O.p. W związku z tym, zarzuty przedawnienia okazały się bezzasadne, a postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte i prowadzone prawidłowo.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne wobec L. O. w celu ściągnięcia należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego za 1996 r. L. O. zgłosiła zarzuty egzekucyjne, podnosząc m.in. przedawnienie obowiązku, brak doręczenia tytułu wykonawczego i brak dokonania czynności egzekucyjnej. Organ egzekucyjny uznał zarzuty za bezzasadne, wskazując na przerwanie biegu przedawnienia przez zajęcie ruchomości i doręczenie tytułu wykonawczego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. L. O. wniosła skargę do WSA, kwestionując prawidłowość doręczenia tytułu wykonawczego i dokonania zajęcia ruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Mazur, Asesor WSA Artur Kot, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi L. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] czerwca 2000 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wszczął wobec L. O. postępowanie egzekucyjne w celu ściągnięcia należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego za 1996 r.
Pismem z dnia 20 marca 2005 r. (uzupełnionym następnie pismem z 21 czerwca 2005 r.) L. O., działając na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 68 ze zm., dalej: p.e.a.) zgłosiła zarzuty na prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu przedstawiła przebieg dotychczasowego postępowania przed organami skarbowymi dotyczącego jej osoby oraz wniosła o "zbadanie prawidłowości wykonania postępowania egzekucyjnego w związku z nieistnieniem obowiązku, prawdopodobnym jego przedawnieniem oraz potrącaniem kwot ze zwrotu z rozliczeń podatkowych za lata 2002 i 2003." Podniosła ponadto, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatrzył dotychczas jej skargi na decyzję określającą egzekwowane zobowiązanie podatkowe za 1996 r. Dodatkowo w dalszym ciągu obowiązuje postanowienie Urzędu Skarbowego w P. wstrzymujące wykonanie decyzji określającej to zobowiązanie.
Postanowieniem z [...] lipca 2005 r., wydanym na podstawie art. 34 § 1 i § 2 p.e.a., Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. uznał zgłoszone przez stronę zarzuty za bezzasadne. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, iż zobowiązanie podatkowe za 1996 r. wynika z decyzji Urzędu Skarbowego w P. z [...] lipca 1999 r., utrzymanej następnie w mocy decyzją Izby Skarbowej w W. z [...] grudnia 1999 r. Skarga podatniczki na ostateczną decyzję Izby Skarbowej została odrzucona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 kwietnia 2000 r. (sygn. akt III SA 595/00). Po odrzuceniu skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny Urząd Skarbowy w P. przystąpił do egzekucji należności wystawiając tytuł wykonawczy o numerze [...]
Organ podatkowy stwierdził również, iż zobowiązanie podatkowe za 1996 r. nie uległo przedawnieniu na podstawie art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: O.p.), gdyż bieg terminu przedawnienia został przerwany 27 listopada 2000 r. wskutek doręczenia zobowiązanej wkładki tytułu wykonawczego oraz dokonanego przez poborcę skarbowego zajęcia ruchomości.
W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązana zakwestionowała istnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt III SA 595/00 odrzucającego jej skargę na decyzję określającą zobowiązanie podatkowe za 1996 r. Podniosła również, iż wbrew opinii organu, w sprawie nie zostało dokonane żadne zajęcie ruchomości. Nie nastąpiło również przerwanie biegu terminu przedawnienia, gdyż tytuł wykonawczy, będący podstawą postępowania egzekucyjnego, nie został jej doręczony listem poleconym.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] września 2005 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 33 w zw. z art. 34 § 1 p.e.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia stwierdził m.in., że zgodnie z art. 70 O.p. w brzmieniu obowiązującym w 2000 r., bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany na wskutek pierwszej czynności egzekucyjnej, o której podatnik został powiadomiony. Z akt sprawy wynika natomiast, iż w dniu 27 listopada 2000 r. poborca skarbowy doręczył zobowiązanej wkładkę tytułu wykonawczego (skarżąca odmówiła podpisania potwierdzenia doręczenia tytułu wykonawczego) oraz dokonał zajęcia ruchomości, co spowodowało przerwanie biegu terminu przedawnienia.
Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe za 1996 r. przestało obowiązywać w momencie wydania ostatecznej decyzji w sprawie przez organ odwoławczy.
Na powyższe postanowienie strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie decyzji Urzędu Skarbowego w P. z [...] lipca 1999 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Izby Skarbowej w W. z [...] grudnia 1999 r. W uzasadnieniu przedstawiła okoliczności, w wyniku których doszło do powstania zadłużenia egzekwowanego toczącym się w sprawie postępowaniem egzekucyjnym. Ponadto zaznaczyła, iż nie otrzymała wkładki tytułu wykonawczego, oraz że poborca skarbowy nie dokonał żadnego zajęcia ruchomości, w związku z czym termin przedawnienia nie został przerwany i dochodzone zaległości uległy przedawnieniu.
W piśmie procesowym z 19 czerwca 2006r. strona skarżąca oświadczyła, iż postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2000 r. odrzucającego jej skargę na decyzję Izby Skarbowej z [...] grudnia 1999 r., zostało jej doręczone dopiero 1 września 2005 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Na wstępie zaznaczyć należy, iż przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. uznające za bezzasadne zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Tym samym przedmiotem badania Sądu była prawidłowość (zgodność z prawem) postępowania rozpoczętego wystawieniem tytułu wykonawczego o numerze[...], a w szczególności zgodność z prawem dwóch postanowień wydanych w sprawie przez organa egzekucyjne w związku ze zgłoszonymi przez stronę zarzutami. Sąd nie badał natomiast okoliczności, w których doszło do powstania zaległości, której ww. tytuł wykonawczy dotyczył. Nie będąc bowiem związanym granicami skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest jednakże związany granicami jakie wyznacza przedmiot zaskarżonego do Sądu aktu i poza te granice Sąd wyjść nie może. Z powyższych względów Sąd nie był uprawniony, zgodnie z żądaniem skargi, do dokonania interpretacji przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz od niektórych przychód osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 148, poz. 719) oraz do uchylenia decyzji Izby Skarbowej w W. z [...] grudnia 1999 r. utrzymującej w mocy decyzję określającą zobowiązanie podatkowe za 1996 r.
Przechodząc do meritum sprawy Sąd stwierdza, iż zgodnie z art. 33 p.e.a. strona postępowania egzekucyjnego uprawniona jest do zgłoszenia zarzutów dotyczących tego postępowania. Zarzuty zgłoszone przez stronę skarżącą w niniejszej sprawie oparte zostały na przepisie art. 33 pkt 1 p.e.a. i dotyczyły przedawnienia obowiązku będącego przedmiotem egzekucji. Uzasadniając swoje stanowisko strona skarżąca skoncentrowała się na argumencie braku doręczenia tytułu wykonawczego oraz braku dokonania czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia ruchomości, w związku z czym nie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia dochodzonych należności.
Rozpatrując skargę Sąd stwierdził, iż stanowisko strony skarżącej odnośnie braku doręczenia tytułu wykonawczego oraz dokonania zajęcia ruchomości nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy, na podstawie których - w myśl art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) - Sąd orzeka. Zgodnie bowiem z adnotacją poczynioną przez poborcę skarbowego na tytule wykonawczym o numerze[...], podatniczka w dniu 27 listopada 2000 r. odmówiła jego odebrania. W celu ustalenia, czy w sprawie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia należało więc zbadać, czy w sprawie miało miejsce prawidłowe wszczęcie postępowania egzekucyjnego (poprzez doręczenie tytułu wykonawczego dłużnikowi) oraz czy w sposób zgodny z prawem zastosowano środki egzekucyjne.
Zgodnie z art. 18 p.e.a. jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a. Ponieważ przepisy p.e.a. nie zawierają regulacji dotyczącej odmowy odebrania tytułu wykonawczego przez dłużnika, odpowiedniej regulacji należało poszukiwać w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.
W myśl art. 47 § 1 K.p.a. - odnoszącego się do doręczeń pism w toku postępowania oraz ustanawiającego tzw. fikcję doręczenia - jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. W powyższym przypadku uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata.
Biorąc pod uwagę treść wyżej przytoczonych przepisów oraz fakt umieszczenia przez poborcę skarbowego adnotacji o odmowie odebrania przez stronę tytułu wykonawczego należy uznać, iż tytuł ten został skarżącej doręczony w dni 27 listopada 2000 r. tj. w dniu odmowy jego przyjęcia.
W tym samym dniu poborca skarbowy dokonał czynności egzekucyjnych w postaci zajęcia ruchomości, co zaznaczył w części J oraz K tytułu wykonawczego.
Ze względu na powyższe Sąd uznał, iż postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte w sposób prawidłowy. Zgodnie z prawem dokonano również czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia ruchomości. Spełniony został więc warunek określony w art. 70 § 4 O.p., zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek dokonania czynności egzekucyjnej, o której dłużnik został powiadomiony.
Reasumując Sąd stwierdza, iż skoro dochodzone w ramach postępowania egzekucyjnego należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego nie uległy przedawnieniu na skutek prawidłowo dokonanego zajęcia ruchomości, to za prawidłowe należy uznać stanowisko wierzyciela wyrażone w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. oraz zaskarżonym postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w W.
Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło