III SA/Wa 3072/08
WyrokWSA w Warszawie2009-03-05
Skład orzekający: Hieronim Sęk, Bożena Dziełak, Aneta Trochim-Tuchorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy trudna sytuacja finansowa przedsiębiorcy, wynikająca z kosztów prowadzenia działalności gospodarczej (rotacja personelu, kredyty, remonty, niekompetencja pracowników, kradzieże), może stanowić podstawę do umorzenia zaległych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON)?Ratio decidendi
Trudna sytuacja finansowa przedsiębiorcy, wynikająca z kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, takich jak rotacja personelu, kredyty inwestycyjne, remonty, niekompetencja pracowników czy kradzieże, nie stanowi automatycznie podstawy do umorzenia zaległych wpłat na PFRON. Umorzenie jest instytucją nadzwyczajną, opartą na uznaniu administracyjnym, wymagającą wykazania ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, a nie jedynie subiektywnego przekonania o potrzebie umorzenia. Ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, w tym problemy pracownicze, musi być wkalkulowane przez przedsiębiorcę i nie może być przerzucane na PFRON, który ma służyć rehabilitacji osób niepełnosprawnych.Stan faktyczny
Skarżąca M. L. wniosła o umorzenie zaległych wpłat na PFRON, wskazując na wysokie koszty prowadzenia działalności gospodarczej (gastronomia), problemy z personelem (rotacja, kradzieże, niekompetencja), zaciągnięte kredyty inwestycyjne oraz brak wiedzy o obowiązku wpłat. Organy administracji (Prezes PFRON, Minister Pracy i Polityki Społecznej) odmówiły umorzenia, uznając, że przedstawione okoliczności nie spełniają przesłanek ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego, a skarżąca osiąga dochody z działalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hieronim Sęk (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2009 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od sierpnia 2003 r. do marca 2006 r. oraz czerwiec 2006 r. oddala skargę
1. M. L. (dalej "Strona" lub "Skarżąca") pismami z dnia 11 września 2006 r., 27 grudnia 2006 r. i 16 lipca 2007 r. wystąpiła o umorzenie zaległych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej "PFRON") za okres od sierpnia 2003 r. do czerwca 2006 r. Wskazała, że: - w ramach prowadzonej działalności gospodarczej ponosi koszty związane z rotacją personelu (częste porzucanie pracy przez pracowników, pijaństwo, kradzieże) i jego szkoleniem, remontem lokali gastronomicznych i ich wyposażeniem w specjalistyczny sprzęt oraz utrzymaniem nierentownych lokali w okresie zimowym, - obciążają ją duże kredyty inwestycyjne zaciągnięte na uruchomienie lokalu, - ponosi wysokie koszty utrzymania lokali, tj. czynsz, opłaty eksploatacyjne, podatki lokalne i opłaty koncesyjne, - zatrudnia osoby uczące się dopiero zawodu i nie otrzymuje na nie żadnych ulg, - zaległości powstały w wyniku nie poinformowania jej przez pracownika odpowiedzialnego za rozliczenia finansowe o obowiązku dokonywania wpłat na PFRON, - nie ma możliwości uregulowania swojego zobowiązania wobec PFRON za ww. okres, a zapłacenie tak wysokiej kwoty może zagrozić dalszej egzystencji, - nie korzystała z żadnej pomocy od państwa, w tym z pomocy finansowej PFRON i urzędu pracy na tworzenie nowych miejsc pracy.
2. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej "Prezes") decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. odmówił umorzenia zaległych wpłat na PFRON w kwocie 54.370,35 zł wraz z odsetkami w kwocie 12.618 zł za okres od sierpnia 2003 r. do marca 2006 r. oraz za czerwiec 2006 r.
W ocenie organu argumenty Strony nie stanowią przesłanek, warunkujących umorzenie zaległości w trybie art. 67a § 1 pkt 3 i art. 67b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze. zm.), dalej "O.p.". Zasadą jest bowiem ponoszenie obciążeń publicznoprawnych. Podjęcie działalności gospodarczej, w każdej dziedzinie gospodarki, zawsze wiąże się z ryzykiem co do osiąganych wyników i zawsze winno uwzględniać obciążenia publicznoprawne w tym także terminowe wywiązywanie się z tych zobowiązań. Tym samym każda osoba podejmująca i prowadząca działalność gospodarczą musi ją tak kalkulować, aby mogła sprostać w wymaganych prawem terminach zobowiązaniom publicznoprawnym.
Przytaczając treść powyższych przepisów organ podkreślił, że instytucja umorzenia została skonstruowana na zasadzie uznania administracyjnego. Organ orzekający może zatem, lecz nie musi, umorzyć na wniosek strony w całości lub w części zaległe opłaty. Przesłankami przy tym takiego umorzenia są tylko sytuacje uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Uprawnienie organu nie jest równoznaczne z obowiązkiem pozytywnego rozpatrywania każdego wniosku. Instytucja umorzenia traktowana jest jako szczególne odstępstwo od zasady ponoszenia zobowiązań.
Zdaniem Prezesa argumenty Strony podniesione w złożonych pismach (ponoszenie wysokich kosztów związanych z rotacją personelu, remontem lokali i ich wyposażeniem, aranżacją, niekompetencja pracowników) nie stanowiły o spełnieniu przesłanek umorzenia.
Organ podkreślił, że z dokumentów przedstawionych przez Stronę wynika, iż nie odnotowuje straty w prowadzonej działalności gospodarczej, a w 2006 r. osiągnęła zysk brutto w wysokości 248.736 zł.
3. W odwołaniu Strona podniosła, iż nie uiszczanie wpłat na PFRON wynika z kilku czynników. Stwierdziła, że gastronomia jest specyficzną branżą, wielu pracowników to osoby nieuczciwe, a z braku wykwalifikowanych pracowników na rynku pracy (emigracja z kraju) nie jest w stanie przeprowadzić dogłębnej weryfikacji kadry. Wskazała, iż w 2005 r. została okradziona przez pracowników na kwotę 90.000 zł. Brak odpowiednio wyszkolonych ludzi spowodował, że na miejsce jednego wykwalifikowanego pracownika musiała zatrudnić dwie osoby do przeszkolenia, z czego tylko nieliczni wdrażali się w dane zajęcie. Sytuacja ta sztucznie zawyżyła liczbę etatów. Problemem były też nagminne zwolnienia lekarskie, które podnosiły koszty działalności. Strona wywodziła również, że bardzo chce zatrudniać osoby niepełnosprawne i wielokrotnie zwracała się do C. w G. z zapotrzebowaniem na pracowników. W wyniku tych działań zgłaszało się kilka osób, ale niestety albo z prośbą o zatrudnienie na czarno, albo po to aby zatrudnić się a następnie przebywać na zwolnieniu lekarskim. Branża gastronomiczna jest przy tym trudna dla osób niepełnosprawnych. Dodatkowo zarzuciła, iż organ odmawiając umorzenia zaległości nie wziął pod uwagę decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2007 r. oraz orzecznictwa sądu administracyjnego.
Strona powtórzyła, iż nie stać na zapłacenie kwoty zaległości i że nigdy nie korzystała z umorzeń podatkowych. Utrzymanie się na rynku wiąże się z zatrudnianiem pracowników oraz rozwojem działalności. Tym samym tylko nowe inwestycje w maszyny, sprzęt oraz ciągłe zmiany aranżacji i modernizacji pozwalają utrzymać się na rynku.
4. Minister Pracy i Polityki Społecznej (dalej "Minister") decyzją z dnia [...] września 2008 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r. Podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 67a § 1 O.p. W ocenie Ministra, Strona nie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, która uzasadniałaby umorzenie zaległości. Osiąga dochód z prowadzonej działalności gospodarczej - aktualny dochód netto wyniósł 19.037 zł.
Zdaniem organu w pierwszej kolejności powinny być regulowane należności, do których podmiot jest zobowiązany na mocy powszechnie obowiązującego prawa. Podejmowanie natomiast przez Stronę nowych inwestycji w maszyny, sprzęt oraz ciągłe zmiany aranżacji i modernizacji lokali nie może samo przez się stanowić argumentu przemawiającego za umorzeniem należności publicznoprawnych. Strona powinna przy tym dołożyć większej dbałości w zakresie zabezpieczenia przed kradzieżami, bowiem straty poniesione w wyniku tych kradzieży nie mogą zostać zrekompensowane przez umorzenie należności wobec PFRON. Fundusz nie został bowiem powołany w celu kompensowania strat ponoszonych przez pracodawców ale w celu wspierania rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych.
Organ drugiej instancji uznał także, że okoliczności związane z niedokonywaniem wpłat nie miały znaczenia, albowiem ryzyko i koszty działalności gospodarczej ponosi przedsiębiorca. Nie mogą one być przerzucane na PFRON. Takie działanie byłoby niesprawiedliwe w stosunku do innych przedsiębiorców, którzy regulują zobowiązania publicznoprawne i powodowałoby utratę zaufania obywateli do Państwa.
Minister dodatkowo zwrócił uwagę, że na mocy art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92) wpłaty na PFRON ulegają obniżeniu z tytułu zakupu usługi (z wyłączeniem handlu) lub produkcji u pracodawcy zatrudniającego co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i osiągającego wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności w wysokości co najmniej 10%. Tym samym skoro Strona faktycznie nie mogła zatrudnić osób niepełnosprawnych, mogła skorzystać z uprawnień przewidzianych tym przepisem.
5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie ww. decyzji w całości i uwzględnienie skargi przez ustalenie, iż "nie jest zobowiązana do uiszczenia zaległych wpłat w kwocie 54.370,35 zł wraz z odsetkami w kwocie 12.618 zł". Decyzji zarzuciła, naruszenie przepisów prawa przez niewłaściwe zastosowanie art. 67a § 1 O.p. polegające na przyjęciu, że przesłanką umorzenia wobec Skarżącej zaległych wpłat wraz z odsetkami nie może być jej ważny interes.
W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumenty prezentowane w toku postępowania administracyjnego. Podniosła, że Minister już raz wypowiadał się w przedmiotowej sprawie i decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. uchylił decyzję Prezesa z dnia [...] września 2007 r. stwierdzając, iż takie okoliczności jak ponoszenie wysokich kosztów spowodowanych dużą rotacją personelu, zaciąganie kredytów inwestycyjnych oraz niekompetencja pracowników mogą stanowić podstawę do umorzenia należnych wpłat na Fundusz. Tymczasem w zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2008 r. organ odwoławczy twierdzi coś zupełnie innego.
Skarżąca stwierdziła, że w ostatnich latach tysiące Polaków wyjechało za granicę w poszukiwaniu lepiej płatnej pracy. Pracodawcy (w tym Skarżąca) musieli podnieść znacznie płace, by zatrzymać pozostałych w zakładzie pracowników oraz żeby pozyskać nowych. Ponadto, rynek wykwalifikowanych pracowników w branży gastronomicznej czy hotelarskiej bardzo się skurczył.
Wywiodła, że w latach 2003 - 2006 dokonała zakupu środków trwałych na łączną kwotę 423.265,91 zł. Poczynione wydatki były konieczne dla prawidłowego funkcjonowanie restauracji oraz podniesienie jej atrakcyjności na bardzo konkurencyjnym rynku gastronomicznym.
Według Skarżącej nie jest w stanie spłacić żądanej kwoty ponieważ ponosi wysokie koszty, których przyczyny wcześniej wskazała (duża rotacja personelu, zaciąganie kredytów inwestycyjnych oraz niekompetencja pracowników).
6. W odpowiedzi na skargę Minister podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
7. Na rozprawie w dniu 5 marca 2009 r. Skarżąca podtrzymała skargę. Zrzuciła, iż wadliwie ustalono w zaskarżonej decyzji, że osiąga dochód w kwocie 19 037 zł, co wynika z faktu niemożności wliczania w koszty uzyskania przychodów wydatków inwestycyjnych na zakup środków trwałych powyżej 3.500 zł. Zwróciła uwagę, iż nie miała możliwości prowadzenia ciągłej kontroli pracowników zatrudnionych w ramach prowadzenia działalności. Zarzuciła również nierównie traktowanie wobec prawa z uwagi na konieczność uiszczenia wpłat na PFRON z własnych środków, bez możliwości uwzględniania ich w kosztach przychodu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a zarzuty w niej zawarte okazały się chybione.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Sąd nie jest natomiast uprawniony do oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia zasad słuszności, celowości, czy też przestrzegania zasad współżycia społecznego.
Mając z kolei na uwadze wniosek skargi o ustalenie, iż Skarżąca nie jest zobowiązana do uiszczenia zaległych wpłat w kwocie 54.370,35 zł wraz z odsetkami w kwocie 12.618 zł za okres od sierpnia 2003 r. do marca 2006 r. oraz za czerwiec 2006 r. na PFRON wyjaśnić należało, że tak nakreślone żądanie wykracza poza zakres przedmiotowy rozpoznanej sprawy. Dotyczy ona bowiem kontroli rozstrzygnięć podjętych w przedmiocie umorzenia zaległości we wpłatach na PFRON ciążących na Skarżącej (odmowy ich umorzenia), nie zaś kwestii określenia tegoż zobowiązania wobec Skarżącej. Ponadto, dodać trzeba, że o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji, co oznacza, że Sąd nie ma uprawnień do orzeczenia w sposób postulowany w skardze. Sąd nie mógłby tego uczynić nawet w sytuacji uwzględnienia skargi. Sąd administracyjny bada bowiem wyłącznie legalność zaskarżonego aktu - w tej sprawie decyzji z dnia [...] września 2008 r. - nie może natomiast orzekać za organ podatkowy w sposób merytoryczny, przyznając określone uprawnienia lub zwalniając z nałożonych obowiązków.
Decyzja o umorzeniu (lub o odmowie umorzenia) zaległości wraz z odsetkami, wydawana na podstawie art. 67a O.p. ma charakter uznaniowy. Oznacza to, iż do organu orzekającego należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Nadto, użyte w tym przepisie pojęcia "ważny interes podatnika" oraz " interes publiczny" mają charakter niedookreślony, a ich interpretacji na użytek danej sprawy dokonuje każdorazowo organ prowadzący sprawę. Organ ten dysponuje pewnym marginesem swobody w odniesieniu do zaistniałej w danej sprawie sytuacji faktycznej, która może uzasadniać wystąpienie przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.
Badając zaskarżoną decyzję oraz decyzję utrzymaną nią w mocy Sąd nie stwierdził, aby naruszały one prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, o co wnosiła Skarżąca. Nie stwierdził również innych wyżej wskazanych przesłanek, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania tych decyzji z obrotu prawnego.
Skargę Skarżąca oparła głównie na wadliwym w jej ocenie zastosowaniu art. 67a § 1 O.p., polegającym na przyjęciu przez organ, że przesłanką umorzenia zaległości we wpłatach na PFRON wraz z odsetkami nie mógł być jej ważny interes oparty na wskazanych przez nią okolicznościach związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.
W ocenie Sądu, organy orzekające, wbrew temu co twierdzi Skarżąca, przy wydawaniu decyzji wzięły pod uwagę podnoszone przez nią okoliczności i zgromadzone dowody. Odnosząc je do podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia sformułowały wnioski, które mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów. Sytuacja w której dokonana przez organ ocena odbiega od samooceny dokonanej przez Skarżącą nie świadczy, iż ocena ta jest wadliwa (dowolna). Zarówno Prezes, jak i Minister wskazali, jakie ustalenia faktyczne wzięto pod uwagę przy podejmowaniu decyzji i z czego one wypływały.
W toku postępowania Skarżąca powoływała się przede wszystkim na brak winy w powstaniu zadłużenia z tytułu wpłat na PFRON, nieuczciwe zachowania pracowników polegające na kradzieży, dużą rotację pracowników, brak ich odpowiedniego wykwalifikowania, konieczność ponoszenia ciągłych inwestycji w związku z prowadzoną działalnością gastronomiczną, a także brak wiedzy o obowiązku dokonywania wpłat na PFRON. W nich upatrywała istnienie ważnego interesu przemawiającego za wydaniem korzystnego dla niej rozstrzygnięcia. Tak uzasadniany przez Skarżącą ważny interes, był więc przedmiotem oceny organów orzekających. Dokonując oceny w tym zakresie, zdaniem Sądu, organy nie naruszyły prawa. W motywach przedstawiły przyczyny, które prowadziły do konkluzji o braku zaistnienia w sprawie przesłanek umorzenia (ważnego interesu). Granice ustaleń organów Sąd uznał za odpowiadające kryteriom niezbędnym do właściwego zastosowania art. 67a O.p.
W rozpoznanej sprawie organy orzekające słusznie podniosły, że zasadą jest płacenie należności publicznoprawnych w terminach i wysokościach określonych przez prawo. Natomiast umorzenie zaległości traktowane musi być jako instytucja nadzwyczajna, gdyż prowadzi do uprzywilejowania jednych podmiotów kosztem pozostałych, którzy płacą należności. Wpływy z nich przeznaczane są na realizację różnych celów społecznych, tak więc odpowiednio do tej okoliczności, odstąpienie od ich poboru musi być uzasadnione wystąpieniem szczególnie ważnych i uzasadnionych, również z punktu widzenia obiektywnych kryteriów, przesłanek udzielenia ulgi. Analiza decyzji w sprawie wydanych oraz zarzutów przedstawionych w skardze doprowadziła Sąd do przekonania, iż właściwie przyjęto, że Skarżąca nie wykazała, aby w jej przypadku wystąpiły okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie zaległości. Sama w sobie trudna sytuacja na rynku usług gastronomicznych oraz problemy z zatrudnieniem odpowiednio wykwalifikowanych pracowników, nie mogły stanowić podstawy do nieuiszczania wpłat na PFRON, tym bardziej, iż spowodowane zostały jedynie "niewiedzą" o takiej powinności, jak podnosi Skarżąca, a nie uprzednim brakiem środków na ten cel. Taki sposób argumentacji sugeruje przy tym, iż gdyby takową wiedzę Skarżąca posiadała, to by należności uiszczała w odpowiednich terminach. Okoliczność ta nie mogła więc przemawiać za istnieniem ważnego interesu strony. Słusznie bowiem podnosiły też organy podatkowe, że o istnieniu ważnego interesu decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ rozstrzyga o umorzeniu, bądź nie zaległości w daninach publicznych. Ważnego interesu wnioskodawcy nie można utożsamiać z samym jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia ciążących na nim zaległości, gdyż skutkują one pogorszeniem statusu finansowego.
Skarżąca decydując się na prowadzenie określonej działalności, winna była uwzględnić idące za tym wszelkie powinności publiczne, w tym wynikające z istnienia obowiązku wpłat na PFRON. Inwestowanie w prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą nie jest czymś nadzwyczajnym w realiach życia gospodarczego, lecz zwykłym działaniem. Ewentualne ryzyko tych działań, czy też ich kosztowność w żadnej mierze, jak prawidłowo oceniły organy, nie tworzy automatycznie po stronie takiego podmiotu ważnego interesu przemawiającego za umorzeniem innych obciążających go wydatków. Gdyby tak było, to niewiele podmiotów musiało by się wywiązywać z ponoszenia danin publicznoprawnych. Podobnie, ryzyko związane z prowadzeniem określonego rodzaju działalności, generalnie tkwiące w każdym przedsięwzięciu gospodarczym, nie jest czymś nadzwyczajnym i winno być wkalkulowane, jak słusznie podniesiono w zaskarżonej decyzji, w sposób funkcjonowania danego podmiotu. To on bowiem decyduje, jakie kroki podejmować w ramach prowadzonej działalności, jak osiągać zakładane cele, jakie stosować ku temu środki, a przede wszystkim jak minimalizować negatywne skutki dokonywanych przez siebie wyborów. Temu celowi nie może więc służyć wyjątkowa instytucja prawna, jaką jest umorzenie zaległości wynikających z faktu prowadzenia tejże działalności. Stąd problemy pracownicze Skarżącej, związane z zatrudnianiem nieodpowiedniego personelu, są ryzykiem ciążącym na pracodawcy. Także i ten element nie jest czymś wyjątkowym w życiu gospodarczym. Zasadnie więc i on nie był dla organów przesłanką potwierdzającą istnienie przesłanki umorzenia zaległości. Nie bez znaczenia było także i to, jak wywodzono w decyzji, że Skarżąca osiąga dochody z działalności (dochód brutto w 2006 r. blisko 250 tys. zł, dochód netto a trakcie 2008 r. ponad 19 tys. zł, podany przez Skarżącą w piśmie z dnia 4 sierpnia 2008 r.) oraz ponosi znaczne nadkłady inwestycyjne, a więc nie jest w trudnej sytuacji finansowej. Wybór zaś wydatków na inwestycje nie może odbywać się kosztem niepłacenia zobowiązań publicznoprawnych. Zarzut postawiony na rozprawie w kwestii wadliwego przyjęcia wskazanej wyżej kwoty 19 tys. zł jako dochodu jest co najmniej niezrozumiały. Taką właśnie kwotę podała sama Skarżąca w toku postępowania odwoławczego. Organ, w świetle art. 192 O.p., miał więc prawo uznać tę okoliczność za udowodnioną. To, jak Skarżąca redystrybuuje rzeczony dochód jest już kwestią wtórną. Nie sposób było się również zgodzić z postanowionym na rozprawie zarzutem nierównego traktowania wobec prawa, motywowanym koniecznością uiszczania wpłat na PFRON z własnych środków bez uwzględniania ich w kosztach. Zasadą przecież jest, że każdy podmiot, aby wywiązać się z powinności publicznoprawnych czyni to kosztem uszczuplenia swoich zasobów (dochodu). Jest to pewna oczywistość, w której trudno doszukiwać się elementów dyskryminujących.
Skoro więc przesłanka ważnego interesu podatnika, na którą się powoływała Strona w postępowaniu, nie wystąpiła, brak było w ogóle podstaw do skorzystania przez organy orzekające z tzw. uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne, czyli możność wyboru rozstrzygnięcia wchodzi w grę dopiero wówczas, gdy istnieją przesłanki niezbędne do jego zastosowania. W konsekwencji nie stwierdzenie takiej przesłanki w ogóle uniemożliwia przejście do dalszego etapu stosowania wyżej wskazanego przepisu, tj. uznania administracyjnego i zobowiązuje organ do wydania decyzji o odmowie umorzenia zaległości.
Reasumując, Sąd oceniając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą nie stwierdził, aby naruszały one przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Nie stwierdził również naruszenia przepisów prawa procesowego, w takim stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W motywach rozstrzygnięcia organy wskazały niezbędne elementy, a ocena tego materiału dowodowego, który został zebrany, mieściła się w ramach art. 191 O.p. Materiał dowodowy był przy tym wystarczający do wydania decyzji w ramach wniosku Strony o umorzenie zaległości.
Sąd zauważa, że sprawy umorzenia należności nie korzystają z tzw. powagi rzeczy osądzonej w takim znaczeniu, iż nie stoją na przeszkodzie do wszczęcia przez Stronę kolejnego postępowania o umorzenie zaległości. Jeśli bowiem Skarżąca uzna, że istnieją inne jeszcze okoliczności przemawiające za umorzeniem niż te, które były w zakończonym postępowaniu uwzględnione, bądź zmianie ulegnie stan faktyczny w stosunku do tego, na którym oparto poprzednie decyzje, wówczas może ponowić żądanie umorzenia zaległości. W tym nowym postępowaniu organ będzie miał obowiązek ponownie ocenić sprawę w zmienionych realiach faktycznych.
Biorąc pod uwagę przedstawione ustalenia i wnioski Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż brak jest przesłanek do uwzględnienia skargi. W związku z tym należało ją oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Wobec oddalenia skargi, brak było podstaw do orzekania o zwrocie kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło