III SA/Wa 3073/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant specjalista Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2010 r. 1) uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2018 r. (sygn. akt III SA/WA 3073/15), 2) umarza postępowanie sądowe, 3) zwraca z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. uiszczony wpis sądowy w kwocie 100 000 zł (słownie: sto tysięcy złotych). 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu wyrokiem z dnia 9 stycznia 2018 r. (sygn. akt III SA/Wa 3073/15) oddalił skargę Skarżącej – A. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2015 r. (nr [...]) w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2010 roku. 2. Dzień przed wydaniem wyroku, w dniu 8 stycznia 2018 r. wpłynęło do tutejszego Sądu pismo pełnomocnika Skarżącej zawierające w swojej treści wniosek o wycofanie skargi i zwrot wpisu sądowego na rachunek bankowy Skarżącej. 3. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2018 r. włączono ww. wniosek do akt sprawy (k. 80 akt sądowych). 4. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik Skarżącej wniósł o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania na podstawie art. 189 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej "ppsa") oraz o zwrot całości wpisu uiszczonego od cofniętej skargi do WSA na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 ppsa i zwrot kosztów postępowania kasacyjnego i postępowania przed WSA według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 ppsa przez ich niezastosowanie i niewydanie postanowienia o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy Skarżąca skutecznie cofnęła skargę złożoną do WSA, a zatem nie było podstaw do merytorycznego rozpoznania tej skargi; b) art. 232 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 ppsa przez jego niezastosowanie i niezwrócenie Skarżącej z urzędu przez Sąd I instancji całego uiszczonego wpisu w sytuacji, gdy Skarżąca skutecznie, przed dniem rozpoczęcia rozprawy, cofnęła skargę do WSA. W uzasadnieniu podniósł, iż w dniu 8 stycznia 2018 r. zostało złożone na biurze podawczym Sądu pismo zawierające oświadczenie o cofnięciu skargi wraz z wnioskiem o zwrot uiszczonego wpisu sądowego. O fakcie wycofania skargi poinformowano również telefonicznie sekretariat sądu. W dniu 9 stycznia 2018 r. Sąd rozpoznał skargę na rozprawie, pomimo jej wcześniejszego cofnięcia przez Skarżącą, orzekając o jej oddaleniu. Wedle pełnomocnika skoro Skarżąca skutecznie cofnęła skargę, to zaskarżony wyrok został wydany wbrew obowiązkowi umorzenia postępowania, z naruszeniem art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 ppsa. Pełnomocnik wskazał na prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd zgodnie z którym w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym cofnięcie skargi, o jakim mowa w art. 60 ppsa, ze skutkiem określonym w art. 161 § 1 pkt 1 tejże ustawy możliwe jest do czasu wydania przez ten sąd orzeczenia, od którego przysługuje skarga kasacyjna. W ocenie Skarżącej zasadne jest uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i umorzenie postępowania na podstawie art. 189 ppsa wraz ze zwrotem uiszczonego wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Postępowanie sądowe należało umorzyć i jednocześnie należało uchylić wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2018 r. (sygn. akt III SA/Wa 3073/15). 1. Zgodnie z art. 179a ppsa: "Jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna.". Ustawą z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658) do Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi został wprowadzony mechanizm w postaci autokontroli przez sąd pierwszej instancji orzeczenia rozstrzygającego sprawę sądowoadministracyjną. Regulacja ta stanowi wyjątek od zasady dewolutywności skargi kasacyjnej, co oznacza, że przy spełnieniu określonych przesłanek zostanie rozpoznana przez sąd pierwszej instancji. Będzie to miało miejsce, jeżeli wojewódzki sąd administracyjny przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione. Spełnienie którejś z tych przesłanek obliguje sąd pierwszej instancji do uchylenia zaskarżonego wyroku lub postanowienia. Przemawia za tym użycie przez ustawodawcę kategorycznego zwrotu: "Jeżeli (...) stwierdzi, że (...), uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie". Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, gdyż – wobec skutecznego cofnięcia skargi przed rozprawą - podstawy skargi kasacyjnej były oczywiście usprawiedliwione. 2. Uchylając wcześniejszy wyrok, sąd jednocześnie umorzył postępowanie. Umorzenie postępowania polega na jego przerwaniu, uchyleniu wszystkich dokonanych w nim czynności oraz orzeczeniu o dalszym jego nieprowadzeniu (por. W. Chróścielewski, Glosa do wyroku NSA z 23.11.1995 r., SA/Kr 95/95, "Palestra" 1997/3 - 4, s. 256; por. wyrok NSA z 16 września 2004 r., sygn. akt GSK 774/04). Zgodnie z treścią art. 60 ppsa, skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże, sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Sąd nie stwierdził, aby w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki wyłączające skuteczność cofnięcia skargi, o których mowa w powyższym przepisie. Cofnięcie skargi kasacyjnej sprowadza się do rezygnacji przez skarżącą z dochodzenia na drodze sądowej ochrony sfery jej praw i interesów, a tym samym z kontynuowania postępowania sądowoadministracyjnego i realizacji uprawnień wynikających z zasady prawa do sądu (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1230/15). Cofnięcie skargi kasacyjnej jest dopuszczalne w każdym przypadku, a dla jego skuteczności nie jest wymagana zgoda strony przeciwnej (por. postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt I GSK 895/10). 3. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 1 ppsa, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. Skuteczne cofnięcie skargi obliguje więc Sąd do umorzenia postępowania sądowego. Okoliczność powiadomienia składu orzekającego w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 3073/15 o cofnięciu skargi (dopiero w dniu 10 stycznia 2018 r.) po wydaniu wyroku w sprawie (w dniu 9 stycznia 2018 r.) nie może uniemożliwić stronie skutecznego wycofania skargi. W związku z tym, zdaniem sądu, cofniecie skargi było skuteczne. 4. Sąd w niniejszej sprawie stwierdził, że podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione wobec czego miał zastosowanie art. 197a ppsa. Wskazany przepis umożliwia wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu dokonania autokontroli zaskarżonego wyroku, od którego przysługuje skarga kasacyjna. Przy czym z woli ustawodawcy, uchylenie zaskarżonego orzeczenia i ponowne rozpoznanie sprawy może nastąpić wówczas, gdy sąd ten uzna, że podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione lub w razie stwierdzenia przesłanek nieważności. Podstawy skargi są oczywiście usprawiedliwione, w szczególności jeżeli sąd "od razu", "na pierwszy rzut oka" ocenia jako uzasadnione zarzuty i żądania zawarte w skardze kasacyjnej. Dokonując autokontroli zaskarżonego wyroku, Sąd uznał bowiem, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie jako oczywiście uzasadniona, ze względu na skuteczne cofnięcie skargi przez Stronę. 5. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 179a ppsa w związku art. 161 § 1 pkt 1 ppsa oraz art. 60 ppsa, Sąd administracyjny wyrokiem: - uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2018 r. (sygn. akt III SA/Wa 3073/15); - umorzył postępowanie sądowe; - orzekł o zwrocie uiszczonego przez Skarżącą wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 000 zł. (na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa).