III SA/Wa 3073/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Owsiak, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant ref. staż. Katarzyna Dorota Wielgosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi Prokuratury Okręgowej w K. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy rozliczeniowe od grudnia 2012 r. do listopada 2013 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...].04.2018 r. nr [...] 2) zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz Prokuratury Okręgowej w K. kwotę 4.181 zł (słownie: cztery tysiące sto osiemdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] kwietnia 2018 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej Prezes PFRON) określił Prokuraturze Okręgowej w K. (dalej Skarżąca) zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za okresy od grudnia 2012 r. do listopada 2013 r. Decyzją z [...] października 2018 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej MRPiPS), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej Op) oraz art. 49 ust. 1 i 4 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm., dalej Urzszon), utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania wyjaśniającego jeden z pracowników Skarżącej nie mógł zostać uznany za osobę niepełnosprawną, gdyż nie legitymował się on orzeczeniem o niepełnosprawności, mającym wpływ na ustalenie zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON. Osobą tą był K. K., który jest pracownikiem Skarżącej od [...] sierpnia 1996 r. MRPiPS podkreślił, że w odniesieniu do powyższego pracownika Skarżąca przedstawiła: - kopię orzeczenia z [...] czerwca 1996 r. Nr [...] w sprawie niezdolności do służby wojskowej wydanego przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską w K., orzeczeniem tym pracownik został uznany za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej i zaliczony do [...] grupy inwalidów; - kopię orzeczenia z [...] czerwca 2001 r., Nr [...] w sprawie badania kontrolnego rencisty (inwalidy) wojskowego wydanego przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską w K., orzeczeniem tym pracownik został uznany za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej i zaliczony do [...] grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia; - kopię orzeczenia z [...] czerwca 2006 r., Nr [...] w sprawie badania kontrolnego inwalidy wydanego przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w K., orzeczeniem tym pracownik został uznany za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej i zaliczony do [...] grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia. Organ odwoławczy wskazał, że w myśl przepisów Urzszon organami kwalifikującymi daną osobę do jednego z trzech stopni niepełnosprawności są zespoły orzekające o niepełnosprawności, do których zalicza się powiatowe oraz wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. MRPiPS zauważył, że osoby, które przed 1 stycznia 1998 r. zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów przez komisje lekarskie podległe MON lub MSWiA na podstawie odrębnych przepisów dotyczących niezdolności do służby, są osobami niepełnosprawnymi w rozumieniu ustawy, jeśli przed tą datą orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów nie utraciło mocy. Organ podkreślił, że orzeczenie o zaliczeniu do [...]inwalidztwa w związku ze służbą z jednoczesnym orzeczeniem inwalidztwa [...]z ogólnego stanu zdrowia traktowane jest na równi [...] stopniem niepełnosprawności. Natomiast orzeczenie ustalające inwalidztwo [...]wyłącznie z tytułu niezdolności do służby oznacza zdolność do pracy poza służbą, a zatem posiadaczy tych orzeczeń nie zalicza się do osób niepełnosprawnych w rozumieniu przepisów ustawy o rehabilitacji. Organ odwoławczy wskazał, że w przypadku K. K. pierwsze zaświadczenie nie zawiera stwierdzenia, iż został on zaliczony do [...]inwalidów z ogólnego stanu zdrowia. Kolejne dwa zaświadczenia już taką informację zawierają, jednakże zostały wydane po wejściu w życie przepisów Urzszon. K. K. winien zatem wystąpić do powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności o ustalenie niepełnosprawności, a następnie przedstawić to orzeczenie swojemu pracodawcy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Prokuratura Okręgowa w K., działająca poprzez ustanowionego pełnomocnika - radcę prawnego, wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie: - art. 122, art. 120 i art. 191 Op, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego, tj. z uwagi na przyjęcie przez organ odwoławczy, wbrew zebranemu w aktach materiałowi dowodowemu, że orzeczenie K. K. nie stanowi podstawy do uznania tego pracownika za osobę niepełnosprawną przy ustalaniu zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON; - art. 21 ust. 1 i 5 Urzszon, przez nieprawidłowe wyliczenie zobowiązania Skarżącej, tj. z pominięciem jednego etatu osoby niepełnosprawnej; - art. 62 ust. 1 Urzszon, poprzez uznanie, że K. K., legitymujący się orzeczeniem z [...] czerwca 1996 r., Nr [...] nie może zostać uznany za osobę niepełnosprawną w rozumieniu tego przepisu, gdyż [...] grupa inwalidztwa z tytułu niezdolności do służby oznacza zdolność do pracy poza służbą i nie można go zaliczyć do osób niepełnosprawnych w rozumieniu powołanej ustawy. W odpowiedzi na skargę MRPiPS wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna. Przedmiot kontroli stanowi decyzja MRPiPS, utrzymująca w mocy decyzję Prezes PFRON, w której organ pierwszej instancji dokonał weryfikacji i zmiany rozliczeń Skarżącej z tytułu wpłat na PFRON. Prezes PFRON pominął przy wyliczeniu rzeczywistego zatrudnienia osób niepełnosprawnych etat K. K., co spowodowało wyższą różnicę miedzy zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6% a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych. W konsekwencji wyższy stał się również iloczyn wspomnianej różnicy oraz wartości 40,65% przeciętnego wynagrodzenia co spowodowało w konsekwencji wyższą kwotę zobowiązania od pierwotnie deklarowanej przez Skarżącą. Zgodnie z art. 21 ust. 1 Urzszon, pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5 i art. 22, dokonywać miesięcznych wpłat na Fundusz, w wysokości kwoty stanowiącej iloczyn 40,65% przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6% a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych. Osobami niepełnosprawnymi w myśl art. 1 pkt 1 Urzszon są natomiast m. in. osoby, u których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności określonych w art. 3. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1-3 Urzszon, ustala się trzy stopnie niepełnosprawności, które stosuje się do realizacji celów określonych ustawą, a mianowicie znaczny, umiarkowany i lekki. Na podstawie z art. 6 ust. 1 Urzszon powołuje się zespoły orzekające o niepełnosprawności: 1) powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako pierwsza instancja; 2) wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako druga instancja. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że K. K. nie dysponował orzeczeniem o znacznym, umiarkowanym lub lekkim stopniu niepełnosprawności, wydanym przez powiatowy zespół orzekania o niepełnosprawności. Dysponował natomiast orzeczeniem z [...] czerwca 1996 r. Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K., na mocy którego: został zaliczony do [...]inwalidów; został zaliczony do [...]inwalidów w związku ze służbą wojskową; stwierdzono że może pracować; inwalidztwo [...]istnieje od czerwca 1996 r.; termin badania kontrolnego wyznaczono na czerwiec 2001 r. Powyższe orzeczenie zostało wydane przed wejściem w życie Urzszon. Na podstawie art. 62 ust. 1 Urzszon, osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów, są osobami niepełnosprawnymi w rozumieniu ustawy, jeżeli przed tą datą orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów nie utraciło mocy. Zgodnie z art. 62 ust. 2 Urzszon, orzeczenie o zaliczeniu do: 1) I grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) II grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności; 3) III grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. Tym samym K. K. bezsprzecznie posiadał orzeczenie traktowane na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności, które zostało potwierdzona dwoma kolejnymi orzeczeniami tj. z [...] czerwca 2001 r., Nr [...] w sprawie badania kontrolnego rencisty (inwalidy) wojskowego wydanego przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską w K. oraz z [...] czerwca 2006 r., Nr [...] w sprawie badania kontrolnego inwalidy wydanego przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w K.. Badania kontrolne nie doprowadziły do odebrania K. K. statusu inwalidy zaliczanego do [...](statusu równoważnego z lekkim stopniem niepełnosprawności w rozumieniu Urzszon). Wręcz przeciwnie w orzeczeniu z [...] czerwca 2006 r. nie wskazano już kolejnego terminu badania kontrolnego, lecz wskazano inwalidztwo trwałe. Kwestia możliwości wliczenia przez pracodawcę danej osoby w poczet zatrudnionych osób niepełnosprawnych została unormowana w art. 2a ust. 1 Urzszon. Zgodnie z tym przepisem, osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. Skarżąca w grudniu 2012 r. w przypadku K. K. dysponowała natomiast stosownym orzeczeniem, traktowanym na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. Mogła zatem uwzględnić go w stanie zatrudnienia osób niepełnosprawnych na potrzeby wyliczenia wysokości wpłat na PFRON. W ocenie Sądu, niezrozumiałym jest argument organów orzekających w tej sprawie, że inwalidztwo [...]w związku ze służbą wojskową, oznaczające zdolność do pracy poza służbą, nie może być traktowane jako niepełnosprawność w rozumieniu przepisów Urzszon. Zdaniem Sądu, przeczy temu treść art. 4 pkt 3 tej ustawy. Na mocy powołanego przepisu do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne. Osoba taka jest zatem zdolna do pracy, jednakże, co wydaje się oczywiste, w stopniu niższym niż osoba zdrowa. Ponadto w art. 62 ust. 2 pkt 3 Urzszon mowa jest o zaliczeniu do [...]inwalidów i nie wskazuje się żadnych dodatkowych warunków. Nie ma zatem znaczenia, czy jest to inwalidztwo z ogólnego stanu zdrowia czy też z tytułu niezdolności do służby. Orzeczenie wydane wobec K.K. z [...] czerwca 1996 r. w sposób jednoznaczny wskazuje, że badany został zaliczony do [...]inwalidów. Oznacza to, że został uznany za osobę z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności w rozumieniu przepisów Urzszon. Organy obu instancji nawiązały również do art. 20 ust. 1 pkt 3 ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., Nr 8, poz. 66 ze zm.), który, zdaniem Sądu, w pełni koresponduje z art. 62 ust. 2 pkt 3 i art. 4 pkt 3 Urzszon. Przepis ten wskazuje, że ustala się trzy grupy inwalidztwa żołnierzy całkowicie niezdolnych do służby, w tym [....] grupę - obejmującą zdolnych do pracy. Żołnierz niezdolny do służby, zakwalifikowany do [...]inwalidztwa jest zatem zdolny do pracy, podobnie jak osoba o lekkim stopniu niepełnosprawności w rozumieniu powołanych przepisów Urzszon. Organy pomijają ponadto, że treść orzeczenia z [...] czerwca 1996 r. (stwierdzenie inwalidztwa w związku ze służbą wojskową) wynikała zapewne z faktu, iż wówczas K. K. był w czynnej służbie wojskowej. Z kolei badania kontrolne w 2001 r. i 2006 r. miał wykonywane, gdy już służby nie pełnił. Z powyższych względów nie dziwi stwierdzenie o zaliczeniu badanego do inwalidów z ogólnego stanu zdrowia, w miejsce zaliczenia do inwalidów w związku ze służbą wojskową. Kluczowe znaczenie z punktu widzenia treści art. 62 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 Urzszon miało i tak zaliczenie K. K. do [...] grupy inwalidów przed dniem wejścia wżycie tej ustawy, a także fakt, że do dnia wejścia wżycie przepisów Urzszon wspomniane orzeczenie pozostawało w mocy. Sąd nie dostrzega zatem żadnych argumentów prawnych przemawiających za uznaniem, że osoba z orzeczeniem kwalifikującym ją do [...]inwalidztwa w związku ze służbą wojskową nie jest osobą z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. Istnieje wprawdzie tryb przewidziany w art. 5a Urzszon, w ramach którego osoby posiadające ważne orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów, o których mowa w art. 62, mogą składać do zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności (art. 5a ust. 1 Urzszon) Dotyczy to jednak możliwości korzystania z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów. A contrario nie jest zatem potrzebne aby pracodawca mógł zaliczyć taką osobę w poczet stanu zatrudnionych osób niepełnosprawnych. Z tych względów zasadne okazały się oba stawiane zarzuty. Decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów Op i Urzszon. Organ pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę wyliczy wysokość zobowiązań Skarżącej uwzględniając etat K. K., jako osoby posiadającej orzeczenie traktowane na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. Gdyby organ otrzymał wartości analogiczne z tymi deklarowanymi przez Skarżącą, winien umorzyć postępowanie administracyjne na podstawie art. 208 § 1 Op, jako bezprzedmiotowe z innych przyczyn. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz na podstawie art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz. 1302, dalej "Ppsa"), orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 Ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Na kwotę 4.181 zł złożył się wpis (581 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (3.600 zł).