III SA/Wa 3075/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy od grudnia 2008 r. do listopada 2009 r. oddala skargę Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes ZPFRON") decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm., dalej jako "O.p.") oraz art. 21 ust. 1, ust. 2 i art. 49 ust. 1, ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011r., Nr 127, poz. 721 z późn. zm., dalej jako "ustawa o rehabilitacji") określił Skarżącej – O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. - wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od grudnia 2008 r. do listopada 2009 r. w kwocie łącznej 49 977 zł. W uzasadnieniu wydanej decyzji Prezes ZPFRON wskazał, iż Skarżąca nie złożyła deklaracji miesięcznych w terminie określonym w art. 49 ust. 2 ustawy o rehabilitacji oraz nie dokonała należnych wpłat na PFRON, w związku z czym pismem z 23 listopada 2010 r. oraz pismem z 20 kwietnia 2011 r. wezwał Spółkę do złożenia deklaracji miesięcznych i poinformowania o przyczynach ich nie złożenia za okres od marca 2007 r. do lutego 2011 r. Strona nie dostarczyła wymaganych dokumentów, w konsekwencji czego organ wszczął wobec niej postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązań z tytułu wpłat na Fundusz za okres od grudnia 2008 r. do listopada 2009 r. Następnie pismem z dnia 7 lutego 2013 r. Prezes ZPFRON wezwał Skarżącą do przedstawienia dowodów będących w jej posiadaniu, niezbędnych do wyjaśnienia sprawy i ustalenia stanu faktycznego m.in. orzeczeń o stopniu niepełnosprawności pracowników, złożonych do ZUS deklaracji ZUS DRA, innych dokumentów potwierdzających stan zatrudnienia w okresie od grudnia 2008 r. do listopada 2009 r. w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, posiadanych informacji o kwocie obniżenia wpłat na PFRON na podstawie art. 22 ustawy o rehabilitacji, innych dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Spółka nie złożyła żądanych dokumentów. Organ pierwszej instacji uznał jednak, że osiągnięcie przez Skarżącą poziomu zatrudnienia obligującego do wpłat na PFRON, tj. przeciętnego miesięcznego zatrudnienia w wymiarze co najmniej 25 osób, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy w okresie od grudnia 2008 r. do listopada 2009 r. zostało udowodnione. Organ bowiem powyższe ustalił w oparciu o dane uzyskane z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i w związku z tym określił wysokość zobowiązań Skarżącej. Od ww. decyzji Strona złożyła odwołanie z dnia 6 sierpnia 2013 r., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Organowi pierwszej instancji zarzuciła naruszenie art. 22 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, poprzez wydanie decyzji bez ustalenia, czy płatnik w okresie objętym decyzją nie korzystał z usług przedsiębiorców zatrudniających osoby niepełnosprawne. Strona twierdziła, iż nie była zobligowana do składania miesięcznych deklaracji ani też do uiszczania jakichkolwiek wpłat na rzecz PFRON w okresie objętym decyzją, gdyż wówczas współpracowała z podmiotami, które wypełniały przesłanki z art. 22 ustawy o rehabilitacji, mianowicie zatrudniały pracowników mających orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Skarżąca wyjaśnia, iż nie uzyskała informacji od kontrahentów, w związku z czym wniosła o uzyskanie tych informacji przez organ odwoławczy. Minister Pracy i Polityki Społecznej (dalej jako "MPiPS" lub "organ odwoławczy") po analizie akt sprawy oraz zarzutów zawartych w odwołaniu, decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Przytaczając motywy swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż podstawę prawną decyzji stanowi art. 21 § 3 O.p., który na mocy art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji ma zastosowanie do wpłat na PFRON. Organ wyjaśnił, iż stosownie do art. 21 ust. 1 i 49 ust. 2 ustawy o rehabilitacji Skarżąca była zobowiązana do dokonywania wpłat na Fundusz w terminie do dnia 20 następnego miesiąca po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności powodujące powstanie obowiązku wpłat, składając jednocześnie Zarządowi Funduszu deklaracje miesięczne i roczne według ściśle określonego wzoru. Organ odwoławczy stwierdził, że Spółka nie złożyła deklaracji miesięcznych w terminie określonym w art. 49 ust. 2 ustawy o rehabilitacji oraz nie dokonała wpłat na PFRON. Podkreślił równocześnie, iż obowiązek wpłat na PFRON jest obowiązkiem ustawowym, natomiast jako podstawową powinność podatnika, związaną z szeroko rozumianym dowodzeniem, należy wskazać obowiązek składania deklaracji podatkowych. MPiPS zauważył, iż organ pierwszej instancji był uprawniony do dokonania ustaleń faktycznych w sprawie na podstawie danych wynikających z innych źródeł (KEP. REGON, ZUS. RCIPESEL). Zatem, ponieważ Skarżąca nie złożyła stosownych deklaracji, organ pierwszej instancji - zgodnie z uprawnieniami wynikającymi z art. 49c pkt 3 ustawy o rehabilitacji prawidłowo skorzystał z danych zgromadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w zakresie składanych przez Skarżącą deklaracji ZUS i na ich podstawie ustalił, że Skarżąca, jako pracodawca, była zobligowana do złożenia deklaracji i dokonania obowiązkowych wpłat na PFRON. Organ odwoławczy podkreślił, iż Prezes ZPFRON wyjaśnił w swojej decyzji, na jakiej podstawie przyjął liczbę pracowników w przeliczeniu na wymiar czasu pracy. MPiPS podkreślił, że Strona nie kwestionuje ustaleń organu pierwszej instancji w zakresie stanu zatrudnienia. Podnosi natomiast, iż nie miała obowiązku wpłat na PFRON z powodu współpracy z podmiotami, które wypełniały przesłanki z art. 22 ustawy o rehabilitacji. W związku z powyższym organ odwoławczy dokonał analizy przepisów art. 22 ust. 1, ust. 2 i ust. 7 ustawy o rehabilitacji i stwierdził, że podmiotem uprawnionym do uzyskania informacji o kwocie obniżenia wpłat na Fundusz z tytułu zakupu usług lub produkcji jest wyłącznie nabywca usług lub produkcji. Natomiast Prezes ZPFRON nie posiada takich kompetencji. MPiPS zauważył, że przypadku, gdy kwota obniżenia przewyższa wysokość 80% wpłaty na Fundusz, do której obowiązany jest nabywca w danym miesiącu, różnicę zalicza się na obniżenie wpłaty z tego tytułu w następnych miesiącach, co oznacza, iż niezależnie od wysokości przysługującej kwoty obniżenia wpłaty na Fundusz pracodawca będzie zobowiązany do dokonania co najmniej 20% wpłaty. W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych i zauważył, że podatnik nie może czuć się zwolniony od współdziałania z organem podatkowym w realizacji obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Skarżąca pismem z dnia 25 listopada 2013 r. zaskarżyła ww. decyzję MPiPS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 22 ust.1 ustawy o rehabilitacji poprzez wydanie decyzji bez ustalenia, czy płatnik w okresie objętym decyzjami nie korzystał z usług przedsiębiorców zatrudniających takie osoby. - art. 68 ust. 1 O.p. poprzez wydanie decyzji w odniesieniu do należności przedawnionych, co dotyczy należności od grudnia 2007 r. do listopada 2008 r. - art. 180, 187 i 188 O.p. poprzez niewykonanie wniosków dowodowych zawartych w odwołaniu o zwrócenie się do kontrahentów płatnika: N. Sp. z o.o. w K. ; B. Sp. z o.o. w B. , z pytaniami: czy w okresie objętym decyzją spółki te zatrudniały osoby określone w art. 22 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, ile takich osób zatrudniały i jaki był to procent w stosunku do całości zatrudnionych oraz czy w tym okresie dokonywały sprzedaży na rzecz Skarżącej, a jeżeli tak, to jakie to były wartości w poszczególnych miesiącach. Ponadto Strona podniosła, iż przedmiot niniejszej decyzji został już uregulowany w decyzji MPiPS z dnia [...] października 2013 r. nr [...] , mamy zatem do czynienia z sytuacją, kiedy w odniesieniu do tych samych okresów (miesięcy) wydano dwie decyzje. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obydwu instancji i stwierdzenie niemożności ich wykonania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji do ponownego rozpoznania przez organ drugiej instancji. W uzasadnieniu przedmiotowej skargi Skarżąca ponowiła argumentację zawartą w odwołaniu. W piśmie z dnia 4 grudnia 2013 r. stanowiącym odpowiedź na powyższą skargę MPiPS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie zaprezentowane wcześniej stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."). Ponadto, Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, z uwzględnieniem powyższych kryteriów stwierdza, że odpowiada ona prawu. Obowiązek dokonywania wpłat na PFRON wynika z art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Przepis ten adresowany jest do wszystkich pracodawców zatrudniających co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. W przepisie tym określony został sposób obliczania należnych wpłat i wynika z niego, że podstawą do tych wyliczeń jest różnica pomiędzy wskaźnikiem zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6%, a rzeczywistym stanem zatrudnienia takich osób. Przepis ten statuuje zatem zasadę, od której jednak istnieją wyjątki określone w dalszych ustępach tego artykułu oraz w art. 22. Regulacje zawarte w tych przepisach ustanawiają zwolnienia od obowiązku wpłat na PFRON, określonych kategorii podmiotów, względnie przewidują możliwość obniżenia tych wpłat (art. 22). W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy zaskarżoną decyzją Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON określającą Skarżącej wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od grudnia 2008 r. do listopada 2009 r. Odnosząc się po pierwsze do zarzutu przedawnienia zobowiązania, podniesionego w rozpatrywanej skardze, Sąd stwierdza, iż zarzut ten Skarżąca podniosła odnośnie do zobowiązań za okres od grudnia 2007 r. do listopada 2008 r., których to należności nie obejmuje zaskarżona decyzja. Jakkolwiek analizie Sądu poddana została również kwestia przedawnienia zobowiązań za okres od grudnia 2008 r. do listopada 2009 r., objętych zaskarżoną decyzją. Zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji do wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1 stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu Funduszu. Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Z kolei terminy wpłat na PFRON określone zostały w art. 49 ust. 2 ustawy o rehabilitacji stanowiącym, iż pracodawcy dokonują wpłat, o których mowa w ust. 1, w terminie do dnia 20 następnego miesiąca po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności powodujące powstanie obowiązku wpłat. Sąd stwierdza zatem, iż terminy płatności należności na PFRON za okres od grudnia 2008 r. do listopada 2009 r. upływały w roku 2009. Zatem zgodnie z art. 70 § 1 O. p. zobowiązania te ulegały przedawnieniu z końcem 2014 r. Należy wskazać, iż zaskarżona decyzja wydana została i doręczona Skarżącej przed wskazanym terminem przedawnienia. Równocześnie Sąd stwierdza, iż przepis art. 68 ust. 1 O.p., którego naruszenie zarzucała Skarżąca nie ma zastosowania odnośnie do przedawnienia należności w niniejszej sprawie, z uwagi na to, iż dotyczy on decyzji o charakterze ustalającym (art. 21 § 1 pkt 2 O.p.), a nie decyzji określających wydanych na podstawie art. 21 § 3 O.p. W związku z powyższym podniesiony w skardze zarzut przedawnienia w żaden sposób, zdaniem Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd stwierdza ponadto, że niezasadne jest również zarzucane przez Skarżącą naruszenie art. 22 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Przepis ten, stanowiąc wyjątek od zasady dotyczącej wpłat na PFRON wynikającej z art. 21 ust. 1 przewiduje możliwość obniżenia tych wpłat. Należy w tym miejscu stwierdzić, iż w rozpatrywanej sprawie nie było sporu odnośnie do ustaleń stanu zatrudnienia Skarżącej oraz dokonanych na tej podstawie wyliczeń wysokości wpłat na Fundusz, stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Sąd stwierdza, że organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowych wyliczeń w ww. zakresie, albowiem liczba pracowników przyjęta do wyliczenia wysokości należnych od Skarżącej wpłat na PFRON znajduje oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Skarżąca w niniejszej sprawie uważała jednak, iż nie miała obowiązku wpłat na PFRON z powodu współpracy z podmiotami, które wypełniały przesłanki z art. 22 ustawy o rehabilitacji. Tym samym zarzuciła, iż zaskarżoną decyzję wydano bez dokonania ustaleń, czy w okresie od grudnia 2007 r. do listopada 2008 r. Skarżąca nie korzystała z usług przedsiębiorców zatrudniających osoby wymienione w art. 22 ust. 1. Odnośnie do powyższego wskazać należy, iż art. 22 ust. 1 ustawy o rehabilitacji w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2010 r. (Dz.U. z 2008 r., nr 14, poz. 92, j.t.) stanowi, że wpłaty na Fundusz, o których mowa w art. 21, ulegają obniżeniu z tytułu zakupu usługi, z wyłączeniem handlu, lub produkcji pracodawcy zatrudniającego co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i osiągającego wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności w wysokości co najmniej 10 %. zwanego dalej "sprzedającym". Jak stanowi art. 22 ust. 2, warunkiem obniżenia wpłaty jest terminowe uregulowanie należności za zrealizowaną produkcję lub usługę oraz otrzymanie informacji o kwocie obniżenia. Równocześnie stosownie do art. 22 ust. 7, informację o kwocie obniżenia sprzedający przekazuje nabywcy niezwłocznie po uregulowaniu należności w terminie określonym na fakturze. Mając na względzie cytowane wyżej przepisy Sąd stwierdza, iż w aktach sprawy brak jest informacji o wystąpieniu okoliczności, o których mowa w art. 22 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Nie było natomiast podstaw prawnych, aby to organy orzekające w sprawie dokonywały ustaleń co do ww. okoliczności. Wyraźnie bowiem przepis wskazuje, iż warunkiem obniżenia wpłat na PFRON jest otrzymanie przez stronę informacji o kwocie obniżenia, którą to informację sprzedający przekazuje niezwłocznie nabywcy po uregulowaniu należności. W rozpatrywanej sprawie okoliczności te nie wystąpiły, zatem brak było podstaw do zastosowania obniżenia wpłat na PFRON. Niezasadnie też w związku z tym podniesiono w skardze zarzuty naruszenia art. 180, 187 i 188 O.p. poprzez niewykonanie wniosków dowodowych o zwrócenie się do kontrahentów Skarżącej z pytaniami odnośnie zaistnienia przesłanek z art. 22 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, skoro dokonywanie tych ustaleń nie było w kompetencji organów. Zdaniem Sądu, niezasadny jest również zarzut skargi, dotyczący wydania dwóch decyzji odnośnie tego samego okresu zaległości. Wskazać należy, że zaskarżona decyzja dotyczy należności z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2008 r. do listopada 2009 r. Natomiast powołana w skardze decyzja o numerze [...] wydana w dniu [...] października 2013 r. (a nie jak błędnie wskazała Strona w dniu 11 października 2013 r.), podlegała ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt. III SA/Wa 3074/13. Z akt tej sprawy wynika, iż postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej sprostował oczywistą omyłkę w decyzji z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w ten sposób, że w uzasadnieniu decyzji na stronie pierwszej w dwudziestym trzecim wersie licząc od dołu wyrazy "od grudnia 2007 r. do listopada 2011 r." zastąpił wyrazami "od grudnia 2007 r. do listopada 2008 r.". Nie ulega zatem wątpliwości, iż decyzja MPPiS z dnia [...] października 2013 r. nr [...] dotyczyła okresu od grudnia 2007 r. do listopada 2008 r., a wskazanie w jej uzasadnieniu okresu "od grudnia 2007 r. do listopada 2011 r." było oczywistą omyłką. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.