III SA/Wa 3077/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, sędzia WSA Piotr Przybysz, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie w części dotyczącej J. S., 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w części w jakiej zostało uchylone, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz J. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent W. decyzją z dnia [...] października 2013 roku ustalił J. S. (dalej: "Skarżący") oraz A. G. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2009 w kwocie 368 zł. Doręczenie decyzji stronom nastąpiło w dniu 7 listopada 2013 r. Decyzja ta zawierała pouczenie o możliwości wniesienia od niej odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: "SKO", "Kolegium") w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Podatnicy skorzystali z przysługującego im prawa odwołania. Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji za pośrednictwem faksu w dniu – jak stwierdziło SKO – 25 listopada 2013 r. Natomiast A. G. – w dniu 22 listopada 20013 r. W związku z tym SKO postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. stwierdziło uchybienie przez oboje podatników terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazało, że uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że w takiej sytuacji organ odwoławczy nie może rozpatrzyć wniesionego odwołania w sposób merytoryczny. Termin do wniesienia odwołania dla strony pominiętej biegnie od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, której zapewniono udział w postępowaniu (chodzi tu o najpóźniejszą datę doręczenia decyzji jednej ze stron - jeśli doręczenie następowało w różnych datach). Termin do wniesienia odwołania biegnie odrębnie dla każdego uprawnionego podmiotu, któremu doręczono decyzję. Ponieważ, zdaniem SKO, Skarżący, jak również jego małżonka, wnieśli odwołanie z przekroczeniem ustawowego terminu na wniesienie środka zaskarżenia od decyzji Prezydenta W. (termin ten upłynął z dniem 21 listopada 2013 r.), a odwołujący się nie złożyli wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, zasadne było stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił, że: 1) SKO uchybiło przepisom postępowania, nie informując Skarżącego o zebranym materiale dowodowym i nie umożliwiając mu wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w sprawie, co stanowiło naruszenie art. 200 w zw. z art. 122, art. 123, art. 126, art. 168, art. 187, art. 191, art. 192 i art. 229 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, ze zm. - dalej "O.p.") oraz odpowiednio art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 95 i art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm. - dalej "k.p.a."), 2) SKO poczyniło błędne ustalenia faktyczne, wyciągając z tak błędnie poczynionych ustaleń błędne wnioski. SKO nieprawidłowo ustaliło stan faktyczny. Wbrew treści uzasadnienia skarżonego aktu Skarżący pisemnie wniósł odwołanie za pomocą telefaksu w dniu 21 listopada 2013 r., a więc w ustawowym terminie 14-dniowym od daty doręczenia decyzji. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi, nie ustosunkowując się do jej zarzutów, a jedynie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie SKO z dnia [...] sierpnia 2014 r. w części dotyczącej J. S. Postanowienie to w części dotyczącej A. G. zostało uchylone po rozpoznaniu wniesionej przez nią skargi wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 3353/14. W zaskarżonym postanowieniu SKO przyjęło, że Skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania, gdyż wniósł je za pośrednictwem faksu w dniu 25 listopada 2013 r., podczas gdy termin na jego wniesienie upłynął w dniu 21 listopada 2013 r. Zgodnie z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Organ odwoławczy stwierdzając uchybienie temu terminowi obowiązany był zatem wykazać w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości, że odwołanie zostało wniesione po upływie 14 dni od daty doręczenia Skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji, czyli po 21 listopada 2013 r. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy z obowiązku tego się nie wywiązał, co oznacza naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się odwołanie Skarżącego opatrzone datą 21 listopada 2013 r. Na odwołaniu widnieje prezentata Urzędu Dzielnicy W. wskazująca datę wpływu pisma do organu w dniu 25 listopada 2013 r., a więc po przewidzianym ustawą terminie. Materiał zgromadzony w aktach sprawy nie wskazuje jednak, w jaki sposób odwołanie złożono. Brak informacji, czy odwołanie to złożone zostało przez Skarżącego osobiście, czy za pośrednictwem faksu, bądź poczty. Tymczasem data nadania odwołania jest jednym z podstawowych elementów oceny zachowania terminu do wniesienia odwołania, co wprost wynika z art. 12 § 6 O.p. Zgodnie z jego treścią, termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: 1) wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu podatkowego, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru; 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529) albo złożone w polskim urzędzie konsularnym; 3) złożone przez żołnierza lub członka załogi statku morskiego w dowództwie jednostki wojskowej lub kapitanowi statku; 4) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego; 5) złożone przez osobę aresztowaną w administracji aresztu śledczego. Należy zauważyć, iż w skardze Skarżący podnosił, że odwołanie wniósł za pomocą telefaksu w dniu 21 listopada 2013 r., a więc w ustawowym terminie 14-dniowym od daty doręczenia decyzji. Ponadto wskazał on, iż w tym samym dniu wniosła odwołanie jego małżonka – jak podkreślił obydwa odwołania małżonkowie złożyli niemal jednocześnie w dniu 21 listopada 2013 r. (w odstępach 29 minut). Odnosząc się do powyższego Sąd zauważa, iż rzeczywiście odwołanie małżonki Skarżącego opatrzone jest datą 21 listopada 2013 r. Należy również, zauważyć, iż jej odwołanie w treści i w formie nie różni się od odwołania strony Skarżącej, opatrzonego również datą 21 listopada 2013 r. SKO okoliczności tej nie zbadało, opierając się wyłącznie na informacji przekazanej przez Prezydenta W., że małżonka Skarżącego wniosła odwołanie w dniu 22 listopada 2013 r., a Skarżący w dniu 25 listopada 2013 r. Jednak na potwierdzenie tego faktu w aktach sprawy brak jakiegokolwiek dowodu. To m.in. przesądziło o uwzględnieniu skargi małżonki Skarżącego wyrokiem tut. Sądu w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 3353/14. Analogiczne wątpliwości istnieją w sprawie niniejszej. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy nie wykazał, że odwołanie Skarżącego zostało wniesione dopiero dnia 25 listopada 2013 r. W ponownie prowadzonym postępowaniu okoliczności wniesienia odwołania i jego daty muszą stać się przedmiotem drobiazgowych ustaleń organu odwoławczego. Ustalenia te powinny zostać dokonane za pomocą wszelkich dostępnych organowi środków, w szczególności organ powinien rozważyć dopuszczenie dowodu z ewidencji korespondencji organu pierwszej instancji i z wyjaśnień Skarżącego i jego małżonki oraz ewentualnie pracowników organu pierwszej instancji, w celu bezspornego ustalenia sposobu i terminu wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na mocy art. 200 oraz art. 209 p.p.s.a. w wysokości obejmującej wpis od skargi.