III SA/Wa 3079/14

WyrokWSA w Warszawie2015-05-28

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Jolanta Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nabycie współwłasności gruntów rolnych, które stanowią przedmiot współwłasności, może być podstawą do udzielenia zwolnienia z podatku rolnego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym, mimo że obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nabycie współwłasności gruntów rolnych, na których prowadzona jest działalność rolnicza o powierzchni nieprzekraczającej 100 ha, spełnia przesłanki do zastosowania zwolnienia z podatku rolnego zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym. Okoliczność, że obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (art. 3 ust. 5 ustawy o podatku rolnym), nie wyłącza możliwości zastosowania tego zwolnienia, jeśli pozostałe warunki są spełnione. Przepisy nie przewidują szczególnych warunków dla sytuacji współwłasności w kontekście tego zwolnienia.
Stan faktyczny
Skarżący G. D. złożył wniosek o udzielenie ulgi i zwolnienia z podatku rolnego z tytułu zakupu gruntów na powiększenie gospodarstwa rolnego, nabywając udziały we współwłasności nieruchomości rolnych. Organy podatkowe odmówiły udzielenia ulgi, wskazując na solidarną odpowiedzialność wszystkich współwłaścicieli oraz brak wniosku pozostałych współwłaścicieli o zwolnienie. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P., stwierdził, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz G. D. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant referent stażysta Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2015 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi i zwolnienia z podatku rolnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz G. D. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący – G. D. - w dniu 21 lutego 2014 r. wystąpił do Wójta Gminy P. z wnioskiem o udzielenie ulgi z tytułu zakupu gruntów na powiększenie gospodarstwa rolnego dołączając do wniosku kopię aktu notarialnego z dnia 17 stycznia 2014 r. Rep. Nr [...] oraz oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań, iż osoba, od której zakupiono udziały w prawie własności gruntów nie jest w stosunku do nabywców małżonkiem, krewnym w linii prostej lub małżonkiem, pasierbem, zięciem lub synową. Jednocześnie oświadczył, że jego gospodarstwo nie przekracza 100 ha, oraz że grunty rolne udział 10/36 o pow. 55,91 ha, udział 2/12 o pow. 1,20 ha nabyte aktem notarialnym z dnia 17 stycznia 2014 r. nie były przed nabyciem użytkowane. Wójt Gminy pismem z dnia 24 marca 2014 r. wystąpił o uzupełnienie wniosku o dowody i informacje, a przede wszystkim: o przedłożenie umowy o podział do korzystania nieruchomości rolnej o pow. 15,91 ha i nieruchomości o pow. 1,20 ha w miejscowości O, gmina P., w przypadku nie sporządzenia takiej umowy ze współwłaścicielami na piśmie, przedłożenie oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, z którego wynikałoby, jakie działki i w jakich klasach użytkuje Skarżący zgodnie ze swoimi udziałami we współwłasności nieruchomości w miejscowości O. Skarżący w dniu 2 kwietnia 2014 r. przedłożył organowi podatkowemu oświadczenie, że użytkuje grunty rolne działki nr [...] o pow. 1,20 ha, nr [...] o pow. 0,83 ha, nr [...] o pow. 7,65 ha. Ponadto w dniu 7 marca 2014 r. Wójt Gminy wezwał pozostałych współwłaścicieli na dzień 23 kwietnia 2014 r. do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Jednak w wyznaczonym terminie nie zgłosili się: U. K., A. K. i R. K. Natomiast stawił się K. B., który oświadczył, że Skarżący użytkuje działki bez jego zgody i wiedzy (wtargnął siłą na grunty). Poinformował także, że jest prowadzone postępowania sądowe w sprawie zniesienia współwłasności. W wyniku przeprowadzonego postępowania Wójt Gminy P. ustalił, że na dzień złożenia wniosku Skarżący nie spełnia przesłanki skutkującej zwolnienie od podatku rolnego i decyzją z dnia [...] maja 2014 r. działając na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz.749 ze zm.) – dalej "O.p." i art. 12 ust. 1 pkt 4, ust. 3, 5 i 6 oraz art. 13 d ust. 1 i 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz.1381 ze zm.) – dalej "u.p.r." odmówił Skarżącemu udzielenia ulgi i zwolnienia z podatku rolnego z tytułu zakupu gruntów rolnych. Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie, gdyż jak stwierdził ulga przysługuje mu od części zakupionych przez niego udziałów. Przyznał, że użytkuje więcej gruntów niż wynika to z wielkości zakupionych udziałów, gdyż żaden z pozostałych współwłaścicieli nie uprawia tych gruntów. Stwierdził, że jako rolnik kupujący ziemię powinien zostać zwolniony z podatku od tej części, którą zakupił i powinien zostać potraktowany sprawiedliwie i zgodnie z prawem. Wobec powyższego wniósł o ponowne rozpatrzenie wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Skarżący nabył aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia 17 stycznia 2014 r. 10/36 udziału we współwłasności zabudowanej nieruchomości rolno-leśnej o pow. 15,91 ha i 2/12 udziału we współwłasności niezabudowanej nieruchomości rolnej. Zgodnie z zawiadomieniem o zmianie z dnia 27 stycznia 2014 r. w ewidencji gruntów, przedmiotowe gospodarstwo rolne tj. dz. [...],[...],[...],[...],[...] znajduje się w posiadaniu współwłaścicieli z następującymi udziałami: 10/36 – Skarżący, 6/36 – U. K., 5/36 – R. K., 10/35- K. B., 5/36 – A. K., natomiast dz. [...] znajduje się w posiadaniu współwłaścicieli z następującymi udziałami: 2/12 - Skarżący, 6/12 – U. K., 1/12 – R. K., 2/12- K. B., 1/12 – A. K. Organ odwoławczy powołując się na treść art. 3 ust. 5 u.p.r. wyjaśnił, że jeżeli grunty, o których mowa w art. 1, stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach), z wyjątkiem sytuacji, o której mowa w ust. 6, gdy wymienione grunty stanowią gospodarstwo rolne prowadzone w całości przez jednego ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli więc nieruchomość stanowi przedmiot współwłasności obowiązek podatkowy, obejmujący powyższe podatki, ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Żaden z przepisów nie pozwala na dokonywanie podziału kwoty należności podatkowych na części odpowiadające udziałom we współwłasności poszczególnych współwłaścicieli. W ocenie organu odwoławczego zakup udziałów we współwłasności gospodarstwa rolnego nie spełnia warunku określonego w art. 12 ust. pkt 4 u.p.r., gdyż obowiązek podatkowy od całości gospodarstwa w ramach odpowiedzialności solidarnej ciąży na wszystkich współwłaścicielach, także na nabywcy części udziałów. Oznacza to, że zastosowanie zwolnienia wobec jednego ze współwłaścicieli - nabywcy części udziałów tego gospodarstwa rzutowałoby także na obowiązek podatkowy ciążący na pozostałych współwłaścicielach tego gospodarstwa. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że zwolnienie wynikające z art. 12 ust. 1 pkt 4 u.p.r., zgodnie z art. 13 d ust. 1 tejże ustawy jest zwolnieniem udzielanym na wniosek podatnika. Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby pozostali współwłaściciele tego gospodarstwa o takie zwolnienie wnioskowali. W ocenie organu odwoławczego zastosowanie zwolnienia wobec Skarżącego możliwe byłoby tyko w sytuacji określonej w art. 3 ust. 6 u.p.r., a więc gdyby to on prowadził to gospodarstwo w całości. Przeprowadzone postępowanie nie wykazało jednak, że gospodarstwo prowadzi jedna osoba – Skarżący - a więc nie występuje sytuacja, o której mowa w art. 3 ust. 6 u.p.r. Pismem z dnia września 2014 r. Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję twierdząc, że decyzja odmawiająca mu ulgi w podatku rolny, jest niezgodna z prawem i krzywdząca go jako rolnika. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zagadnienie czy Skarżący ma prawo do zwolnienia, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a. u.p.r. Zgodnie z powyższym przepisem zwalnia się od podatku rolnego grunty przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha, będące przedmiotem prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego, nabyte w drodze umowy sprzedaży. W sprawie bezsporne są okoliczności, że Skarżący nabył w drodze umowy sprzedaży udziały we współwłasności gruntów z przeznaczeniem na prowadzenie gospodarstwa rolnego, którego powierzchnia nie przekracza 100 ha. Natomiast jako uzasadnienie odmowy uwzględnienia wniosku Skarżącego o udzielenie wzmiankowanej ulgi organy podatkowe wskazały okoliczność, iż nabyta przez Skarżącego nieruchomość jest przedmiotem współwłasności skutkiem czego stosownie do art. 3 ust. 5 u.p.r. obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Natomiast zastosowanie przedmiotowego zwolnienia objęłoby również pozostałych współwłaścicieli. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 13d ust. 1 u.p.r. zwolnienie, o którym wyżej mowa udzielane jest na wniosek podatnika, a pozostali współwłaściciele nie wnioskowali o udzielenie tego zwolnienia. W ocenie Sądu wskazane przez organy podatkowe argumenty uzasadniające odmowę zastosowania zwolnienia określonego w art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a. u.p.r. nie znajdują oparcia w treści przepisów tej ustawy. Jak wyżej bowiem wskazano poza sporem jest, że Skarżący nabył współwłasność gruntów, na których prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni nieprzekraczającej 100 ha. Zgodnie z oświadczeniem Skarżacego znajdującym się w aktach sprawy nie wystąpiła również przesłanka wyłączająca zastosowanie przedmiotowego zwolnienia określona w art. 12 ust. 5 u.p.r., a mianowicie gdy nabywca jest małżonkiem, krewnym w linii prostej lub jego małżonkiem, pasierbem, zięciem lub synową sprzedawcy gruntów. Nadto Skarżący będący podatnikiem podatku rolnego od powyższych gruntów złożył wniosek o zastosowanie przedmiotowego zwolnienia zgodnie z art. 13d ust. 1 u.p.r. Tym samym zdaniem Sądu spełnione zostały wszystkie warunki, od których ustawodawca uzależnił zastosowanie zwolnienia, o którym wyżej mowa. Natomiast powyższe przepisy nie przewidują szczególnych warunków zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a. u.p.r. w sytuacji, gdy nabyte grunty są przedmiotem współwłasności. Okoliczność, iż w takiej sytuacji stosownie do art. 3 ust. 5 u.p.r. obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach nie może mieć wpływu na zastosowanie wzmiankowanego zwolnienia w sytuacji gdy zostaną spełnione warunki od których jest ono uzależnione. Mając powyższe uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej: "p.p.s.a.", orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. O kosztach sądowych postanowiono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło