III SA/Wa 3080/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2015 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] marca 2012 r. oddalił skargę M. P. (zwanego dalej "Skarżącym" lub "Stroną") na czynności egzekucyjne. W uzasadnieniu wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych z 11 lutego 2011 r. od nr [...] do nr [...]. Odpisy ww. tytułów zostały doręczone Stronie 22 kwietnia 2011 r. wraz z pismem Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 15 kwietnia 2011 r. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał szeregu czynności egzekucyjnych m.in. zawiadomieniami z 6 maja 2011 r. nr [...]i nr [...] zajęcia praw majątkowych stanowiących udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością "O." oraz "P.". Powyższe zawiadomienia doręczono Stronie za zwrotnym potwierdzeniem odbioru 11 maja 2011 r. Spółce "O." zawiadomienie o zajęciu doręczono w dniu 13 czerwca 2011 r., natomiast spółka "P." odebrała je w dniu 20 czerwca 2011 r. Pismem z 12 maja 2011 r. Skarżący wniósł skargę na czynności egzekucyjne dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C., polegające na zajęciu zawiadomieniami z 6 maja 2011 r. nr [...] i [...] prawa majątkowego stanowiącego udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością. Po zapoznaniu się z zarzutami zawartymi w skardze, Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z 5 sierpnia 2011 r. nr [...] skargę oddalił. Minister Finansów postanowieniem z 24 lutego 2012r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, celem ustalenia rzeczywistej woli strony oraz trybu rozpatrzenia podania z 12 maja 2011 r. Wykonując zalecenie Ministra Finansów zawarte w w/w postanowieniu, Dyrektor Izby Skarbowej w W., przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, pismem z 6 marca 2012 r. wezwał Skarżącego do sprecyzowania żądania zawartego w piśmie z 12 maja 2011 r. poprzez wskazanie czy przedmiotowym pismem strona wnosi skargę na czynności egzekucyjne, czy wniosek o umorzenie zaległości. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia 12 marca 2012 r. strona poinformowała, że oczekuje rozpatrzenia sprawy w dwóch aspektach. Po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy i zapoznaniu się z zarzutami zawartymi w skardze, Dyrektor Izby Skarbowej w W. wydał 26 marca 2012r. postanowienie o oddaleniu skargi. Jednocześnie pismo strony zostało przekazane do Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością w trybie art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm., zwanej dalej "u.p.e.a."). W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił, że nie dokonano prawidłowej oceny postępowania egzekucyjnego, bowiem wszystkie zobowiązania wobec Skarbu Państwa, zostały uregulowane przelewem wierzytelności, na co pozwalały decyzje organów państwowych. Minister Finansów postanowieniem z 14 sierpnia 2014 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotem postępowania jest postanowienie wydane na podstawie art. 54 u.p.e.a. Z akt sprawy wynika, że zgodnie z art. 7 u.p.e.a. został zastosowany jeden ze środków egzekucyjnych przewidzianych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. Podstawę dokonania zajęcia udziałów Zobowiązanego stanowiły tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...] wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C., których odpisy Skarżący otrzymał w dniu 22 kwietnia 2011 r. Analizując przebieg zaskarżonej czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nie stwierdzono nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa. Zajęcia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością dokonano zgodnie z art. 96j § 1 u.p.e.a., przez przesłanie do Spółki zawiadomienia o zajęciu udziałów i wezwanie jej, aby żadnych należności przypadających Zobowiązanemu z tytułu zajętych udziałów do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczała Skarżącemu, lecz należne kwoty przekazała organowi egzekucyjnemu na pokrycie zobowiązania. Stosownie do treści art. 96j § 2 u.p.e.a., zajęcie udziałów stało się skuteczne z chwilą doręczenia Spółce zawiadomień o zajęciu czyli w dniach 13 czerwca 2011 r. i 20 czerwca 2011 r. Organ egzekucyjny, zgodnie z art. 96j § 3 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem Spółce zawiadomienia o zajęciu skierował do sądu rejestrowego wniosek o dokonanie w Krajowym Rejestrze Sądowym wpisu o zajęciu udziałów Skarżącego, zawiadamiając, że nie wolno mu odebrać należności z tytułu zajętych udziałów ani rozporządzać zajętym udziałem. W przedmiotowej sprawie nie dopatrzono się też uchybień formalnych w zaskarżonej czynności organu egzekucyjnego. Zawiadomienie o zajęciu udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r., nr 137, poz. 1541, z późn. zm.). Organ uznał, iż czynność egzekucyjna została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Odnosząc się natomiast do zarzutu Strony związanego z nieistnieniem i wymagalnością obowiązków objętych tytułami wykonawczymi wskazać należy, iż podlegają one rygorowi odrębnego postępowania w trybie art. 59 u.p.e.a. Okoliczności, które stanowią podstawę wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie mogą więc być przedmiotem merytorycznej oceny przy rozpatrywaniu innych przewidzianych w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji środków zaskarżenia. Powyższe zapobiega przypadkom powielenia środków zaskarżenia i komplikacjom wynikającym z uruchamiania różnych typów ochrony interesu jednostkowego w tej samej co do przedmiotu sprawie. Brak jest przy tym podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia przy pomocy, którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego. W skardze na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił, że sprawa nie została rozpatrzona co do jej istoty oraz że nie wzięto pod uwagę zakresu żądania Strony. W uzasadnieniu Strona podniosła, że Minister Finansów nie ustosunkował się do faktu, że wszelkie zobowiązania wobec Skarbu Państwa zostały uregulowane przelewem wierzytelności. Według Strony Minister Finansów w Warszawie winien był, dokonując prawidłowej analizy sprawy, dojść do przekonania, że Skarżący działał według przepisów prawa i uznać, że postanowienia organów podatkowych wydane zostały z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. i w związku z tym je uchylić. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t. j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm., zwana dalej "p.p.s.a."). W świetle akt sprawy wyżej określone przesłanki nie zachodzą. Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Ministra Finansów, utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji – Dyrektora Izby Skarbowej w W., w przedmiocie oddalenia skargi Strony na czynności egzekucyjne. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. W sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które stanowią w art. 54 § 1 u.p.e.a., że zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, którą wnosi się za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej (§ 3 i § 4). W myśl art. 54 § 5 u.p.e.a. w sprawie skargi orzeka organ nadzoru w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Jednocześnie § 6 wskazuje, że wniesienie skargi na czynności egzekucyjne nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego, jednakże organ egzekucyjny lub organ nadzoru może w drodze postanowienia wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Skarga - wymieniona w art. 54 § 1 u.p.e.a. - służy zaskarżaniu czynności wykonawczych postępowania i może być wniesiona zarówno na czynności organu egzekucyjnego, jak i czynności egzekutora. W trybie powołanego przepisu prawa ocenie podlega prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wykonawczym pod względem ich zgodności z przepisami regulującymi sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Przedmiotem skargi nie mogą być natomiast kwestie materialnoprawne dotyczące m.in. wymagalności dochodzonych zaległości. Kwestie te stanowią inny przedmiot sprawy i podlegają rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 34 u.p.e.a. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. W kontrolowanej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. jako organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 11 lutego 2011 r. od nr [...] do nr [...]. Odpisy ww. tytułów zostały doręczone Stronie w dniu 22 kwietnia 2011 r. wraz z pismem Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 15 kwietnia 2011 r. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał szeregu czynności egzekucyjnych m.in. zawiadomieniami z dnia 6 maja 2011 r. nr [...] i nr [...] zajęcia praw majątkowych stanowiących udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością "O." oraz "P.". Powyższe zawiadomienia doręczono Stronie za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 11 maja 2011 r. Spółce "O." zawiadomienie o zajęciu doręczono w dniu 13 czerwca 2011 r., natomiast spółka "P." odebrała je w dniu 20 czerwca 2011 r. Z powyższego wynika zatem, że organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny, do którego upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony jest w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. egzekucja z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. dokonał zajęcia zgodnie z art. 96j § 1 u.p.e.a. poprzez przesłanie do Spółki zawiadomienia o zajęciu udziałów i wezwanie jej, aby żadnych należności przypadającej Zobowiązanemu z tytułu zajętych udziałów bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczała Zobowiązanemu, lecz należne kwoty przekazała temu organowi na pokrycie zobowiązania. Tak więc, zgodnie z art. 96j § 2 u.p.e.a., zajęcie stało się skuteczne z chwilą doręczenia Spółce zawiadomień, czyli w dniu 13 i 20 czerwca 2011r. Jednocześnie organ skierował stosowny wniosek do Krajowego Rejestru Sądowego. Dodatkowo wskazać należy, że do sporządzenia zawiadomienia o zajęciu udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością organ egzekucyjny wykorzystał stosowny druk, który odpowiada wzorowi określonemu dla tego rodzajów druku w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 z późn. zm.). Odnosząc się do zarzutu związanego z nieistnieniem i wymagalnością obowiązków objętych tytułami wykonawczymi wskazać należy, - jak zresztą prawidłowo uczynił to Minister Finansów - iż podlegają one rygorowi odrębnego postępowania w trybie art. 59 u.p.e.a. Okoliczności, które stanowią podstawę wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie mogą więc być przedmiotem merytorycznej oceny przy rozpatrywaniu innych przewidzianych w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji środków zaskarżenia, a zatem nie mogły podlegać ocenie w przedmiotowym postepowaniu. Na marginesie Sąd zauważa, że na skutek pisma Skarżącego z dnia 12 marca 2012 r. pismo Strony z dnia 12 maja 2011r., wszczynające niniejsze postepowanie, zostało równocześnie przekazane do Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. celem rozpatrzenia w trybie art. 59 u.p.e.a. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.