III SA/Wa 3083/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-22
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a jego sytuacja finansowa i majątkowa jest niepełna i zawiera sprzeczności, a małżonek osiąga znaczące dochody z działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdy wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek wykazania tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy. W sytuacji, gdy przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa i majątkowa jest niepełna i zawiera sprzeczności, a małżonek osiąga znaczące przychody z działalności gospodarczej, przesłanki do przyznania prawa pomocy nie zostały wykazane.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, twierdząc, że jego rodzina nie posiada majątku i nie osiąga dochodów. Do wniosku załączył dokumenty dotyczące zeznań podatkowych żony i księgi przychodów i rozchodów. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na sprzeczności w oświadczeniach skarżącego dotyczących dochodów żony oraz na znaczące przychody uzyskiwane przez żonę z prowadzonej działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie -
We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF G. T. (dalej - "Wnioskodawca", "Skarżący") wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trójką dzieci (ur. w: [...] r., [...] r. i [...] r.). Wyjaśnił, że ani on, ani jego rodzina nie posiada żadnego majątku podlegającego sprzedaży. Wszystko co posiadali i posiadają zostało zajęte w licznych postępowaniach egzekucyjnych. Wskazał również, że rodzina nie osiąga żadnych dochodów.
Do wniosku Skarżący załączył kopię zeznania podatkowego żony za 2011 r. i 2010 r. oraz kopie "odpowiednich stron" z podatkowej księgi przychodów i rozchodów.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Wniosek Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym.
Przepis art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie własne), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ustosunkowując się do powyższego należy podkreślić, że to na Wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy.
W ocenie referendarza sądowego w przedmiotowym postępowaniu Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Na powyższą ocenę składa się z jednej strony - niepełne i zawierające sprzeczności przedstawienie sytuacji finansowej i majątkowej przez Skarżącego, z drugiej zaś strony - prowadzenie przez żonę Skarżącego działalności gospodarczej, z której uzyskuje ona znaczące dochody.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Skarżący utrzymuje, że jego rodzina nie uzyskuje żadnych dochodów (tak w formularzu z 02.10.2012 r. i 20.12.2012 r.), z kolei w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 3397/12 Wnioskodawca oświadczył, że jego żona osiąga dochód w wysokości ok. 2.500 zł (w piśmie z 9 stycznia 2013 r.). Jednocześnie z nadesłanych dokumentów tj. zeznania podatkowego i kopii z podatkowej księgi przychodów i rozchodów wynika, że żona Wnioskodawcy osiąga dochody i to na wiele wyższym poziomie niż wskazuje to Skarżący. Ponadto Skarżący przedstawił nierzetelne informacje dotyczące majątku rodziny. W formularzu złożonym do sprawy III SO/Wa 2/13 (wpływ do Sądu 27.12.20012 r.) małżonkowie T. oświadczyli, że żona Wnioskodawcy posiada dom w G. (120 m²) udział 1/3 - zajęte przez komornika, 2 mieszkania po 70 m² w W. , mieszkanie w G. – współwłasność, nieruchomość rolną w G. 1,6 ha.
W rozpoznawanej sprawie Wnioskodawca nie wykazał tych składników majątku, mimo że do miesięcznych wydatków rodziny doliczył podatki od nieruchomości. Niektóre z tych nieruchomości prawdopodobnie stanowią (lub stanowiły) również dodatkowe źródło dochodów rodziny. Jak wynika bowiem z zeznania żony Wnioskodawcy (PIT-36 za 2010 r. uzyskała ona dochód tytułu najmu w wysokości ok. 25.000 zł. Okoliczności tej nie można zweryfikować, ponieważ Skarżący w niniejszej sprawie w ogóle nie wykazał tych nieruchomości, a poza tym mimo wezwania referendarza sądowego z 12 listopada 2012 r., nie nadesłał wyciągów z rachunków bankowych żony, na których ewentualnie odnotowane byłyby lub nie, wpływy z tego tytułu. Nie wiadomo również z kim Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, co ma niewątpliwie wpływ na ocenę jego sytuacji finansowej. W formularzu z 02.10.2012 r. wskazuje on, że córka ur. w [...] r. i syn ur. w [...] r. mieszkają osobno. Z kolei w formularzu z 20.12.2012 r. oświadcza, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną trójką dzieci.
Odnosząc się z kolei do udokumentowanej sytuacji finansowej rodziny Skarżącego, zauważyć należy, że żona Wnioskodawcy prowadzi działalność gospodarczą. Z zeznania podatkowego PIT-36L wynika, że za 2011 r. uzyskała przychód w wysokości 1.369.173,14 zł, wprawdzie jednocześnie poniosła znaczne koszty prowadzonej działalności, co ostatecznie kształtowało roczny dochód na poziomie 26.541,69 zł, niemniej jednak należy pamiętać, że żona Skarżącego prowadząc działalność gospodarczą należy do przedsiębiorców, a w ich przypadku miarodajną dla oceny zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenia kosztów i przychodów tak, by w końcowym rozliczeniu obciążenia podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie. Istotniejsze jest zatem to, że żona Wnioskodawcy uzyskuje przychody z działalności i kształtują się one na znacznym poziomie. Powyższe potwierdzają również kopie z podatkowej księgi przychodów i rozchodów. I tak, w październiku 2012 r. żona Wnioskodawcy uzyskała przychód w wysokości 114.000,00 zł, przy kosztach w wysokości 88.057,39 zł, dochód wyniósł więc ok. 26.000 zł; w listopadzie przychód wyniósł 224.500,00 zł, koszty 162.636,05 zł, dochód - ponad 60.000 zł. Narastająco, od początku roku do końca listopada przychód z tytułu prowadzonej działalności wyniósł 1.034.627 zł, koszty 255.170,74 zł, dochód 159.245,26 zł., co daje średni łączny dochód miesięczny na poziomie ok. 23.000 zł.
Tak zobrazowana przez Wnioskodawcę sytuacja finansowa i majątkowa nie pozwalała na dokonanie innej oceny niż stwierdzenie niewykazania przesłanek
do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło