III SA/Wa 3089/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Przybysz, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 września 2017 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwanej dalej "Skarżącą" lub "Spółką"), na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w K., obejmującego zaległości z tytułu kary pieniężnej w kwocie 24 000 zł wraz z odsetkami za zwłokę, doręczony Skarżącej w dniu 4 stycznia 2016 r. Podstawę prawną obowiązku stanowiła decyzja z dnia [...] kwietnia 2015 r. W celu realizacji należności objętych ww. tytułem wykonawczym poborca podatkowy dokonał w dniu 10 marca 2016 r. zajęcia ruchomości Spółki w postaci automatów do gier. Skarżąca w dniu 16 marca 2016 r. wniosła skargę na powyższą czynność egzekucyjną, tj. zajęcie automatów wskazując, że została podjęta w czasie uchylenia decyzji wymiarowych przez sąd administracyjny. Ponadto Skarżąca podniosła, że zakazy eksploatowania automatów do gier losowych w miejscu nie będącym kasynem gry oraz nieobjętym ważną koncesją na prowadzenie kasyna gry, jako przepisy techniczne, które nie były w Polsce notyfikowane, nie mogą być stosowane wobec osób, które tych zakazów nie przestrzegają. Skarżąca wniosła zarzut na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., zwanej dalej "u.p.e.a." lub "ustawą"), wskazując na niedopuszczalność egzekucji administracyjnej ze względu na bezskuteczność obowiązków wyrażanych przez nienotyfikowane przepisy techniczne. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w W. oddalił zarzut z uwagi na złożenie go z uchybieniem terminu. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w W., oddalił wniesioną skargę na czynność egzekucyjną uznając, że zaskarżona czynność egzekucyjna dokonana została zgodnie z zobowiązującymi przepisami prawa. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z dnia [...] czerwca 2016 r. oddalające wniesioną skargę na czynność egzekucyjną. Spółka zarzuciła naruszenie art. 54 § 5 w związku z art. 67 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi na zaskarżone czynności egzekucyjne, podczas gdy doszło do niewłaściwego określenia tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia, a wobec Spółki nie jest prowadzone żadne postępowanie egzekucyjne na podstawie takiego tytułu wykonawczego. Spółka zarzuciła również naruszenie art. 32 w związku z art. 15 ustawy poprzez dokonanie czynności egzekucyjnych przez organ egzekucyjny w ramach niewszczętego prawidłowo postępowania egzekucyjnego i brakiem poszanowania podstawowej zasady upomnienia. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że nie może być uznane za prawidłowe oznaczenie tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do dokonania zaskarżonej czynności zajęcia - tytułu, który nie stanowił podstawy do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, bowiem Spółka nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w S. o nr [...]. Przyznano jednak, że wobec Spółki prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, w oparciu o identyczny numer tytułu wykonawczego, wystawiony przez innego Dyrektora Izby Celnej. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Według organu w niniejszej sprawie zajęcia ruchomości w postaci automatów do gier dokonano zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wskazano, że zajęcie nastąpiło poprzez sporządzenie przez poborcę skarbowego protokołu zajęcia, który spełnia wymogi formalne określone w art. 67 § 4 ustawy. Odnosząc się do zarzutu Spółki dotyczącego niewłaściwego określenia tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w S. organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 1 Rozporządzenia Ministra Finansów zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania z dnia 15 września 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz.1494) wyznacza się Dyrektora Izby Celnej w S. właściwego na terytorium całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych przez dyrektora izby celnej decyzji lub postanowień, z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin, a także z orzeczeń sądowych, których wykonanie następuje w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto stosownie do § 3 w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S., przy czym wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy. Natomiast na mocy § 4 przywołanej normy prawnej, rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 października 2015 r. Odpis tytułu wykonawczego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] został doręczony Skarżącej w dniu 4 stycznia 2016 r. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy uznał, że nie można przyjąć argumentacji Skarżącej, aby czynność egzekucyjna podjęta została w ramach nieprawidłowo wszczętego postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej w W. ponadto wskazuje, że w odniesieniu do zarzutów Spółki wskazanych w uzasadnieniu skargi, a dotyczących naruszenia art. 33 § 1 pkt 6 ustawy egzekucyjnej, Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. oddalił zarzut z uwagi na złożenie go z uchybieniem terminu. Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że organ egzekucyjny wydając zaskarżone rozstrzygnięcie właściwie ocenił stan faktyczny oraz materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, nie naruszając zasad wyrażonych w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), dalej: k.p.a. Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie dopatrzył się również naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżąca w dniu 12 września 2016 r. wniosła skargę do Sądu na powyższe postanowienie, w której zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 7 i 77 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 67 § 2 pkt 4 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu niższego stopnia oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, podczas gdy powinien wyjaśnić, czy ruchomości, których zajęcia dokonano stanowiły własność zobowiązanego. Podniesiono, że czynność egzekucyjna skierowana do składnika nie będącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa i jako taka winna zostać uchylona. W niniejszej sprawie zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią własności zobowiązanej Spółki, a znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych. Ponadto, jak wyjaśniła Skarżąca, w niniejszej sprawie doszło do niewłaściwego określenia tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia, który to organ egzekucyjny określił jako tytuł wykonawczy wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w S. o numerze [...], w sytuacji gdy wobec zobowiązanej spółki na podstawie takiego tytułu wykonawczego nie jest prowadzone żadne postępowanie egzekucyjne. W efekcie czynność taką należałoby uznać za podjętą w ramach niewszczętego prawidłowo postępowania egzekucyjnego oraz z brakiem poszanowania podstawowej zasady upomnienia, co winno uzasadniać uwzględnienie skargi. Tytuł wykonawczy o takim numerze, a wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w S., nie został zobowiązanej doręczony. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014, poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm. dalej "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W piśmie Skarżącej z dnia 16 marca 2016 r. zatytułowanym "skarga na czynności egzekucyjne" podano podstawę prawną żądania Skarżącej, tj. art. 54 § 1 ustawy. Co prawda w tym piśmie sformułowano też zarzut jako środek procesowy z art. 33 § 1 u.p.e.a., ale zarzut ten, jak wynika z akt sprawy, został oddalony z powodu uchybienia terminowi do jego wniesienia, a nadto postanowienie o oddaleniu tego zarzutu nie jest przedmiotem niniejszego postępowania sądowo-administracyjnego. Nie może być zatem wątpliwości, że granicę sprawy niniejszej wyznacza tylko art. 54 ustawy egzekucyjnej. W tak zakreślonych granicach sprawy, jak trafnie wyjaśnił to Dyrektor Izby Skarbowej w W., przedmiotem analizy organu egzekucyjnego, a następnie organu nadzoru, mogły być tylko kwestie o charakterze formalnym i wykonawczym, dotyczące konkretnej czynności egzekucyjnej, gdyż przyznane w ustawie środki ochrony prawnej zobowiązanego są względem siebie niekonkurencyjne. W ramach skargi na czynność egzekucyjną nie mogą więc być rozpatrzone kwestie, dla których ustawa przewiduje odrębny tryb rozpatrzenia, np. zarzuty z art. 33 u.p.e.a. Rozpatrując wniesioną do Sądu skargę należy zatem odnotować, że z akt w żaden sposób nie wynika, aby kwestionowana czynność egzekucyjna (zajęcie ruchomości – automatów do gry) została dokonana po wyroku sądu administracyjnego uchylającym decyzję będącą podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, zaś Spółka nie wskazała, o jaki wyrok jej chodzi. Niezależnie od tego wyjaśnić należy, że kwestia wydania takiego ewentualnego wyroku powinna być rozpatrywana w kontekście dopuszczalności egzekucji, czyli zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 ustawy, a nie skargi z art. 54. Wszystkie formalne wymogi czynności egzekucyjnej zostały w sprawie spełnione. Zastosowano istniejący środek egzekucyjny, protokół zajęcia odpowiada warunkom art. 98 § 1 ustawy, zawiera on opis zajętej rzeczy, spełnione zostały wszystkie warunki opisane w art. 97 – 100 ustawy egzekucyjnej, a także we wskazanych w postanowieniu przepisach wykonawczych. Kwestia ewentualnej bezprawności zakazu eksploatowania automatów do gier poza kasynem, jako nie dotycząca formy wykonanej czynności egzekucyjnej, nie może być przedmiotem skargi opartej na art. 54 ustawy. Tymczasem tej właśnie kwestii poświęcona została zasadnicza część pisma - skargi Spółki z dnia 16 marca 2016 r. Pismo to obejmowało tylko dwie kwestie – dokonanie czynności po wyroku sądu administracyjnego (co okazało się nieprawdą), a nadto niedopuszczalność egzekucji wynikającą ze wskazywanego braku notyfikacji krajowych przepisów dotyczących gier hazardowych do Komisji Europejskiej. Ta druga kwestia została jednak powiązana z wniesionym zarzutem z art. 33 § 1 pkt 6 ustawy, dlatego słusznie nie została objętą rozpatrzeniem w ramach skargi z art. 54 u.p.e.a. W zażaleniu na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. oddalające skargę Spółka podniosła jednak zupełnie nowe kwestie, tj. wadliwe oznaczenie tytułu wykonawczego oraz wadliwe wszczęcie postępowania egzekucyjnego i brak doręczenia upomnienia. Analiza akt sprawy świadczy o prawidłowości oceny organu nadzoru, że pierwsza z tych podniesionych w zażaleniu kwestii nie znajduje potwierdzenia w niniejszej sprawie, gdyż protokół zajęcia i odbioru nieruchomości został sporządzony prawidłowo (wpisano w nim również prawidłowy numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia), zaś druga i trzecia z tych kwestii nie mogły być przedmiotem skargi w trybie art. 54, gdyż dedykowana jest im instytucja zarzutów (art. 33 § 1 pkt 6 i 7 u.p.e.a.). Pomijając więc okoliczność, że te dodatkowe kwestie były już spóźnione (podniesiono je dopiero w zażaleniu), także merytorycznie je oceniając nie mogły być podstawą uwzględnienia skargi. Ten sam, podstawowy błąd, dotyczący spóźnionego podniesienia kolejnych kwestii, Skarżąca popełniła w skardze do Sądu, w której zaakcentowała ewentualną okoliczność, że zajęte automaty nie stanowią jej własności, a także, że w protokole zajęcia nieruchomości błędnie wskazano wierzyciela, co miało skutkować obciążeniem Skarżącej ciężarem identyfikacji wierzyciela. Należy więc ponowić ocenę, że te kolejne okoliczności nie mogły już doprowadzić do uwzględnienia skargi w trybie art. 54 u.p.e.a. Niezależnie od tego trafnie zauważył organ, iż z przepisu § 1c rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z dnia 15 maja 2012 r. (wydanego zgodnie z delegacją ustawową) w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania, dodanego na mocy nowelizacji z dnia 15 września 2015 r., Dyrektor Izby Celnej w S. jest właściwy na terytorium całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych przez dyrektora izby celnej decyzji lub postanowień, z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin, a także z orzeczeń sądowych, których wykonanie następuje w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Protokół zajęcia ruchomości sporządzony w niniejszej sprawie był więc prawidłowy. Natomiast kwestia ewentualnego braku po stronie Spółki przymiotu właściciela zajętych rzeczy mogła być przedmiotem żądania zgłoszonego przez właściciela (art. 38 ustawy), a nie w trybie skargi na czynność egzekucyjną. Z tych względów, nie dopatrując się żadnych uchybień natury formalnej w zakresie wykonania zajęcia ruchomości przez organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę. Podstawą rozpoznania skargi w trybie uproszczonym był art. 119 pkt 3 P.p.s.a. w brzmieniu od 15 sierpnia 2015 r.